Monday, November 21, 2016

Thủ tướng lưu ý Bộ NN&PTNT 7 vấn đề

Ngày 21/11, Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ đã kiểm tra Bộ NN&PTNT về tình hình thực hiện các nhiệm vụ do Chính phủ, Thủ tướng giao.
Dẫn đầu đoàn kiểm tra, Tổ trưởng Tổ công tác, Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP Mai Tiến Dũng cho biết, Bộ NN&PTNT có phạm vi quản lý rất rộng, số nhiệm vụ được giao rất lớn. Tính từ đầu năm tới ngày 10/11, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã giao 503 nhiệm vụ cho Bộ.
Tới nay, Bộ đã hoàn thành 352 nhiệm vụ, đạt 70%, trong đó đúng hạn 288 nhiệm vụ, quá hạn 64 nhiệm vụ, còn 128 nhiệm vụ chưa hoàn thành, trong đó số nhiệm vụ quá hạn là 14.
Mở đầu buổi kiểm tra, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng truyền đạt ý kiến Thủ tướng Chính phủ đánh giá cao Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường mới nhận nhiệm vụ trong thời gian chưa lâu, nhưng đã năng động, trách nhiệm, lăn lộn với công việc, đi sâu, đi sát cơ sở giải quyết nhiều điểm nóng, đặc biệt là nghiên cứu các giải pháp đẩy mạnh tái cơ cấu. Nếu trong hai quý đầu năm, nông nghiệp còn tăng trưởng âm, thì tới quý III, tính chung 9 tháng, nông nghiệp đã tăng trưởng dương trở lại. Đây là nỗ lực tạo đột phá của ngành.
“Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường là một trong những bộ trưởng hết sức quyết liệt, trách nhiệm với công việc được giao, với dân. Như qua phiên trả lời chất vấn tại Quốc hội và tại các phiên họp Chính phủ, Bộ trưởng đã chủ động đề xuất nhiều giải pháp tích cực, thể hiện quyết tâm cao của toàn ngành”, Tổ trưởng Tổ công tác truyền đạt ý kiến đánh giá của Thủ tướng.
Tuy nhiên, qua Tổ công tác, Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường, cùng lãnh đạo Bộ NN&PTNT giải trình, làm rõ, tập trung khắc phục 7 vấn đề.
Thứ nhất là nhiệm vụ tập trung tái cơ cấu nông nghiệp. Đây là nhiệm vụ lớn, đặc biệt hiện đang có chủ trương kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp. Tuy nhiên, các doanh nghiệp đang gặp hai vấn đề. “Một là muốn làm nhưng không có đất, muốn làm lớn nhưng không có đất lớn, vậy vấn đề tích tụ ruộng đất, dồn điền đổi thửa thế nào?”, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng nói. Khó khăn thứ hai là tiếp cận tín dụng cũng vướng mắc, hiện lãi suất vay trung, dài hạn khoảng 9-11%, với doanh nghiệp nông nghiệp vẫn là khó. Nhiều nơi vẫn đánh giá rủi ro trong nông nghiệp rất lớn.
Cùng với đó, cần quan tâm tới thị trường. Việc xuất khẩu nông sản hiện chỉ tập trung vào một số mặt hàng chủ lực như gạo, thủy sản, cà phê, cao su… trong khi lại nhập khẩu ngô lên tới 3 tỷ USD. Điều này liên quan tới quy trình sản xuất, sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp.  
Vấn đề thứ hai, Thủ tướng gợi ý làm sao cần nâng cao chất lượng dự báo thiên tai, chủ động ứng phó biến đổi khí hậu. Đây là việc trong thời gian qua đã làm tốt, nhưng cần nỗ lực hơn, Thủ tướng cũng đã nhiều lần nhắc nhở. Trong năm 2016, Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai như hạn mặn, bão lụt…
Vấn đề thứ ba, trong những năm qua, Bộ đã quyết liệt xây dựng nông thôn mới, tạo chuyển động mạnh mẽ trong huy động nguồn lực, trong nhận thức của người dân. Tuy nhiên, hiện việc xây dựng nông thôn mới đang có dấu hiệu chững lại. Mặt khác, nhiều địa phương có xu thế chỉ tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, ít quan tâm tới việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập của người dân, dẫn tới nhiều nơi nợ đọng xây dựng cơ bản. Cùng với đó, các tiêu chí nông thôn mới có phần chưa phù hợp ở thực tiễn nhiều nơi.
“Như một làng đã có ngôi đình mà vẫn bắt buộc phải xây nhà văn hóa. Hoặc đã có trường học với các phòng rộng 60 m2, nhưng chuẩn là 70 m2, thì bắt buộc phải 70 m2 mới đạt chuẩn. Bộ cần phối hợp, phải hết sức quan tâm sửa đổi các tiêu chí chưa phù hợp”, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng nói.
Liên quan tới thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, VPCP đã có thông báo ý kiến Thủ tướng Chính phủ, đề nghị Bộ quan tâm triển khai thực hiện nghiêm túc. 
Vấn đề thứ tư là bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Đây là vấn đề liên ngành, nhưng liên quan nhiều tới ngành nông nghiệp, xuất phát điểm là sản phẩm của ngành. Bộ trưởng Mai Tiến Dũng nhắc tới hàng loạt vụ việc được người dân rất quan tâm như 3.000 lít mỡ thối, vụ phù phép lợn chết thành lợn mán, các vụ ngộ độc thực phẩm khiến hàng trăm người nhập viện… Vừa qua, Bộ cũng đã có văn bản trả lời rất sớm, đồng ý với đề xuất của TPHCM về việc thành lập cơ quan mới thực hiện chức năng về bảo đảm an toàn thực phẩm, thay thế chức năng của các sở.
Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Vấn đề thứ năm, Thủ tướng gợi ý cần tăng cường quản lý về phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y… Người dân rất băn khăn về chất cấm trong chăn nuôi, phân bón giả, kém chất lượng. Đặc biệt, với những vụ việc như việc cấp khống 800 giấy phép kiểm nghiệm thức ăn thủy sản, Thủ tướng yêu cầu Bộ hết sức nghiêm túc, làm rõ, nếu vi phạm phải xử lý nghiêm, không được xử lý mang tính chất nội bộ.
Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cũng cho biết, về việc Bộ NN&PTNT đề xuất một đầu mối quản lý phân bón, VPCP đã có báo cáo Thủ tướng, kiến nghị giao Bộ NN&PTNT. Bởi sản phẩm phân bón gắn liền với sản xuất nông nghiệp.
Vấn đề thứ sáu là công tác bảo vệ rừng và phát triển lâm nghiệp. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu đóng cửa rừng tự nhiên, không chuyển rừng nghèo kiệt sang phát triển các dự án khác; đồng thời làm rõ các vụ phá rừng ở Kon Tum, Quảng Nam…
Vấn đề thứ bảy, Thủ tướng nhắc nhở về cơ chế hỗ trợ ngư dân khai thác thủy sản, đặc biệt tập trung hỗ trợ người dân 4 tỉnh miền Trung bị ảnh hưởng bởi sự cố môi trường biển, có giải pháp xử lý lượng hải sản tồn đọng rất lớn lên tới hàng nghìn tấn.
Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cũng cho rằng, các vấn đề đã tồn tại trong một thời gian dài, Bộ đã có cố gắng khắc phục, nhưng Thủ tướng Chính phủ và người dân mong muốn nỗ lực nhiều hơn, có giải pháp căn cơ, lâu dài.Hà Chính
Con nợ nông thôn mới và những giá trị bị “bắt nhốt”

Ảnh: Internet
Một số địa phương đi đầu trong phong trào xây đựng nông thôn mới đang là những con nợ với số tiền khổng lồ.
Phong trào xây dựng nông thôn mới qua chặng đường 5 năm đầu đã mang lại một bộ mặt mới cho nhiều vùng thôn quê.
Những con đường bê tông, những ngôi nhà văn hóa, những mái chợ xây... làng quê như khoác lên mình một tấm áo mới. Nhưng đó là một bộ đồng phục mà không phải bất cứ ai khoác lên cũng có đủ tiền mua.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đến đầu năm 2016 số nợ đọng xây dựng nông thôn mới là hơn 15.000 tỷ đồng. Một số địa phương đi đầu trong phong trào xây đựng nông thôn mới như Bắc Ninh, Thanh Hóa, Thái Bình thì cũng là những con nợ hàng đầu, với số nợ lần lượt là 1.600 tỷ đồng, 1.500 tỷ đồng, và 1.200 tỷ đồng. 40% số xã có nợ, với con số bình quân là 4,2 tỷ đồng.
Nông thôn mới không chỉ là cái vỏ hình thức của làng quê, mà là một giá trị mới của nông thôn Việt Nam, một cái đích để các làng quê hướng tới. Dĩ nhiên, việc trở thành những con nợ không phải là một giá trị để theo đuổi. Nhưng thực tế thì các tiêu chí nông thôn mới đang dẫn các làng quê đi về hướng đó.
Trong 19 tiêu chí để được công nhận xã nông thôn mới, có quá nhiều tiêu chuẩn cứng, số km đường, những công trình xây dựng bắt buộc... Việc lượng hóa giá trị tạo ra động lực cần thiết cho sự phát triển.
Song, với các điều kiện khác nhau giữa các địa phương, từ con người, địa hình, văn hóa... việc theo đuổi những giá trị đượcđịnh lượng bằng văn bản là một con đường duy ý chí, giống như buộc một người cao 1,6m phải đứng kiễng chân để ngang bằng với một người 1,7m. 40% số xã mang nợ, 40% đang phải kiễng chân để đạt chuẩn đề ra. Và hệ lụy của việc theo đuổi các tiêu chí nông thôn mới không chỉ là mỏi chân.
Các con nợ nông thôn mới sẽ làm gì để trả nợ? Phương án được nhiều địa phương đưa ra là đấu giá quỹ đất, thứ tài nguyên gần như đã cạn kiệt, và đó là cách dễ nhất đế làm biến mất không gian văn hóa của các làng quê. Đó là một kết cục khiến các tiêu chí nông thôn mới tự xung đột với nhau khiến cho chuẩn mực nông thôn mới chỉ còn là giá trị ngắn hạn.
Một phương án khác cũng được nhiều địa phương nhiệt tình áp dụng là huy động sức dân. Vì thế như báo chí đã lên tiếng, có những nơi đã phải chia bình quân khoản đóng góp cho cả trẻ sơ sinh, người già, thậm chí cả người khuyết tật. Đã có những bi kịch như người chết không được đưa tang vì chưa hoàn thành các nghĩa vụ đóng góp. Các thiết chế văn hóa để được công nhận nông thôn mới đã gián tiếp phá hoại sự bình yên của các làng quê vì những khoản đóng góp.
Nông thôn mới là gì? Liệu có phải là những ngôi làng có những ngôi chợ hàng chục tỷ bỏ hoang trên khắp đất nước? Liệu có phải là những thôn bản của những người đồng bào ngơ ngác bên bức tường vôi xa lạ giữa núi rừng? Liệu có phải nơi ở của những người dân miệt mài viết đơn kêu oan vì mất đất, vì mệt mỏi bởi những khoản thu trên đầu người?
Xây dựng nông thôn mới là một quá trình liên tục chứ không phải một cái đích ngắn hạn để chạy đua giữa các làng quê. Vì thế, những tiêu chí làm kiệt quệ sức dân, làm hao mòn lòng tự trọng của chính quyền địa phương cần phải được gỡ bỏ và thay thế bằng những chỉ số tạo nên sự phát triển bền vững của đời sống làng quê, bằng những chính sách kiến tạo nên cơ hội làm giàu, cơ hội sống bình yên và hạnh phúc của người dân.
Đóng khung các tiêu chí để khoác cho làng quê Việt Nam những chiếc áo đồng phục giống nhau là một sự áp đặt giá trị. Điều đó đã và đang mâu thuẫn với thông điệp mà Chính phủ đã đề ra ở nhiệm kỳ này.
Kiến tạo là kiến thiết để tạo ra những cơ hội, những giá trị mới, chứ không phải áp đặt cuộc sống của người dân trong những tiêu chí được liệt kê sẵn.
Phạm Trung Tuyến

No comments:

Post a Comment