Thursday, November 24, 2016

Bầu cử Mỹ: có yêu cầu kiểm phiếu lại ở Wisconsin

Kiểm phiếu lại khó thay đổi kết quả bầu cử tổng thống Mỹ
Yêu cầu kiểm phiếu lại tại ba bang chiến trường của thành viên Đảng Xanh Jill Stein gần như không thể thay đổi kết cục bầu cử tổng thống Mỹ.
kiem-phieu-lai-kho-thay-doi-ket-qua-bau-cu-tong-thong-my
Bà Jill Stein. Ảnh: Reuters
Tnành viên Đảng Xanh Jill Stein hôm 25/11 nộp đơn yêu cầu kiểm phiếu lại tại bang chiến trường Wisconsin sau khi quyên góp được hơn 5 triệu USD để trang trải chi phí kiểm phiếu. Bà Stein dự định yêu cầu kiểm phiếu lại tại ba bang chiến trường quan trọng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ là Michigan, Pennsylvania và Wisconsin, theo Guardian.
Kết quả cuộc bỏ phiếu ngày 8/11 tại ba bang chiến trường kể trên đều rất sát sao với chiến thắng nghiêng về ông Donald Trump. Nếu cuộc kiểm phiếu lại tại ba bang này đưa ra kết quả trái ngược theo hướng có lợi cho bà Hillary Clinton, bà sẽ nắm trong tay thêm 46 phiếu đại cử tri, đủ để lật ngược tình thế.
Nhưng quá trình kiểm phiếu lại tương đối tốn kém, mất thời gian và ít có khả năng thay đổi kết quả trừ khi nó chứng minh được rằng quá trình bầu cử xảy ra gian lận. Giới chuyên gia hoài nghi về kịch bản này.
Tại Wisconsin, nơi chiến dịch của bà Stein gửi yêu cầu kiểm phiếu lại, các quan chức bầu cử ở đây sẽ phải kiểm tra hàng triệu lá phiếu giấy cùng khoảng 5% phiếu bầu qua màn hình cảm ứng điện tử.
Giám đốc ủy ban bầu cử Wisconsin cho hay cơ quan của ông đang chuẩn bị kiểm lại phiếu, song họ chưa nhận ra bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy hệ thống bầu cử bị can thiệp.
"Chúng tôi không có lý do gì để nghi ngờ các thiết bị phục vụ bầu cử bị giả mạo", quan chức này nói.
Theo các kết quả không chính thức, ông Trump chiến thắng ở Wisconsin với cách biệt hơn 27.000 phiếu.
Tại Pennsylvania, vấn đề khiến giới quan sát lo âu từ trước khi cuộc bầu cử diễn ra là việc bang này không lưu trữ dữ liệu trên giấy liên quan tới quá trình bỏ phiếu.
"Kịch bản ác mộng có thể xảy ra nếu Pennsylvania trở thành bang quyết định kết quả cuộc bầu cử nhưng bạn lại không có các bản ghi để làm cơ sở tiến hành kiểm phiếu lại", Lawrence Norden, đồng tác giả một báo cáo về hệ thống máy bầu cử, nói với Los Angeles Times hồi cuối tháng 10.
Nhưng nhà chức trách cho rằng vì các máy bầu cử tại Pennsylvania không kết nối Internet nên, cũng giống như ở Michigan, nguy cơ chúng bị tấn công mạng không thể xảy ra.
Trên khắp nước Mỹ, khoảng ba phần tư phiếu bầu cử tri được kiểm đếm tự động bằng các máy quét quang học, theo Verified Voting, nhóm nghiên cứu về việc công nghệ ảnh hưởng tới tính trung thực của bầu cử như thế nào. Nhưng một số bang, bao gồm cả Pennsylvania, lại phụ thuộc hoàn toàn vào những máy tính màn hình cảm ứng để lấy kết quả phiếu bầu cũng như kiểm đếm nên không lưu dữ liệu trên giấy.
Ông Trump hôm 24/11 tuyên bố chiến thắng ở bang Michigan với 10.704 phiếu cách biệt và giám đốc ủy ban bầu cử ở đây cũng khẳng định không có bằng chứng cho thấy hệ thống máy móc bị tấn công mạng.
"Mọi thứ chỉ là phỏng đoán và tôi không nghĩ chúng có mục đích tốt", Chris Thomas, giám đốc lâu năm Văn phòng Bầu cử bang Michigan, bình luận.
Hoài nghi
Việc kiểm lại phiếu bầu bằng tay là một quá trình lâu dài và tốn kém. Nhiều người hiện tỏ ra hoài nghi về kết quả của nỗ lực này, liệu nó có thể tạo ra thay đổi đáng kể nào không. Trang web quyên tiền của bà Stein cũng lưu ý họ "không đảm bảo hoạt động kiểm phiếu lại sẽ được tiến hành" và họ chỉ hứa sẽ "yêu cầu kiểm phiếu lại".
Việc chiến dịch quyên góp tỏ ra mơ hồ trước câu hỏi số tiền quyên góp thừa sẽ đi về đâu sau khi kiểm phiếu lại cũng khiến không ít người đặt nghi vấn. Câu trả lời rằng số tiền sẽ "phục vụ cho nỗ lực minh bạch hóa quá trình bầu cử và thúc đẩy cải cách hệ thống bầu cử" không đủ tính thuyết phục để khiến giới quan sát thỏa mãn.
Bên cạnh đó, ngay từ đầu, Stein cũng nhấn mạnh bà không yêu cầu kiểm phiếu lại vì lợi ích của bất kỳ ứng viên tổng thống nào. Trang web của Stein cho hay nỗ lực kiểm lại phiếu bầu chỉ nhằm cho công chúng thấy "hệ thống bầu cử Mỹ thiếu tin cậy như thế nào".
Vũ Hoàng

Betsy DeVos là một trong hai sự lựa chọn nội các của ông Donald Trump hôm thứ Tư Betsy DeVos là một trong hai sự lựa chọn nội các của ông Donald Trump hôm thứ Tư
Một cựu ứng cử viên tổng thống đang thúc đẩy cuộc tái kiểm phiếu kết quả bầu cử Mỹ ở một số bang vào phút chót.
Ông Donald Trump thắng sát nút bà Hillary Clinton ở bang Wisconsin, nhưng hai chuyên gia về quyền bầu cử nói kết quả này cần được phân tích kỹ lưỡng hơn.
Ứng cử viên đảng Xanh Jill Stein nói bà đã quyên đủ tiền để tài trợ việc tái kiểm phiếu ở Wisconsin.
Hiện nay chưa có biểu hiện gì cho thấy chiến thắng của ông Trump là do tin tặc (cyberhacking), một trong các chuyên gia nói hôm thứ Tư.
Một quan chức bầu cử ở Wisconsin nói họ đang chuẩn bị cho một cuộc tái kiểm phiếu có thể xảy ra.
Các mối quan ngại chính là gì?
Hôm thứ Ba 22/11, tạp chí New York lần đầu tiên đưa tin một nhóm các chuyên gia, do luật sư về quyền bầu cử John Bonifaz và J Alex Halderman, là giám đốc Trung tâm Xã hội và An ninh điện toán thuộc trường đại học Michigan, đã liên hệ với đội ngũ chiến dịch tranh cử của bà Clinton.
Các chuyên gia thúc giục đội ngũ của bà yêu cầu kiểm phiếu lại ở hai bang ông Trump thắng sát nút - Winsconsin và Pennsylvania - cũng như bang Michigan, nơi ông chỉ thắng với ít phiếu.
Trong một bài trên trang Medium hôm thứ Tư 23/11, ông Halderman lặp lại quan ngại ông đã từng đưa ra trước đây về khả năng dễ bị thâm nhập của máy bầu cử không dùng phiếu bầu.
Đã có người quan ngại về độ tin cậy của máy bầu không dùng giấy - trong ảnh là một máy ở bang New York
Đã có người quan ngại về độ tin cậy của máy bầu không dùng giấy - trong ảnh là một máy ở bang New York
Việc kết quả bầu cử ở ba bang khác với dự đoán "có lẽ không phải" là do tấn công mạng, ông Halderman nói. Trong những ngày sát ngày bầu cử, đã có những quan ngại về khả năng Nga can thiệp vào kết quả.
"Cách duy nhất chúng ta biết được có phải một cuộc tấn công mạng đã làm thay đổi kết quả hay không là xem xét kỹ lưỡng các bằng chứng hiện vật", ông viết.
Vì sao phải vội?
Nếu một ứng cử viên muốn yêu cầu kiểm phiếu lại, họ phải trong làm trong thời hạn quy định, và họ cần trả phí để nộp yêu cầu kiểm phiếu lại.
Hạn chót cho kiểm phiếu lại ở Wisconsin là thứ Sáu, ở Pennsylvania là thứ Hai tuần sau, và ở Michigan là thứ Tư tuần sau.
Đây là chỗ có vai trò cho Jill Stein - trên trang web của bà, bà viết là việc tái kiểm phiếu là cần thiết "để cố gắng làm rõ hệ thống bầu cử Hoa Kỳ không đáng tin cậy đến đâu".
Cuối ngày thứ Tư 23/11, bà đã quyên được hơn 2,5 triệu đô la qua một chiến dịch góp vốn từ công chúng, một khoản đủ để trả cho yêu cầu kiểm phiếu ở Wisconsin. Chiến dịch của bà ước tính cần có tới 7 triệu đô la để trả cho việc tái kiểm phiếu ở cả ba bang.
Chuyện gì xảy ra ở Wisconsin?
Các kết quả không chính thức ở bang này cho thấy ông Trump thắng cử nhờ chỉ hơn bà Clinton có 27.000 phiếu, truyền thông bang đưa tin. Kết quả của BBC cho thấy ông được 47.9% số phiếu, còn bà Clinton được 46.9% số phiếu (bà Jill Stein chỉ được có 1% số phiếu ở đó).
Trước đó, bang này từng ủng hộ các cử tri đảng Dân chủ trong 7 kỳ bầu cử liên tục.
Bà Jill Stein ở đảng Xanh đang kêu gọi tái kiểm phiếu
Bà Jill Stein ở đảng Xanh đang kêu gọi tái kiểm phiếu
Nếu bà Clinton chỉ thắng thêm ở bang Wisconsin, điều đó cũng không đủ để lật ngược chuyện ông Trump dẫn điểm. Bang Wisconsin chỉ mang lại 10 phiếu cử tri đoàn, loại phiếu quan trọng đã mang đến chiến thắng cho ông Trump. Nhưng nếu bà Clinton thắng ở cả ba bang Wisconsin, Michigan và Pennsylvania, bà đã có thể mang lại chiến thắng cho đảng Dân chủ.
Báo Wisconsin State Journal trích lời giám đốc ủy ban bầu cử bang, ông Michael Hass. Ông cho biết ủy ban này chưa "có lý do nào để nghi ngờ các thiết bị bầu cử đã bị thay đổi".
Ủy ban này đang chuẩn bị tái kiểm phiếu, ông Haas nói. Ông còn nói thêm động thái này là "chưa từng có".
Các ứng cử viên khác nói gì?
Cho đến giờ phút này, họ chưa nói gì.
Chưa có bình luận chính thức gì từ đội ngũ của ông Trump, còn những người ủng hộ bà Clinton đã viết trên các mạng xã hội với hashtag #AuditTheVote (xét lại kết quả). Hiện giờ chưa có yêu cầu tái kiểm phiếu chính thức nào từ phía bà Clinton hay đảng Dân chủ.
Vì sao Mỹ chưa kiểm xong phiếu bầu tổng thống Mỹ?
Các vấn đề với lá phiếu như vết bẩn hay việc xác minh tư cách cử tri khiến quá trình kiểm phiếu mất nhiều thời gian.
vi-sao-my-van-chua-kiem-xong-phieu-bau-tong-thong-my
California vẫn đang kiểm phiếu bầu tổng thống Mỹ. Ảnh: npr
Hai tuần sau ngày bầu cử, Hillary Clinton dẫn trước Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump hai triệu phiếu phổ thông, dù vậy, ông Trump mới là người chiến thắng chung cuộc vì ông thắng về số phiếu đại cử tri.
Khoảng cách dẫn trước về phiếu phổ thông của bà Clinton được dự đoán sẽ tăng trong vài tuần tới - chủ yếu là vì California, bang đông dân nghiêng về đảng Dân chủ, vẫn chưa kiểm phiếu xong, theo NPR. Trang này ngày 22/11 đưa tin rằng California còn hơn hai triệu phiếu chưa kiểm.
Một nguyên nhân khiến California mất nhiều thời gian kiểm phiếu là vết cà phê trên những lá phiếu được gửi bằng thư. California cho phép cử tri đăng ký bầu bằng hình thức gửi thư, miễn là họ phải gửi đơn xin dùng hình thức này ít nhất 7 ngày trước ngày bầu cử.
"Vết cà phê trông giống như dấu hình bầu dục (cách lựa chọn trên phiếu bầu là tô vào hình bầu dục)", người phụ trách ghi danh cử tri tại hạt Sacramento, Alice Jarboe, nói. "Vì vậy, chúng tôi phải loại bỏ tất cả những vết cà phê".
Có vẻ như một số cư dân California đã điền phiếu bầu khi dùng bữa sáng, vì không chỉ có vết cà phê, mứt và thạch cũng là những yếu tố gây khó khăn cho việc kiểm phiếu.
"Chúng tôi có thấy những thứ đó trên lá phiếu", Jarboe nói. "Chúng làm kẹt máy kiểm phiếu, vì vậy chúng tôi phải làm bản sao cho những phiếu bầu này".
Tái tạo một lá phiếu không phải là công việc nhanh chóng. Hai nhân viên bầu cử sẽ làm việc cùng nhau để sao chép những lá phiếu bị hỏng. "Một người sẽ đọc, người còn lại đánh dấu", Jarboe nói. "Và sau đó họ sẽ kiểm tra chéo để đảm bảo đã sao chép đúng".
Một nhóm kiểm soát chất lượng sẽ kiểm tra thêm một lần nữa. Lá phiếu bị hỏng cuối cùng bị đóng dấu "không còn hiệu lực" lớn màu xanh.
Jarboe cho biết có cách sửa chữa nhanh hơn là dùng bút xóa: "Chúng tôi sẽ xóa những hình bầu dục có vấn đề. Có khi cử tri chọn nhầm và sau đó gạch chéo để chọn lại, chúng tôi sẽ xóa phần họ không mong muốn và đóng dấu hình ngôi sao vào lá phiếu - dấu hiệu thể hiện lá phiếu đã qua sửa chữa", cô cho biết.
Ngoài ra còn có những "lá phiếu tạm" mất nhiều thời gian để xử lý. Lá phiếu tạm được sử dụng khi có nghi ngờ liệu cử tri có đủ điều kiện bỏ phiếu hay không, chẳng hạn khi cử tri không xuất trình thẻ căn cước, tên của cử tri không xuất hiện trên danh sách tại một khu vực nhất định, hay bản đăng ký của người đó có những thông tin không chính xác như địa chỉ sai hay tên sai. 
Việc xác minh "làm chậm quá trình kiểm phiếu", Paul Mitchell, một trong những nhà phân tích bầu cử hàng đầu của California, nói. "Tuy nhiên, nếu đánh đổi việc kiểm phiếu nhanh với việc tước đi quyền bỏ phiếu của một số người thì tôi nghĩ làm vậy là không đáng".
Các quận của California có hơn hai tuần để xác nhận số lượng lá phiếu cuối cùng. Một số bang lớn khác như Florida và Virginia đã hoàn thành việc đó.
Mitchell nói rằng việc kiểm phiếu chậm của California làm người dân Mỹ không có nhận thức chính xác về kết quả bầu cử. "Khoảng cách dẫn trước phiếu phổ thông của Hillary Clinton giờ lớn hơn nhiều điều được công bố trong ngày bầu cử hay thậm chí vài ngày sau cuộc bầu cử", ông nói. "Và khoảng cách đó ngày càng được nới rộng".
Nhiều khả năng là 14 triệu cử tri đã đi bầu ở California và bà Clinton thắng ở bang này với tỷ lệ gần 2:1. Tuy nhiên, khoảng cách chênh lệch về phiếu phổ thông không có tác động đến kết quả chung cuộc. Bà Clinton đã được ấn định là thắng ở bang California và giành được 55 phiếu đại cử tri tại đây. Nguyên nhân bà Clinton thắng về số phiếu phổ thông nhưng vẫn thua phiếu đại cử tri là do bà thắng lớn tại các bang đông dân có truyền thống nghiêng về đảng Dân chủ và thua sít sao tại một số bang khác.
Mitchell ước tính Clinton có thể sẽ thắng ông Trump 2,5 triệu phiếu phổ thông trên toàn quốc - biên độ lớn nhất cho một người thua phiếu đại cử tri.
Hệ thống đại cử tri được thiết kế nhằm khiến các bang ít dân và vùng nông thôn ở Mỹ cũng có tiếng nói và được quan tâm trong cuộc bầu cử. Nó đòi hỏi các ứng viên phải có chiến lược tính toán sao cho "gom" đủ số bang để đạt được ít nhất 270/538 phiếu đại cử tri. Sau khi giành chiến thắng, ông Trump đã ca ngợi rằng hệ thống "đưa tất cả các bang, kể cả những bang nhỏ hơn, vào cuộc chơi".
Ông nói rằng nếu kết quả bầu cử được tính trên phiếu phổ thông thì ông sẽ thay đổi chiến lược, đi vận động tại các đô thị lớn như New York, Florida, California và sẽ "chiến thắng còn giòn giã và dễ dàng hơn".
Phương Vũ
 

No comments:

Post a Comment