Tuesday, November 29, 2016

Các nguyên tắc dạy và các loại việc nhà nên dạy cho trẻ là gì

Để bé được tự lên kế hoạch mua thực phẩm và giúp mẹ chuẩn bị nấu nướng một lẫn mỗi tuần, có thể là dịp cuối tuần. Điều này không chỉ khiến bé thoải mái mà còn kích thích bé tư duy, biến việc nấu ăn giúp mẹ trở nên vui vẻ, thay vì buồn tẻ.
Khi cha mẹ dạy trẻ việc nhà chú ý đừng khiến bé mếu máo hay lê đôi chân nặng nhọc khi trẻ bị bắt làm việc nhà. Thay vào đó, cha mẹ nên truyền cảm hứng để bé luôn vui vẻ khi lao động. Sau đây chúng tôi xin giới thiệu một số nguyên tắc cha mẹ cần lưu ý khi dạy trẻ làm việc nhà , và các loại việc nhà nên dạy cho trẻ.
A.Các nguyên tắc cha mẹ cần tuân thủ khi dạy con làm việc nhà:
1.Tìm niềm vui trong công việc:
Cho bé đóng vai robot hoặc siêu nhân khi dọn đồ chơi. Cha mẹ có thể tìm những bài hát vui nhộn khi bé làm việc.
2.Tìm các thách thức khó hơn:
Về lâu dài, một cách khen thưởng sẽ giảm dần tác dụng khi dạy con làm việc nhà. Thay vào đó, cung cấp cho bé một công việc thách thức, thậm chí khó khăn hơn; sau đó, tặng bé những phần thưởng mới, xứng đáng. Chẳng hạn, nếu bé muốn cọ cốc nhựa, nên thách thức để bé cọ làm sao cho nhanh và sạch hơn. Hoặc thay vì để bé nhổ cỏ dại trong vườn, có thể cho bé một cái cào (hay xẻng) nhỏ để bé làm việc khó khăn hơn như xới đất hay trồng hoa.
3.Linh hoạt các thói quen:
Để bé được tự lên kế hoạch mua thực phẩm và giúp mẹ chuẩn bị nấu nướng một lẫn mỗi tuần, có thể là dịp cuối tuần. Điều này không chỉ khiến bé thoải mái mà còn kích thích bé tư duy, biến việc nấu ăn giúp mẹ trở nên vui vẻ, thay vì buồn tẻ.
Ngoài ra, có thể để bé dọn phòng của anh (chị em) bé thay vì luôn phải tự dọn phòng mình như một sự thay đổi.
4.Khuyến khích và ngợi khen:
Mặc dù bé có thể từ chối hoặc thỉnh thoảng bê trễ việc nhà nhưng bé vẫn khao khát cảm giác được cha mẹ coi trọng. Vì thế, nên khích lệ và khen bé thường xuyên; chẳng hạn: “Cảm ơn con đã giúp mẹ hút bụi”. Khen ngợi khi bé giúp mẹ chăm sóc mèo con trong nhà hay gấp giúp mẹ một “núi quần áo”.
20150508131529-viecnha2
5.Nhẹ nhàng mà tâm lý:
Áp đặt không phải cách để bé chịu làm việc nhà. Thay vì đưa mệnh lệnh bắt bé làm thì cha mẹ nên nhẹ nhàng, ví dụ: “Mẹ rất vui nếu con giúp mẹ…”. Đồng thời, khiến bé tự tin với những thành quả của bé, chẳng hạn: “Con tự gấp chăn à, trông đẹp quá”. Một khi có cảm giác được độc lập thì bé sẽ có động lực để giúp mẹ nhiều hơn nữa.
6. Dạy con từ rất sớm:
Càng dạy sớm, việc con làm càng nhanh chóng trở thành thói quen. Các con nên được bắt đầu với những nhiệm vụ khả thi đơn giản như bỏ rác vào thùng, đi “chợ” (sang nhà bác hàng xóm mua gói muối về chẳng hạn)…
7. Không chê bai nếu con làm không tốt:
Khi con đã hào hứng làm mà các cha mẹ lại “dội nước đá” vào con thì cái niềm phấn khởi ấy sẽ nhanh chóng nguội tanh. Các cha mẹ nên khen ngơi con nhưng đừng khen quá đáng. Chỉ cần thái độ ngạc nhiên theo kiểu: “Ơ, con làm được à, ở tuổi con, mẹ chưa làm được đâu”… cũng đủ làm các bé vô cùng sung sướng và hãnh diện rồi.
9. Không trả tiền công cho con khi con làm việc nhà:
Việc nhà là công việc chung, con cần đóng góp công sức vào đây. Công việc đó phải được chia đều cho mọi thành viên trong gia đình. Ai cũng cần có trách nhiệm.
14483427_892206074245273_344757635_n
Nếu bạn trả công cho con khi con làm việc nhà, con sẽ mặc định việc đó là của bố mẹ, khi con thích hoặc cần tiền thì con sẽ làm, không thì thôi. Càng về sau, khi cơn lười biếng dâng lên, con sẽ càng tức tối, khó chịu khi phải làm việc nhà. Đến lúc đó mọi lời dạy bảo trở nên đã quá muộn.
10. Đảm bảo tính công bằng trong khi giao việc:
Bọn trẻ chẳng thích cái cảnh bị giao việc nhiều hơn người khác đâu. Vì thế khi giao việc cho con, tốt nhất nên đặt ra độ chục đầu mục công việc, yêu cầu mỗi thành viên trong gia đình chọn vài đầu mục. Cho con chọn trước, sau đó yêu cầu tất cả mọi người thực hiện cho đúng. Dĩ nhiên, cũng cần có chút trọng số trong việc giao việc này.
Ví dụ: Nếu bố cũng đi đổ rác và quét sân thì con sẽ không cảm thấy khó chịu khi rửa bát. Hoặc tối nay con rửa bát thì tối mai mẹ rửa. Giao khoán hẳn một công việc cho trẻ thường sẽ khiến trẻ ghét công việc và bực bội.
11. Giao quyền cho trẻ:
Ở một số công việc nhà, khi con đã đủ lớn, cha mẹ có thể giao cho con quản hẳn việc đó như kiểu quản gia. Con có quyền chia sớt việc thành nhiều công đoạn nhỏ và giao cho mỗi người một phần, cách đó sẽ khiến con cảm thấy mình được tôn trọng và sẽ có trách nhiệm cao với công việc được giao.
Ví dụ: Chuẩn bị Tết, khi con đã lên cấp 2, mẹ có thể giao cho con việc lên kế hoạch sắm Tết. Mọi thứ nên được lập kế hoạch nghiêm chỉnh ra giấy, ghi tên người thực hiển rõ ràng.
Sau khi con làm xong, mẹ cho ý kiến chỉnh sửa, hỏi toàn bộ các thành viên trong gia đình. Sau đó cứ theo bản phân công mà làm và giao cho con làm tổng chi huy. Các cha mẹ đừng lo, lũ trẻ sẽ làm việc nghiêm túc và trách nhiệm lắm đấy.
12. Chia sẻ cùng con:
Khi con lớn, việc nhà của con sẽ tăng dần. Các cha mẹ cần phải dành thời gian chia sẻ với con. Các công việc sẽ dần được chuyển giao toàn bộ cho chúng nhưng lâu lâu mẹ rửa bát hoặc quét nhà, phơi quần áo thì trẻ sẽ rất vui.
13. Ghi nhận:
Ở mọi nơi mọi lúc, khi nói đến việc nhà là nhấn mạnh tầm quan trọng của con. Tuy con có lúc lười biếng nhưng chắc chắn chúng đóng góp công sức rất nhiều. Vì thế, nếu chúng cứ âm thầm làm mà không được ghi nhận thì chúng sẽ chóng oải thôi.
14. Kiên nhẫn:
Cha mẹ hãy chấp nhận bát bị rửa bẩn (lúc này có thể đổi phong cách một chút như: tráng bát nước sôi trước khi ăn cho đảm bảo), hay nhà lau không sạch hoặc quần áo lâu không được giặt trong một thời gian đầu… Nếu lâu lâu con lên cơn lười, mẹ đừng lao vào làm giúp con ngay mà cần có chút đàm phán, nhắc nhở. Thỉnh thoảng phạt. Như vậy con sẽ hiểu trách nhiệm việc nhà và biết không thể thể ỉ lại vào mẹ được.
15. Về vấn đề trọng số:
Các cha mẹ đồng ý rằng cũng phải có trọng số trong khi giao việc nhà. Ví dụ em bé thì biết gì mà giao việc, bé còn nhỏ quá thì chưa phải làm (bé dưới 2 tuổi). Điều này bọn trẻ con sẽ dễ dàng đồng ý.
Ở nhà tôi, người được quyền ưu tiên là ông. Ông già 82 tuổi vốn được bà chiều quen nên việc khó khăn nhất mà ông phải thực hiện trong ngày là đổ rác. Con tôi biết điều đó nhưng thỉnh thoảng nó lại trêu ông: “Ông ơi, quà mùng 8/3 năm nay là ông làm việc nhà hết nhé”.
Cha mẹ lưu ý, đặt trọng số tùy sức khỏe và độ tuổi của các đối tượng, nhưng tuyệt nhiên không được phân biệt nam nữ – điều đó bất hợp lý và sẽ có nhiều hệ lụy. Chuyện trọng số là chuyện khá tế nhị, các cha mẹ phải khéo léo nói với con chứ đừng áp đặt, trẻ rất ghét khi có người được chơi trong lúc mình phải làm.
B.Các công việc nhà cha mẹ cần dạy cho con:
1. Biết thu dọn đồ chơi:
Việc nhà đầu tiên bạn cần hướng dẫn bọn trẻ chính là giúp bé tự chăm sóc và bảo quản các đồ đạc của mình. Chúng phải có trách nhiệm thu dọn đồ chơi hay thu dọn những gì chúng bày bừa ra. Điều đó giúp chúng biết gắn bó và biết nâng niu các đồ vật hơn, đồng thời cũng sống có trách nhiệm hơn. Tốt hơn hết là dạy chúng làm những việc này một cách có tổ chức và ý thức.
Tôi vẫn thường nhắc nhở bọn trẻ quay trở lại bàn ăn nếu chúng không ăn hết thức ăn trên đĩa của mình. Tôi cũng yêu cầu các con phải giữ vệ sinh sạch sẽ trong những không gian chung của gia đình, trong khi cho phép chúng có thể bừa bộn hơn một chút nếu ở trong phòng riêng của chúng. Thậm chí, ngay từ khi trẻ mới chập chững biết đi, hãy để trẻ có ý thức tự thu dọn đồ dùng, nhiều khi chúng còn thích thú với điều đó.
2. Giúp bố mẹ chăm em:
Điều đó làm cho trẻ trở nên nhân ái, kiên nhẫn và biết yêu thương hơn. Một đứa trẻ mới 4 tuổi cũng có thể làm khuôn mặt cười hay hát hò để gây chú ý cho em nếu bố mẹ bận làm một việc gì đó trong một vài phút. Một đứa trẻ 6 tuổi đã có thể hướng dẫn và chơi trò chơi cùng em. Các bé đã đi học thì có thể trông em bằng cách đọc truyện cho em nghe. Trong gia đình tôi, cứ vài lần trong tháng, tôi lại để cô con gái đầu lòng sắp 13 tuổi toàn quyền trông các em.
Tuy nhiên, bạn không bao giờ được bỏ mặc lũ trẻ hoàn toàn, luôn luôn phải có sự hướng dẫn và để mắt của người lớn. Trong mọi trường hợp, nếu không trực tiếp theo dõi, bạn hãy cho trẻ số liên lạc để chúng gọi bạn trong bất cứ lúc khẩn cấp nào.
3. Dọn giường:
Thực ra, có khá nhiều người ngủ dậy không dọn chăn màn, nhưng nếu bạn cứ để như thế, trông phòng ngủ thật thiếu ngăn nắp, lộn xộn. Đến khoảng 5 tuổi trở lên, trẻ đã đủ khả năng tự thu gấp chăn màn mỗi ngày, lên đến 8 tuổi, chúng có thể thay ga, đệm cùng với sự giúp đỡ của người lớn. Khi con tôi 10 tuổi, tôi cho cháu tự thay ga một mình. Dạy con thu dọn giường là công việc khá khó khăn, nhưng tôi đã nghe quá nhiều câu chuyện rùng rợn về những tấm ga đệm không được thay giặt trong suốt thời gian học đại học của những cô cậu sinh viên.
4. Công việc nhà bếp:
Khi gia đình của bạn càng phát triển thì các món ăn cũng ngày càng nhiều. Hãy kêu gọi sự giúp đỡ của bọn trẻ để bạn không bị mắc kẹt cả ngày trong nhà bếp. Với những em bé 2-3 tuổi, nếu được giám sát chặt chẽ, chúng có thể giúp bạn sắp xếp bát đĩa. Tôi thường giao cho con một số công việc như nhặt rau, làm một số món ăn đơn giản, sắp xếp bàn ăn. Học cách xếp bát đĩa vào máy rửa bát, lau sàn bếp hay thu dọn chậu rửa cũng rất có ích cho bé trong suốt cuộc đời của mình.
5. Đóng gói bữa trưa cho mình:
Nếu bạn vẫn chuẩn bị sẵn các bữa trưa để bé mang đến trường thì nên khuyến khích bé làm việc cùng bạn, cho bé tự đóng gói bữa ăn vào các hộp hay cặp lồng. Khi trẻ đóng gói bữa ăn trưa của mình, bé sẽ hiểu được những món ăn lành mạnh, giàu dinh dưỡng sẽ giúp bé thành công cả ngày. Các bé cũng cảm thấy tự hào về sức khỏe của mình và thậm chí có thể quan tâm đến việc nấu ăn.
6. Làm sạch nhà cửa:
Trẻ em đôi lúc rất thành công khi làm một số công việc mà người lớn cảm thấy ngán ngại, ví dụ làm sạch ván chân tường. Bọn trẻ 11-12 tuổi là có thể làm việc rất tốt nếu được tổ chức tốt, vì thế hãy để cho chúng làm sạch ngăn kéo và các thùng đồ chơi. Ngoài ra, tôi cũng cho con mình lau các tay nắm cửa và công tắc đèn, đổ rác và quét sàn nhà. Những đứa trẻ nhỏ hơn thì có thể giũ bụi ở thảm. Bọn trẻ cũng có thể tham gia vào những công việc khác của gia đình như làm vườn. Một vài công việc ít được thực hiện thường xuyên như phủi bụi ở lan can cầu thang có vẻ cũng rất thú vị với trẻ lớn.
7. Giặt quần áo:
Trước khi con bạn không sống cùng bố mẹ nữa, chúng cần biết cách giặt quần áo. Nếu chúng không biết giữ gìn quần áo của mình, hãy để chúng tự giặt. Trẻ mới biết đi thường thích gấp các đôi tất và mang quần áo đi giặt ủi. Trẻ nhỏ có thể gấp khăn và các trang phục đồ đơn giản. Trẻ từ 8 tuổi là có thể làm tất cả công việc từ mang đồ đi giặt đến phơi khô và cất vào tủ. Trong nhà, tôi vẫn là người giặt gần như tất cả quần áo của các thành viên trong gia đình, nhưng bọn trẻ giúp đỡ tôi theo nhiều cách khác nhau.
Học cách làm việc là bài học tốt nhất trẻ được học ở gia đình, và chúng có thể áp dụng vào nhiều khía cạnh của cuộc sống. Bạn hãy chia sẻ gánh nặng công việc gia đình và chuẩn bị cho con cuộc sống như của người lớn bằng cách tạo điều kiện để con bạn được làm việc nhà. Ban đầu chúng có thể rên rỉ, nhưng sau này, chúng sẽ phải cảm ơn bạn.

No comments:

Post a Comment