Saturday, November 19, 2016

Cuộc sống ở Hoả tinh

Buổi diễn thuyết của CEO SpaceX Elon Musk về kế hoạch định cư Hỏa tinh cho một triệu người trong 40 đến 100 năm lôi kéo hàng nghìn người tại một giảng đường ở Guadalajara, Mexico. Theo kế hoạch của Elon Musk, loài người sẽ di dân lên sao Hoả trong thế kỷ này. Nhiều câu hỏi được đặt ra, họ sẽ sống và trở về trái đất ra sao.
Hàng nghìn người đổ xô về một giảng đường tại Guadalajara, Mexico tham gia buổi nói chuyện của Giám đốc điều hành SpaceX - Elon Musk - về kế hoạch định cư trên Hỏa tinh cho một triệu người trong 40 đến 100 năm tới.
Sự sôi nổi của khán giả vỡ òa khi bài diễn thuyết bắt đầu. Tất cả đều phấn khích khi Musk tuyên bố sẽ tạo ra một cộng đồng tự cung tự cấp khoảng một triệu người trên Hỏa tinh trong 40 đến 100 năm tới.
Musk làm lóa mắt công chúng với ý tưởng về hai phương tiện mới: Tên lửa tái sử dụng cỡ lớn và một phương tiện khổng lồ mang người và hàng hóa đến Hỏa tinh. Ông cũng giải thích những chi tiết quan trọng về chúng, chẳng hạn về kích thước và vật liệu sản xuất. Từ đây, công chúng cũng có một cái nhìn rõ ràng hơn về động cơ Raptor mà SpaceX đang xây dựng để bắt đầu kế hoạch này.
Hơn hết, Musk giải thích mọi mặt về cấu trúc, chẳng hạn như tính tái sử dụng và các tùy chọn về nhiên liệu, có thể làm giảm giá thành du hành đến Hỏa tinh ít hơn 200.000 USD một vé.
Rõ ràng Musk đã chuẩn bị kỹ lưỡng mọi thứ trong một thời gian dài. Tuy nhiên khi cuộc trò chuyện qua đi và sự hào hứng trong hội trường dịu lại, những nghi vấn đã bắt đầu xuất hiện. Theo đó, rất ít chi tiết về sự an toàn được diễn giải và những tuyên bố về kỹ thuật của Musk có vẻ lạc quan đến khó tin, thậm chí không thể đạt được.

Con người sẽ sống sót ra sao trong cuộc du hành này?

Musk đã cung cấp một ít thông tin về cuộc sống trong tàu vũ trụ. Dù ông hứa hẹn chuyến du hành sẽ ngập tràn niềm vui với những nhà hàng và chuyến bay không trọng lực “Zero- G”, chẳng có một tường trình chắc chắn nào về việc hành khách sẽ làm gì khi thời gian chờ đợi, và quan trọng hơn cả, họ sẽ sống sót như thế nào.
Con nguoi song sot de len Hoa tinh the nao hinh anh 1
Không có một tường trình chắc chắn về việc hành khách trên chuyến di cư đầu tiên sẽ sống sót như thế nào. Ảnh: The Verge.
Mức độ gia tăng phóng xạ mà nhiều người sẽ trải qua là một trong những mối quan tâm hàng đầu của NASA. Vũ trụ chứa đầy những hạt nhỏ được năng lượng hóa, từ tia lửa mặt trời hoặc từ bức xạ vũ trụ, có khả năng làm hại đến con người trong cuộc du hành.
Các phi hành gia tại Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) được bảo vệ khỏi sự phóng xạ này phần lớn nhờ từ trường trái đất - làm chệch hướng đi của các hạt từ vũ trụ sâu thẳm. Tuy nhiên, những người gánh sứ mạng đi đến Hỏa tinh sẽ không có sự bảo vệ này, và chẳng ai biết chắc điều gì sẽ xảy ra với cơ thể con người.
Mặc dù vậy, Musk tỏ ra không quan tâm lắm đến mối nguy hiểm này. “Sẽ có những rủi ro về phóng xạ, nhưng không thực sự đe dọa đến tính mạng”, Musk nói.
“Một vài rủi ro về ung thư gia tăng, nhưng tôi nghĩ nó tương đối nhỏ”. Ông tiếp tục miêu tả phương thức mà những người định cư Hỏa tinh có thể bảo vệ bản thân - có thể bằng việc tái định hướng tàu vũ trụ dưới tia lửa mặt trời. Tuy nhiên, ông khẳng định rằng mình không quan tâm đặc biệt đến vấn đề này. “Việc phóng xạ xảy ra thường xuyên, và tôi không nghĩ đó là một vấn đề lớn”.
Cách tiếp cận với quá trình phóng xạ như vậy đã gặp phải sự chỉ trích từ các chuyên gia vũ trụ. “Ông ta thảo luận vấn đề này rất nhanh. Đó chỉ là một giải pháp rất chung chung, chứ không phải là cách giải quyết triệt để với vấn đề phóng xạ”, McKay cho biết.
Trong khi có thể có nhiều cách ngăn chặn phóng xạ, còn đó những điều mà nhà du hành vũ trụ không thể tránh khỏi: Không trọng lực. Cơ thể con người sẽ trải qua sự thay đổi đột ngột ở môi trường không trọng lực. Họ có thể bị hao mòn các cơ, mất đi mật độ xương và giảm thị lực.
Phi hành đoàn cần cơ chế rèn luyện nào? 80 ngày trong tàu vũ trụ sẽ ảnh hưởng đến họ ra sao? Môi trường không trọng lực có thể là trò “Zero- G” đầy khoái trá, nhưng toàn bộ sứ mạng sẽ đổ sông đổ bể nếu cơ thể con người bị hủy hoại trên hành trình Hỏa tinh.
Nhiều thắc mắc đặt ra hơn khi phi hành đoàn đã đến Hỏa tinh. Họ sẽ làm gì và ở lại bao lâu cho đến khi quay về Trái Đất? Musk có những ý tưởng về cách tốt nhất để xoay sở trên sao Hỏa - ông nói đến một nền dân chủ trực tiếp - nhưng có vẻ không thể với những người đầu tiên trên sao Hỏa thực hiện sứ mệnh này. Điều họ quan tâm nhất lúc này là làm sao để sống sót.

Những người định cư trên Hỏa tinh sẽ ở đâu và họ sẽ tồn tại như thế nào?

Suốt buổi nói chuyện, Musk chưa hề đề cập đến chuyện con người sẽ sống ở đâu khi đến Hỏa tinh. Video giới thiệu của SpaceX về sứ mạng kết thúc êm đẹp khi những người định cư đến hành tinh này, không cung cấp rõ ràng về cuộc sống của đoàn người kia.
Trong phần vấn đáp sau sự kiện, Musk nói rằng SpaceX chỉ muốn xây dựng một “hệ thống giao thông” đưa con người đến với hành tinh đỏ. “Điều đó chẳng khác gì việc xây dựng đường sắt Union Pacific, và khi hệ thống giao thông được xây dựng, những cơ hội khổng lồ sẽ mở ra cho bất kỳ ai muốn đến Hỏa tinh và xây dựng nền móng nơi một hành tinh mới”, Musk nói.
Vẫn còn mù mờ về việc ai sẽ tạo chỗ ở và xây dựng “nền văn minh tự cung tự cấp” như Musk kỳ vọng. Một nền văn minh như thế nhất thiết cần các hệ thống hỗ trợ sự sống nhằm tạo không khí, nguồn nước sạch cũng như một phương thức để nuôi sống những người định cư.
Khi lượng người đủ lớn, thức ăn từ Trái đất không thể đáp ứng được, họ buộc phải tìm đến mặt đất - nghĩa là phải học trồng trọt, một việc không hề dễ. Đất trên Hỏa tinh được cho rằng chứa nhiều loại muối được biết đến như peclorat, rất độc với con người. Vì thế, nếu đồng ruộng được trồng trên sao Hỏa, chúng cần được phát triển trên đất từ Trái đất, hoặc đất trên sao Hỏa phải được làm sạch.
Musk cũng không giải quyết những thách thức sức khỏe mà con người phải đối mặt trên hành tinh đỏ. Mức độ phóng xạ vẫn còn là mối quan tâm, dù một số được ngăn chặn từ lớp khí quyển mỏng của hành tinh này. Một từ trường nhân tạo có thể tạo ra để ngăn chặn những phân tử mang năng lượng lớn, Musk cho biết, song ông cũng không cung cấp thông tin gì về cách tạo ra từ trường.
Bên cạnh đó, Musk không đối mặt với vấn đề giảm trọng lực. Hỏa tinh có trọng lực lớn hơn vũ trụ, nhưng vẫn chỉ bằng một phần ba so với trọng lực Trái đất. “Chúng ta không biết con người sẽ phản ứng gì, hay phản ứng của một bào thai hoặc một đứa trẻ, với chỉ một phần ba trọng lực”, McKay nói.

Thế còn việc bảo vệ hành tinh?

Một vấn đề khác là, liệu Musk có lên kế hoạch ngăn chặn vi khuẩn Trái đất không làm ô nhiễm Hỏa tinh, và vi khuẩn từ Hỏa tinh (nếu có) không làm ô nhiễm Trái đất. Hiệp ước Không gian bên ngoài ( OST) năm 1967 đã yêu cầu các nước khám phá những hành tinh khác thực hiện các biện pháp chống gây nhiễm vi khuẩn Trái đất trong hệ Mặt trời.
Sứ mệnh định cư tại Hỏa tinh với những người khẩn thiết định cư nơi hành tinh này sẽ mang theo vi khuẩn trong thức ăn, chất thải và cơ thể mình. Việc đến và đi chẳng phải là hành trình dễ dàng mà không để lại sự gây nhiễm giữa hai thế giới.
Nhưng việc chúng ta sẽ bảo vệ sao Hỏa khỏi những vi khuẩn từ chúng ta và chúng ta bảo vệ mình như thế nào trên sao Hỏa, đã không được tính đến trong thảo luận của Musk vừa rồi.
Ủng hộ việc bảo vệ hành tinh có vẻ không phải mối quan tâm của Musk khi nhắc đến vấn đề định cư ở Hỏa tinh. “Cho đến bây giờ, chúng tôi thực sự không tìm thấy bất kỳ dấu hiệu nào về sự sống trên Hỏa tinh”, ông nói tại cuộc họp báo sau buổi nói chuyện.
“Nhưng tôi nghĩ hành tinh mà chúng ta thực sự cần cân nhắc bảo vệ là Trái đất. Đó là nơi sự sống tồn tại bởi chúng ta biết đến chúng với sự đa dạng vốn có”.
Mọi thứ trở nên nguy hiểm hơn cho việc bảo vệ hành tinh, do Musk là người ủng hộ mạnh mẽ cho thuyết “Địa khai hóa” Hỏa tinh - thuật ngữ khoa học viễn tưởng của việc tạo dựng một hành tinh như Trái đất.
Năm ngoái, Musk đã nói chuyện về việc ném bom trên Hỏa tinh nhằm tạo chỗ ở, trong một cuộc phỏng vấn của The Late Show với Stephen Colbert. Ông sau đó giải thích mong muốn ném bom ở các cực sao Hỏa hai giây/ lần, nhằm tạo ra các tiểu “mặt trời”.
Những tiểu mặt trời này sẽ làm nóng Hỏa tinh và biến chất rắn thành chất khí, là chất hàng đầu gây hiệu ứng nhà kính, do đó, sự hiện diện của nó trong khí quyển khiến sao Hỏa nóng lên.
Suốt buổi nói chuyện, Musk chỉ đề cập khái quát quá trình địa khai hóa, rằng nếu làm Hỏa tinh nóng lên, chúng ta có thể tạo ra một bầu khí quyển dày hơn cũng như tạo ra các dòng nước. Song ông không nói thêm bất cứ kế hoạch nào về điều này, và phát biểu trong cuộc họp báo rằng điều này “phụ thuộc vào lựa chọn của những cư dân Hỏa tinh”.

Con tàu sẽ trở về như thế nào?

Musk nói ông muốn các tàu vũ trụ quay lại Trái đất, nhưng không đề cập đến cách thức tiến hành. Giám đốc điều hành của SpaceX cũng đề đạt mong muốn xây dựng nhà máy methane nhằm tạo nhiên liệu cho các tàu viễn du, thay vì mang chúng theo từ Trái đất.
Methane có thể được tạo ra tại Hỏa tinh “tương đối đơn giản”, Musk nói, bằng cách tổng hợp từ dưới mặt băng và  trong khí quyển.
Chuyến đi đầu tiên lên Hỏa tinh sẽ mang theo một nhà máy nhiên liệu nhỏ
Điều này sẽ được phát triển trong thời gian tới, Musk tiết lộ. Ông nhấn mạnh rằng hàng loạt pin Mặt trời sẽ được sử dụng để tạo năng lượng trên hành tinh Đỏ, nhưng không đi vào chi tiết nhà máy sẽ được xây dựng và vận hành trên cơ chế nào, hay lượng nhiên liệu cần thiết để trở về nếu có thể. “Tôi không đi sâu vào điều này, nhưng mọi người có thể tự suy nghĩ về nó”, Musk nói.
Musk tạo những hành trình ngắn lên Hỏa tinh bằng cách nào?
Phần trình bày của Musk gồm một số ước tính về thời gian các chuyến đi - chỉ 80 đến 100 ngày. NASA tính toán rằng cuộc du hành sẽ kéo dài hơn nhiều, được ước đoán hơn nửa năm, hoặc khoảng 210 ngày để đến Hỏa tinh.
 “Tôi cho rằng quá khó để di chuyển theo thời gian mà Musk đề cập. Khi chúng ta mang các robot do thám đến Hỏa tinh, chúng cũng mất chín tháng đi đường”, Bobby Braun, Phó Giáo sư về kỹ thuật vũ trụ tại Viện Kỹ thuật Georgia nói với The Verge.
Musk giải thích tại cuộc họp báo rằng các tính toán này dựa vào cách bạn tăng vận tốc của tàu vũ trụ. Nếu nó đi ở vận tốc 6 km/giây, chuyến đi chỉ mất khoảng ba tháng thay vì sáu đến bảy tháng. Musk cũng cho rằng điều này đòi hỏi một lượng năng lượng khổng lồ để vận hành cũng như một lượng năng lượng để khiến tàu hãm lại.

Toàn bộ kế hoạch định cư trên Hỏa tinh được tài trợ như thế nào?

Phần lớn bài diễn văn của Musk bàn đến việc giảm chi phí đi đến Hỏa tinh. Vối tính toán của ông, sẽ mất khoảng 560 triệu USD để sản xuất một tên lửa đẩy, một tàu vũ trụ và một tàu chở dầu, nghĩa là tốn không ít hơn 140.000 USD để đến Mặt trăng.
Cuoc song o Hoa tinh hinh anh 1

Điều này nghe có vẻ khá rẻ với một trải nghiệm lớn như vậy, song thực sự là không ai có một ước tính chắc chắn về cái giá cho sứ mạng lêm Hỏa tinh của loài người. Ước tính, nó sẽ từ 200.000 đến 400.000 USD hoặc 1,5 tỉ USD.
Musk tiết lộ nhiều cách để SpaceX có được kinh phí này, chẳng hạn thu lợi cao hơn và phóng nhiều vệ tinh hơn. Nhưng thậm chí với tính toán khiêm tốn của mình, Musk vẫn cân nhắc SpaceX không thể tự thực hiện kế hoạch này.
Ông cũng lý luận mạnh mẽ về sự cộng tác của Nhà nước và các doanh nghiệp tự nhân. Sự thực là SpaceX phụ thuộc các mối quan hệ trong phần lớn các vấn đề. NASA vẫn còn là nhà đầu tư lớn vào công ty này, nhưng không chắc bài diễn thuyết của Musk đủ thuyết phục để cơ quan vũ trụ này tài trợ lần nữa.
“Trong tương lai, sẽ có một hợp đồng với NASA, hoặc không”, “Tôi không chăc điều đó”- Musk bộc bạch.
Hiển nhiên là Musk am hiểu về tên lửa, với một tầm nhìn hoàn thiện về các phương tiện sẽ đưa việc định cư trở nên hợp lý. Ông cũng chứng minh rằng, ông có thể tạo tàu vũ trụ vận chuyển trong khả năng, thậm chí trước những nghi vấn về tính khả thi của phương tiện này.
Suy cho cùng, việc con người định cư trên Hỏa tinh không đơn thuần là vấn đề kỹ thuật. Sự sống của con người sẽ ở thế ngàn cân treo sợi tóc, và những ý tưởng cần được chứng minh đối với sự an toàn của những người định cư đầu tiên.
Musk thừa nhận rằng họ sẽ phải chuẩn bị để đối mặt với Tử thần, nhưng việc con người bị đánh bại trên hành trình ấy sẽ làm cản trở mục tiêu tạo ra một cộng đồng đầy tiên nơi một hành tinh mới.
SpaceX được xem như một công ty vận tải, nhưng vấn đề chuyên chở con người ở đây, SpaceX thực sự phải chắc chắn với dư luận rằng, liệu nó có thể đưa loài người tới nơi cần đến một cách vẹn toàn hay không.
Xinh Hồ

No comments:

Post a Comment