Saturday, November 19, 2016

10 ngày thế giới hồi hộp nhìn Tổng thống tân cử Donald Trump

Quá trình chuyển giao quyền lực và những lời hứa nào sẽ được thực hiện của Tổng thống tân cử Donald Trump đang là tâm điểm cả thế giới dõi theo.
Đã 10 ngày trôi qua kể từ khi Donald Trump đắc cử tổng thống Mỹ. Dư luận chuyển từ trạng thái bất ngờ trước chiến thắng của tỷ phú New York sang hồi hộp theo dõi quá trình chuyển giao quyền lực và xây dựng chính quyền Donald Trump.
10 ngay the gioi hoi hop nhin Tong thong tan cu Donald Trump hinh anh 1
Cả thế giới đang chờ đợi bộ máy chính quyền của Trump để có hình dung rõ hơn về các chính sách ông có thể theo đuổi. Ảnh: AFP.

Ồn ào đội ngũ chuyển giao quyền lực

“Quả bom” đầu tiên phát nổ là việc Trump sa thải người đứng đầu đội ngũ chuẩn bị chuyển giao quyền lực của mình, Thống đốc bang New Jersey Chris Christie. Trong thời gian tranh cử, các nhóm chuẩn bị thường hoạt động tương đối độc lập với nhóm vận động tranh cử. Phó tổng thống Mike Pence đảm nhận vị trí này.
Ba con ruột của Trump, gồm Ivanka, Eric và Donald Jr., cùng con rể Jared Kushner đều được bổ nhiệm vào nhóm này. Ủy ban chuyển giao quyền lực hiện đầy những người thân tín đã cùng tranh cử với Trump hơn một năm qua.
Kushner, con rể ông Trump, hiện là người có quyền lực rất lớn trong quá trình này. Trước đó, Kushner đã góp công lớn làm nên thành công của Trump trong chiến dịch tranh cử. Con rể Trump là giám đốc chiến dịch tranh cử cho ông, tư vấn chiến lược, phác thảo các bài diễn thuyết và chạy chiến dịch truyền thông trên mạng xã hội.
Kushner bị nghi đã dính tay vào việc giáng chức ông Christie, vì khi còn là công tố viên liên bang, ông đã truy tố cha của Kushner tội trốn thuế. Hai người thân cận khác của Christie cũng vừa bị sa thải.
CBS News từng dẫn nguồn tin giấu tên cho biết Trump muốn các con đường kiểm tra an ninh để tiếp cận các thông tin và khu vực mật, nhưng Trump đã bác bỏ thông tin này.
10 ngay the gioi hoi hop nhin Tong thong tan cu Donald Trump hinh anh 2
Con rể Donald Trump góp công rất lớn trong chiến dịch tranh cử của ông. Ảnh: Reuters.
Nhận định với Zing.vn, tiến sĩ Justin Hart (Khoa lịch sử Trường ĐH Texas Tech) cho rằng: “Quá trình chuyển giao quyền lực vốn dĩ luôn khó khăn, và Trump vừa có một khởi đầu lộn xộn. Các con của ông có năng lực trong một số lĩnh vực, nhưng họ hoàn toàn không có kinh nghiệm chính trị, và không thể giúp ông trong chính địa hạt mà bản thân ông đầy thiếu sót”.
Ngày 15/11, Trump lên Twitter, vào sáng sớm, tuyên bố quá trình chuyển giao quyền lực của ông vẫn đang suôn sẻ và không hề lộn xộn như báo chí đưa tin.
Luật pháp Mỹ cấm tổng thống bổ nhiệm người trong gia đình vào các vị trí trong chính phủ, nhưng họ có thể hoạt động nhưng các cố vấn không được trả tiền.

Những pha ‘lỗi nhịp’ với các lãnh đạo thế giới

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe là lãnh đạo thế giới đầu tiên đến gặp tổng thống đắc cử Trump. Cuộc gặp dự kiến diễn ra ngày 17/11, tuy nhiên đến ngày 16/11, các quan chức Nhật Bản vẫn nói rằng họ chưa thống nhất được thời gian và địa điểm gặp mặt. Phía Nhật Bản cũng không biết được số điện thoại liên lạc trong tình huống khẩn cấp phát sinh.
New York Times cũng đưa tin quan chức chính phủ nhiều nước phải vất vả gọi đến tòa nhà Trump Tower để gặp Trump vì không thể tìm được cách liên lạc với ông.
Cũng theo báo này, tổng thống đắc cử của Mỹ đã nhận điện thoại từ nhiều lãnh đạo thế giới và đáp lại “một cách tùy hứng” mà không nghe qua các báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ khi tiếp xúc với các lãnh đạo nước ngoài - điều cấm kị về mặt đối ngoại.
Đáp lại, tỷ phú này viết trên Twitter rằng “đã nhận được cuộc gọi từ nhiều lãnh đạo nước ngoài” mà không bình luận về ý sau.
10 ngay the gioi hoi hop nhin Tong thong tan cu Donald Trump hinh anh 3
Lãnh đạo nhiều nước được cho đã phải gọi điện tới Trump Tower để được "nối máy" cho Trump vì họ không thể liên lạc với ông. Ảnh: Reuters.

Lời hứa nào của Trump sẽ được duy trì?

Trong cuộc phỏng vấn đầu tiên sau khi đắc cử, Trump tuyên bố ông sẽ trục xuất những người nhập cư, những người theo ông là "mang đến tội phạm và ma túy". Con số bị trục suất có thể là 2 triệu hoặc 3 triệu người. Kế hoạch tranh cử của ông đòi trục xuất khoảng 11 triệu người nhập cư trái phép.
Tổng thống đắc cử của Mỹ cũng hé lộ ông có thể sẽ giữ lại một số điều khoản trong Obamacare, thay cho lời hứa lúc tranh cử là sẽ xóa sổ hoàn toàn chính sách này.
Lúc điện đàm với Tổng thống Hàn Quốc Park Geun Hye sau khi đắc cử, Trump cho biết sẽ giữ vững cam kết của Mỹ với đồng minh này. Khi tranh cử, tỷ phú này tuyên bố các nước Nhật Bản và Hàn Quốc nên tự trang bị vũ khí hạt nhân để đối phó với Triều Tiên.
Trả lời Zing.vn, Bonnie Glaser, cố vấn cao cấp về châu Á tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nói rằng: “Trump biết rất ít về các liên minh, nên tôi không chắc tất cả những lời hứa của ông về việc này trong chiến dịch sẽ biến thành chính sách. Tuy nhiên, ông có vẻ rất quyết tâm loại bỏ các hiệp định thương mại tự do sẽ làm hại người lao động Mỹ. Nên Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) với tôi đã chết rồi”.
"Tôi nghĩ châu Á trong nhiệm kỳ của Trump vẫn tiếp tục có tầm quan trọng như đối với Obama trước đây. Dù vậy, chúng ta nên kiên nhẫn và chờ xem điều gì sẽ đến tiếp theo", bà Blaser nhận định.
Trong khi đó, tiến sĩ Justin Hart cho rằng: "Vẫn còn quá sớm để biết di sản nào của Obama sẽ bị Trump lật ngược lại, trong đó có Obamacare, TPP, thỏa thuận hạt nhân Iran và thỏa thuận chống biến đổi khí hậu. Thậm chí cách đây một thập kỷ, Trump còn là một người Dân chủ (ông đã góp tiền cho chiến dịch tranh cử của Hillary Clinton - NV)".10 ngày trôi đi, tâm điểm của giới quan sát lúc này là bộ máy của Trump có mang lại thay đổi như vị tỷ phú đã hứa, nhất là việc bộ máy chuyển giao đang hoạt động thế nào.
Thực tế, công việc này đang đình trệ sau khi ông Trump thay ngựa giữa dòng, loại Chris Christie, thống đốc New Jersey, khỏi vị trí đứng đầu đội hình chuyển giao chính quyền từ cuối tuần trước.

Chuyển giao quyền lực chậm trễ

 Việc loại Christie có liên quan tới con rể “cưng” Jared Kushner (chồng của Ivanka Trump). Christie từng tống cha Kushner vào tù với lý do trốn thuế vào năm 2004.
Việc Kushner ngày càng có ảnh hưởng với Trump (và có công rất lớn trong việc gò Trump hoạt động có khuôn khổ trong giai đoạn cuối của chiến dịch), việc "thanh trừng" đội ngũ cũ của Christie đang được thực hiện rốt ráo.
10 ngay sau thang cu, Trump da lam duoc gi? hinh anh 1
Sau cuộc trao đổi hôm 10/11 tại Nhà Trắng với Obama, ông Trump mới hình dung ra được khối lượng khổng lồ về nhân sự cũng như công việc hàng ngày mà tổng thống Mỹ phải đảm đương. Ảnh: Reuters. 
Điều đáng tiếc là việc “thay ngựa” đồng thời loại bỏ một số nhân vật rất có năng lực của phe Cộng hoà như Mike Rogers, cựu Chủ tịch Uỷ ban tình báo Hạ viện, một người rất có uy tín trong giới quân sự và là ứng viên hàng đầu cho vị trí giám đốc CIA.
Đội hình chuyển giao của Trump cũng chưa làm động tác liên hệ với các bộ như quốc phòng, ngoại giao... của chính quyền Obama là dấu hiệu rõ nhất của việc chậm trễ.
Thách thức 4.000 nhân sự và bổ nhiệm con cái
Thách thức của Trump rất lớn khi phải tuyển được ít nhất 4.000 nhân sự cho chính quyền của mình (1.500 là tổng thống phải bổ nhiệm, 1.100 trong số này còn phải được Thượng viện phê chuẩn).
Ông Trump đã khá sốc sau khi nói chuyện với Obama mới hình dung ra công việc điều hành chính quyền đồ sộ và phức tạp thế nào.
Một điểm cũng được nhắc đến nữa là việc ông Trump cho 3 con của mình và cậu con rể Kushner vào trong nhóm 16 người của đội hình chuyển giao. Đồng thời báo chí đưa tin ông xin cho cả bốn người được tiếp cận hồ sơ tuyệt mật. Trump sau đó đã phản bác thông tin này.
10 ngay sau thang cu, Trump da lam duoc gi? hinh anh 2
Các nhân vật chủ chốt trong đội hình chuyển giao của Trump: Cựu phụ trách các vấn đề bang Ohio Ken Blackwell, tướng Keith Kellogg, David R. Malpass và cựu Bộ trưởng Tư pháp Edwin Meese (từ trái sang). Ảnh: Washington Post.
Vai trò của Kushner đang ngày càng quan trọng nên việc ông Trump giao vị trí nào cho cậu con rể “cưng” trong tương lai cũng là một dấu hỏi lớn.
Đội hình chuyển giao của Trump hiện có nhiều nhân vật lobby (vận động hàng lang) và thân thiết với những người đóng góp nhiều cho quá trình tranh cử như Ron Nicol, Keith Kellogg, David Malpass. Điều này đặt nhiều lo ngại về tính minh bạch cũng như việc Trump có chịu ảnh hưởng của các nhóm lợi ích hay không.
Về nhân sự chủ chốt, ông Trump đã bổ nhiệm Reince Priebus, cựu Chủ tịch Uỷ ban Quốc gia đảng Cộng hoà, làm Chánh văn phòng Nhà Trắng, và bổ nhiệm Steve Bannon, nguyên là người điều hành trang Breibart News và chiến dịch tranh cử của Trump giai đoạn cuối, làm cố vấn cao cấp.
Priebus là bạn thân của Paul Ryan, Chủ tịch Hạ viện, nên có thể giúp Trump có quan hệ tốt với quốc hội. Trong khi ông Bannon lại rất tai tiếng vì phân biệt chủng tộc và chống Do Thái.
Romney hay Giuliani làm ngoại trưởng?  Ngoài hai nhân vật này, ông Trump cũng có vài ứng viên đáng chú ý cho nội các của mình. Cựu thị trưởng New York Rudy Giuliani và cựu đại sứ tại LHQ John Bolton được coi là ứng viên hàng đầu cho vị trí ngoại trưởng.
Ông Giuliani xuất phát là công tố viên, hoàn toàn nghiêng về pháp luật nhưng lại muốn vị trí ngoại trưởng hơn. Trong khi đây là lĩnh vực ông hoàn toàn không có kinh nghiệm.
Ông này còn có mối quan hệ tư vấn với nhiều tổ chức nước ngoài nên có nguy cơ mâu thuẫn lợi ích lớn nhưng Giuliani có công khi bảo vệ Trump kịch liệt trong mọi cuộc khủng hoảng lúc tranh cử.
Ngoài ra, thông tin mới nhất nói ông Trump đã liên hệ cựu ứng viên tổng thống năm 2012 Mitt Romney, một người phản đối Trump kịch liệt, cho vị trí ngoại trưởng này.
10 ngay sau thang cu, Trump da lam duoc gi? hinh anh 3
Ông Rudy Giuliani xuất phát là công tố viên, hoàn toàn nghiêng về pháp luật nhưng muốn vị trí ngoại trưởng. Ảnh: Reuters.
Ở vị trí bộ trưởng Quốc phòng, Thượng nghị sĩ Tom Cotton của Arkansas, người từng tham chiến ở Iraq và Afghanistan khi làm sĩ quan lục quân và ông Stephen Hadley, cố vấn an ninh dưới thời George W. Bush, là những ứng viên hàng đầu. Ngoài ra, Hạ nghị sĩ Duncan Hunter, cựu lính thuỷ đánh bộ  chiến đấu ở cả Iraq và Afghanistan, cũng được nhắc đến.
Tướng Michael Flynn được coi là ứng viên chính cho vị trí Cố vấn An ninh Quốc gia. Đây là nhân vật từng là Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc phòng nhưng bị loại ra khỏi đội hình của Lầu Năm Góc vào năm 2014 do bất đồng với chính quyền Obama.
Cựu ứng viên phó tổng thống của ông McCain năm 2008 Sarah Palin được coi là ứng viên cho vị trí bộ trưởng các vấn đề tài nguyên.
10 ngày vẫn còn khá sớm để đánh giá một chính quyền. Nhưng Trump đang khởi động chậm chễ cho quá trình chuyển giao của mình.
Một số điểm chính về chính sách của Trump Tuyên bố giữ một số điểm của Obamacare. Có thể coi là điểm cộng vì loại bỏ Obamacare hiện tại và phải tìm phương án thay thế cho 22 triệu người đang có bảo hiểm từ Obamacare không dễ. Điều khó là sẽ không khả thi khi loại bỏ Obamacare và chỉ giữ lại vài điểm.
Tuyên bố trục xuất 3 triệu người nhập cư trái phép. Được coi là thông điệp nhẹ nhàng hơn trước so với tuyên bố trục xuất 11 triệu người nhập cư trái phép trước đó. Nhìn chung thì trong các nhóm nhập cư, hình ảnh Trump rất xấu.
Trao đổi với lãnh đạo một loạt nước như Nga, Trung Quốc... nhưng Trump không hề nghe thông tin từ Bộ Ngoại giao trước rất nhiều cuộc trao đổi trên. Đây là điều khá hớ hênh khi Trump hầu như không có kinh nghiệm về mảng này.
Trong chuyến công du cuối cùng tới châu Âu, Tổng thống Barack Obama nói các thông điệp gây chia rẽ của ông Trump sẽ không phù hợp trong Nhà Trắng.
Ngày 17/11, từ chặng công du ở Berlin, ông Obama cảnh báo Tổng thống đắc cử Donald Trump hãy nên nghiêm túc nếu không muốn thất bại trong cương vị ông chủ Nhà Trắng.
Politico trích lời ông Obama nói Trump sẽ thua trong các cuộc bầu cử hoặc sẽ nhiều người bị thiệt mạng nếu ông Trump không gò mình vào kỷ cương trong điều hành.

Lời cảnh báo từ Berlin

Theo ông Obama thì dù ông Trump có chiến dịch tranh cử ấn tượng nhưng điều đó sẽ không tự chuyển hóa sang hoạt động điều hành suôn sẻ của chính quyền.
“Những điều tạo nên hào hứng trong chiến dịch tranh cử có thể không hiệu quả trong việc tạo đoàn kết đất nước và giành niềm tin của cả những người không ủng hộ ông", ông Obama nói với ông Trump trong cuộc gặp riêng vào tuần trước.
Dù rất cẩn trọng để không tạo ấn tượng là can thiệp vào công việc của người kế nhiệm, ông Obama có không ít chỉ trích ngầm đối với Trump.
Obama canh bao Trump: Da den luc can phai nghiem tuc hinh anh 1
Trong chuyến công du tới Đức, Tổng thống Obama không quên gửi những lời khuyên tới tỷ phú Trump tại quê nhà. Ảnh: Getty
“Tổng thống tân cử sẽ thấy rất nhanh là đòi hỏi và trách nhiệm của tổng thống Mỹ không phải là những điều anh có thể coi nhẹ một cách qua loa", ông nói.
"Nếu anh không nghiêm túc với công việc, anh sẽ mất chiếc ghế Nhà Trắng bởi sự thật sẽ được phơi bày”.
Thủ tướng Đức Angela Merkel, người sẽ làm việc với tân tổng thống Mỹ trong thời gian tới, có những thông điệp nhẹ nhàng hơn.
Theo Politico, tình cảm và sự ngưỡng mộ của bà dành cho ông Obama thể hiện sự hoài nghi về những gì sắp xảy tới – “Tôi hoàn toàn tin tưởng rằng một ngày nào đó, chúng ta sẽ lấy lại những thành tựu đã đạt được".
“Nhiều nhà lãnh đạo tìm kiếm các giải pháp đơn giản để thuyết giáo về các chính sách không thân thiện. Còn chúng ta cần tìm cách thức mới để giải quyết vấn đề con người”, bà Merkel nhấn mạnh.
Obama canh bao Trump: Da den luc can phai nghiem tuc hinh anh 2
Bà Merkel được coi là “đối tác quốc tế thân tín nhất” với ông Obama . Ảnh: Telegraph
Sau nhiều năm căng thẳng với chính quyền George W. Bush về chiến tranh Iraq, ông Obama đã gây dựng lại được lòng tin với người Đức về hy vọng và sự thay đổi.

Lo lắng của người Đức

Trong cuộc họp báo, một phóng viên người Đức đặt ra câu hỏi liệu Trump đang đại diện sự thất bại của lãnh đạo thế giới, khiến cả 2 nhà lãnh đạo trở nên bối rối, vụng về.
Politico nhận định ông Obama có vẻ thờ ơ với các nước châu Âu. Thay vào đó, ông và các cộng sự luôn đẩy mạnh chính sách xoay trục sang châu Á - Thái Bình Dương.
Với nhiều người Đức, bà Merkel được coi là “đối tác quốc tế thân tín nhất” với ông Obama, chuyến thăm này thể hiện tầm quan trọng mối quan hệ song phương.
Công chúng Đức càng ngày có thiện cảm với tổng thống đương nhiệm Mỹ. Theo một cuộc thăm dò của nhật báo Đức, ông Obama được yêu mến rộng rãi như cựu Tổng thống John F.Kennedy, người từng tuyên bố “tôi là người Berlin” trong chuyến thăm tới Đức năm 1963.
Thậm chí, nhiều báo cáo còn cho thấy người dân Đức cảm thấy tiếc nuối nhiệm kỳ của Tổng thống Obama. Bởi lời chia tay với ông Obama nhắc nhở họ về thời kỳ hỗn loạn trong tương lai gần.
Theo Politico, Berlin lo ngại có thể tạo ra xung đột với ông Trump về những chính sách quốc tế, hiện tượng nóng lên toàn cầu, thương mại tự do với Nga.
Trong khi đó, bà Merkel đang phải giải quyết các vấn đề đàm phán Brexit, sự gia tăng chủ nghĩa dân tộc ở châu Âu và tập trung cho cuộc tranh cử tiếp theo của mình vào năm sau.
Bên cạnh đó, ông Obama không ngần ngại thể hiện sự ủng hộ cho Thủ tướng Đức trong mùa bầu cử năm sau: “Nếu tôi là người Đức, tôi sẽ bỏ phiếu ủng hộ bà Merkel”.
Trong tuyên bố chung tại Berlin, Tổng thống Obama và Thủ tướng Angela Merkel kêu gọi tăng cường hợp tác xuyên đại dương ở nhiều lĩnh vực đi ngược lại các cam kết của ông Trump.
Bài tuyên bố chung của Tổng thống Obama và Thủ tướng Merkel một mặt thừa nhận những thực tế khó khăn mà tự do thương mại mang lại. Mặt khác, tuyên bố bác bỏ một số cam kết chính sách của Tổng thống đắc cử Donald Trump dù không nêu đích danh tên của vị tỷ phú.
Hai nhà lãnh đạo bảo vệ việc hỗ trợ người tị nạn vì “cách chúng ta đối xử với những người này quyết định sức mạnh thực sự về giá trị của chúng ta”. Họ hoan nghênh NATO - liên minh mà Trump đe doạ sẽ rút khỏi - là nền tảng hoà bình.
Tu Duc, Obama va Merkel ngam canh bao Trump hinh anh 1
Tổng thống Obama ca ngợi bà Merkel là đối tác chính trị tuyệt vời nhất. Ảnh: AP.
Ông Obama và bà Merkel kêu gọi ủng hộ thoả thuận tự do thương mại giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) dù ông Trump phản đối.  “Không bao giờ có thể quay về thế giới trước khi toàn cầu hoá”, lãnh đạo Mỹ - Đức khẳng định.
Tuyên bố chung cũng hoan nghênh thoả thuận Paris về cắt giảm khí thải là “nền tảng toàn cầu để bảo vệ hành tinh chúng ta”, trong khi ông Trump đe doạ rút Mỹ khỏi thoả thuận này.
Khi Tổng thống Obama chỉ còn khoảng 2 tháng là kết thúc nhiệm kỳ, nữ thủ tướng Đức vẫn tỏ ra đồng lòng quan điểm với ông. Trong khi đó, bà Merkel - nhà lãnh đạo ảnh hưởng nhất EU - tỏ ra thận trọng trong cách tiếp cận với tổng thống đắc cử của Mỹ.
Trong diễn biến liên quan, khi phát biểu từ Berlin, Tổng thống Obama cũng kêu gọi ông Trump sẵn sàng phản kháng lại nước Nga khi cần nếu mối quan hệ này khiến Mỹ “đi chệch khỏi những giá trị và chuẩn mực quốc tế”.
Tổng thống Obama khuyên người kế nhiệm rằng “không nên đơn thuần áp dụng lối tiếp cận thực dụng với Nga”. Thay vào đó, “ông Trump cần lối tiếp cận mang tính xây dựng, tìm kiếm lĩnh vực mà chúng ta có thể hợp tác cùng Nga, nơi những lợi ích và giá trị hai bên tương đồng”.
Donald Trump có thể mất chức tổng thống
Nhiều chuyên gia cho rằng việc ông Trump bị Quốc hội buộc tội và phải rời Nhà Trắng là điều có thể xảy ra.
Tờ Independent hôm 11/11 dẫn phân tích của giáo sư Christopher Lewis Peterson của Đại học luật Utah (Mỹ) cho rằng tỷ phú Donald Trump có thể bị Quốc hội buộc tội và mất chức tổng thống.
Cơ sở pháp lý Ông Trump đang phải đối mặt với vụ án liên quan đến cáo buộc gian lận ở Đại học Trump sẽ được đem ra xét xử cuối tháng này. Ngoài ra, hồ sơ thuế của Trump vẫn đang bị cơ quan thuế nội bộ của chính phủ Mỹ (IRS) điều tra. Tại New York, Quỹ Trump cũng đang bị điều tra.
Theo giáo sư Peterson, Hiến pháp Mỹ không ngăn cản Quốc hội buộc tội tổng thống nếu hành vi bị cáo buộc diễn ra trước khi nhậm chức. Về mặt lý thuyết, Hạ viện Mỹ có đủ cơ sở pháp lý để buộc tội ông Trump mặc dù quá trình này phức tạp hơn những gì mà người ủng hộ bà Clinton mong đợi.
Donald Trump co the mat chuc tong thong hinh anh 1
Ông Donald Trump trước khi bước ra phát biểu về chiến thắng trong đêm 8/11. Ảnh: Reuters.
Theo Independent, buộc tội chỉ là bước đầu trong quá trình 2 giai đoạn được quy định bởi Hiến pháp Mỹ để có thể bãi nhiệm một tổng thống vì "có hành vi phản quốc, nhận hối lộ hay phạm tội nghiêm trọng". Trong đó, những tội danh nghiêm trọng gồm tội ác hình sự, lạm dụng chức quyền hoặc tổn hại niềm tin của công chúng.
Hạ viện sẽ xem xét các bằng chứng để quyết định có buộc tội tổng thống hay không thông qua thẩm vấn, tranh luận và biểu quyết. Nếu đạt đa số đồng ý thì Hạ viện có quyền buộc tội tổng thống.
Lúc này, tổng thống vẫn làm việc bình thường chờ đến giai đoạn hai: xét xử tại Thượng viện. Tổng thống có quyền mời luật sư tại phiên tòa do thẩm phán Tòa án Tối cao làm chủ tọa. Một nhóm hạ nghị sĩ đóng vai trò công tố viên và 100 thượng nghị sĩ đóng vai trò bồi thẩm đoàn. Nếu ít nhất 2/3 thành viên Thượng viện đồng ý, tổng thống sẽ bị cách chức.
Liệu ông Trump sẽ bị buộc tội? Câu trả lời là có nhưng khả năng điều này xảy ra không cao. Theo giáo sư Peterson, những hành vi bị cáo buộc của ông Trump có thể được xếp vào loại "tội danh nghiêm trọng". Vị chuyên gia đã có bài phân tích dài đến 23 trang về việc tại sao Quốc hội có thể buộc tội ông Trump.
Giáo sư Peterson cho rằng chướng ngại trong việc buộc tội vị tỷ phú vừa đắc cử tổng thống là cả Hạ viện và Thượng viện hiện đều do đảng Cộng hòa kiểm soát. Đảng Cộng hòa không thể buộc tội người của mình, trừ khi sức ép dư luận quá lớn.
Tuy nhiên, điều này cũng không phải là không thể khi nhiều thành viên đảng này không hề thích ông Trump, điển hình là Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan. Hai người công khai thể hiện sự chống đối nhau trong chiến dịch tranh cử.
Donald Trump co the mat chuc tong thong hinh anh 2
Tổng thống đắc cử Donald Trump cùng Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan (giữa) và phó tổng thống đắc cử Mike Pence (phải) tại Điện Capitol hôm 10/11. Ảnh: Reuters.
Trong khi đó, tờ Washington Post dẫn lời giáo sư Allan Lichtman ở Washington D.C dự đoán rằng nếu ông Trump đắc cử, trước sau gì ông cũng sẽ bị Quốc hội buộc tội và ông Mike Pence (hiện là phó tổng thống đắc cử) sẽ lên thay.
"Họ [đảng Cộng hòa] không muốn Trump làm tổng thống, bởi vì họ không thể kiểm soát ông ta. Trump là người rất khó lường. Họ thích Pence hơn vì Pence hoàn toàn là một người trung thành, cẩn trọng và có thể điều khiển được", giáo sư Lichtman nói.
Ông nhấn mạnh: "Tôi khá chắc chắn Trump sẽ tạo cơ hội để người ta buộc tội ông, hoặc là bằng việc làm gì đó tổn hại đến an ninh quốc gia, hoặc là bằng việc lạm dụng chức quyền để tư lợi cá nhân".
Nhà báo David Brooks của New York Times cũng cho rằng việc ông Trump bị buộc tội hoặc phải từ chức là điều có thể xảy ra trong năm đầu nhiệm kỳ. Nếu ông Trump bị bãi nhiệm, người thay thế theo thứ tự lần lượt là phó tổng thống, chủ tịch hạ viện.
Lịch sử chính trị Mỹ chưa từng có vị tổng thống nào mất chức vì bị buộc tội. Tổng thống Andrew Jackson và Bill Clinton từng bị buộc tội bởi Hạ viện nhưng sau đó được Thượng viện xóa án. Còn Tổng thốngRichard Nixon từ chức trước khi bị Hạ viện buộc tội do bê bối Watergate.

No comments:

Post a Comment