Sunday, November 27, 2016

Lý Huỳnh

http://sohanews.sohacdn.com/thumb_w/660/2015/t323521-1450488171763-33-5-286-500-crop-1450488192418.jpgTrước khi tham gia đóng phim và trở thành một trong những tên tuổi hàng đầu điện ảnh Việt, NSND Lý Huỳnh còn là "cơn ác mộng" của... các đương kim vô địch võ thuật trước 1970!
Lý Huỳnh tên thật là Lý Kim Tuyền sinh năm 1942 tại Vĩnh Long trong một gia đình người Hoa có truyền thống về võ thuật.
Dù sinh thành trong cái nôi võ học nhưng Lý Huỳnh lại không học được nhiều võ từ cha mà chủ yếu từ ba người thầy: võ sư Hải Yến, võ sư Huỳnh Đạt Dân và Huỳnh Tiền.
Nhờ những bài quyền côn của võ sư Hải Yến truyền dạy mà sau này, khi đóng phim "Vùng gió xoáy", Lý Huỳnh đã có dịp khoe bài trường côn làm người xem ngưỡng mộ.
Với võ sư Huỳnh Đạt Dân, Lý Huỳnh học chủ yếu binh khí là đao và kiếm. Trong khi võ sư Huỳnh Tiền dạy ông võ tự do.
Lý Huỳnh (bên phải) thời xưng hùng trên võ đài.
Lý Huỳnh (bên phải) thời xưng hùng trên võ đài.
Chuyên đánh bại các đương kim vô địch
Lần đầu lên võ đài của Lý Huỳnh hết sức đặc biệt. Người ta đánh từ từ lên rồi mới đụng đương kim vô địch, đằng này, Lý Huỳnh giáp mặt nhà vô địch ngay lần đầu lên võ đài.
Lúc đó, Lý Huỳnh mới 17 tuổi và nặng 60 kg. Đối thủ của ông là võ sĩ Văn Đại, đương kim vô địch Việt Nam năm 1957. Họ đấu với nhau 2 trận, Lý Huỳnh thua 1 và hòa 1.
Sau này, nhiều người nói, đó là trận đấu may mắn cho cả hai võ sĩ. Tại sao lại có chuyện kỳ lạ như thế?
Với Văn Đại, nói may là bởi nếu bị thua trước một cậu thiếu niên lần đầu đánh võ đài thì thật... bẽ mặt! 1 thắng, 1 hòa giúp nhà đương kim vô địch giữ được "phần thể diện" cho mình.
Với Lý Huỳnh, trận đầu bị xử thua là bởi... thiếu kinh nghiệm. Ông nói: "Khi đánh hiệp 2, tôi uýnh Văn Đại ngã rồi nhưng tôi không biết cái bồi thêm nên mới thua".
Lý Huỳnh kể: "Trận đấu phục thù năm 1960, tôi mạnh hơn ông ấy. Nếu công bằng thì tôi thắng chứ không xử hòa đâu".
Nhưng dù thắng hay thua thì Lý Huỳnh cũng đã "có số" trên cả võ đài lẫn giới võ thuật. Để rồi những trận cáp độ võ đài sau đó của Lý Huỳnh đều là các nhà vô địch.
Trận đánh võ đài tiếp theo, Lý Huỳnh đấu với võ sĩ người Pháp, Lyauté Francoise - vô địch võ biền Pháp ở Việt Nam. Ông nói: "Tôi uýnh có 3 hiệp, ông ấy nằm luôn".
Các trận thắng cứ thế nối đuôi nhau trên võ đài. Trong trận thắng võ sĩ Anh Thạch (võ sư nổi tiếng ở miền Bắc vào miền Nam năm 1954), Lý Huỳnh kể: "Tôi đấu với ông ấy hai trận. Trận đầu tôi thắng điểm. Trận thứ hai tôi uýnh nock out luôn".
Sau chiến thắng này, Lý Huỳnh lại thượng đài với người vô địch 6 tỉnh miền Trung, võ sư Mạch Trung Phương. Lý Huỳnh cũng thắng luôn.
Lý Huỳnh tự nhận sở trường của mình là võ tự do. Ở thể loại này, ông chấp mọi kí lô. Nhưng sau này, hễ cứ đánh tự do là các đối thủ của ông... "dọt lẹ".
Đó là trận đấu với võ sư vô địch Hải Phòng. Đã cáp độ xong xuôi, bữa mai thượng đài thì hôm nay, đối thủ của ông xin rút.
Sau này mới biết, vị võ sư kia đi hỏi dò những người đã từng đấu và bại dưới tay Lý Huỳnh, thì ai cũng nói: "Đừng đấu, ông ấy uýnh chết đó. Lý Huỳnh ghê lắm...".
Thế là Lý Huỳnh đành phải trở lại đấu quyền anh. Bởi lẽ đấu tự do, có cáp độ, võ sĩ tham gia đấu đều phải ký giấy sinh tử. Đánh thua, chết bỏ.
Khi kể lại những năm tháng xưng hùng trên võ đài miền Nam, Lý Huỳnh cười bảo: "Tôi có số đó, đụng toàn vô địch không hà. Đánh vòng vòng tất cả 12 trận, tôi thắng 8, thua 2, hòa 2".
Ngoài 70, Lý Huỳnh bảo, giờ không đấu được nữa rồi, chỉ múa quyền được thôi!
Ngoài 70, Lý Huỳnh bảo, giờ không đấu được nữa rồi, chỉ múa quyền được thôi!
Thách đấu Lý Tiểu Long vì bị xúc phạm
Lý Huỳnh nổi tiếng với chiêu liên hoàn bát cước (tung người đá 8 cước trên không). Năm 1965, ông bắt đầu mở trường dạy võ có tên Võ đường Bình Thới (quận 11).
Từ lò võ này đã đào tạo ra nhiều võ sĩ giỏi và đều được gọi bắt đầu bằng tên Lý Huỳnh. Trong đó có thể kể đến các võ sĩ Lý Huỳnh Cường, Lý Huỳnh Yến...
Sự kiện Lý Huỳnh thách đấu Lý Tiểu Long đã rầm rồ một thời trên báo chí Việt Nam và báo chí Hồng Kông những năm 70. Tuy nhiên, Lý Huỳnh cho biết, câu chuyện này được báo chí thêu dệt nhiều!
Lý Huỳnh bảo: "Ngày đó báo chí tự do, trên trời dưới đất, thích viết gì thì viết, thế nên chuyện tôi thách đấu Lý Tiểu Long lúc đó báo chí làm to quá".
Sự thật đằng sau câu chuyện thách đấu rầm rộ khi ấy được chính người thách đấu nói lại là vì... cảm thấy bị xúc phạm!
Số là, năm 1970, đoàn phim Hồng Kông sang Việt Nam để thực hiện phim "Long hổ sát đấu". Họ tìm tới các võ đường để casting diễn viên.
Sau khi tham quan nhiều võ đường, trong đó có võ đường của Lý Huỳnh, các võ sinh lần lượt ra biểu diễn quyền cước, đao, côn... Lý Huỳnh cũng biểu diễn bài Thiếu lâm tự và đá liên hoàn bát cước.
Sau khi được chiêm ngưỡng bài quyền của Lý Huỳnh, vị đạo diễn vỗ vai bảo ông: "Tôi mời anh đóng vai sư huynh của võ đường. Trong môn phái đó bị bọn tà phái tới phá. Anh sẽ là người uýnh tụi nó".
Tiếc là Lý Tiểu Long chưa kịp nhận lời thách đấu của Lý Huỳnh, nếu không đã có một trận thư hùng để đời.
Tiếc là Lý Tiểu Long chưa kịp nhận lời thách đấu của Lý Huỳnh, nếu không đã có một trận thư hùng để đời.
Cùng với Lý Huỳnh khi ấy còn có 3 người khác được chọn đóng bộ phim này. Và cảnh quay đó được thực hiện trong nghĩa địa. Quay xong, ông đạo diễn phim bảo: "Lý Huỳnh đá hay lắm, đẹp lắm, nhưng Lý Huỳnh có dám đánh Lý Tiểu Long không?"
"Ông đạo diễn đó hỏi vậy là xúc phạm tôi. Tôi bảo, này, tôi thách Lý Tiểu Long. Anh cứ ghi đi, tôi thách Lý Tiểu Long đánh. Tại sao tôi thách? Vì tôi là võ sĩ uýnh đài. Ông Lý Tiểu Long là võ sĩ màn ảnh, ông ấy không uýnh đài".
Đối với võ sĩ, ăn thua là chuyện bình thường. "Hỏi võ sĩ mà hỏi có dám không? Đó là xúc phạm mình. Nếu ông ấy không hỏi, khi không tôi thách đấu Lý Tiểu Long làm gì!", Lý Huỳnh chia sẻ.
Tuy nhiên, Lý Tiểu Long còn chưa kịp nhận lời thì đã qua đời sau đó không lâu. Thế là cuộc thách đấu đó đã không xảy ra.
theo Trí Thức Trẻ

Gia đình nghệ sĩ Lý Huỳnh có rất nhiều người nổi tiếng. Thế nhưng, khi hỏi họ ai là người quan trọng nhất trong nhà, thì tất cả đều trả lời: bà Lan, vợ nghệ sĩ Lý Huỳnh!

Bây giờ NSND Lý Huỳnh có lẽ không còn dịp đến phim trường trong vai trò diễn viên hoặc đạo diễn nữa. Ở tuổi 74, ông phải vật lộn với nhiều bệnh tật. Ông không còn vẻ phương phi như công chúng từng thấy trên màn ảnh, nhưng tinh thần của ông vẫn rất yên vui vì bên cạnh ông có ánh mắt ấm áp của người vợ đã gắn bó hơn nửa thế kỷ.
Gia đình nghệ sĩ Lý Huỳnh có rất nhiều người nổi tiếng. Ngoài cái bóng lừng lững của ông, còn có những người con theo đuổi nghệ thuật là diễn viên Lý Hùng, đạo diễn Lý Sơn và diễn viên Lý Hương. Thế nhưng, khi hỏi họ ai là người quan trọng nhất trong nhà, thì tất cả đều trả lời: bà Lan!
Bà Lan là tên thường gọi, còn tên thật là Đoàn Thị Nguyên, vợ của nghệ sĩ Lý Huỳnh. Bà Đoàn Thị Nguyên không phải nghệ sĩ, cả đời bà chưa từng đóng một vai nhỏ nào, nhưng bà là chỗ dựa vững chắc cho mọi hoạt động điện ảnh của chồng con.
Nghệ sĩ Lý Huỳnh thổ lộ: "Hồi xưa, có đạo diễn mời đóng phim võ thuật, mà bà xã của tui từ chối". Mang thông tin này hỏi lại chính đối tượng, bà Đoàn Thị Nguyên cười: "Tui cũng thích làm diễn viên lắm chứ! Có điều hoàn cảnh không cho phép, đành để cơ hội ấy cho chồng, cho con. Như vậy, tui cũng thấy hạnh phúc lắm rồi".
Mọi chuyện trong gia đình nghệ sĩ Lý Huỳnh, cứ hỏi bà Đoàn Thị Nguyên là tỏ tường hết. Bà thương chồng, thương con mà gánh vác tất cả.
Cách đây 10 năm, diễn viên Lý Hương vướng vòng lao lý vì tranh giành quyền nuôi con với người chồng cũ và bị cáo buộc tội "bắt cóc con gái ruột" trên đất Mỹ, sức khỏe nghệ sĩ Lý Huỳnh bất ngờ suy sụp. Biết con gái út khờ dại và nông nổi, nhưng không có cách nào bảo vệ được, nam diễn viên tráng kiện một thời lừng lẫy với các bộ phim "Ông Hai Cũ", "Vùng gió xoáy", "Mùa gió chướng" đã ngã gục.
Biến chứng của tiểu đường và bệnh thận càng khiến nghệ sĩ Lý Huỳnh lao đao trước định mệnh. Cũng may, những ngày ấy người vợ thủy chung của ông đã ngày đêm chăm sóc và đỡ dìu ông qua cơn nguy kịch. Khi ông thoát khỏi lưỡi hái tử thần, thì bà Đoàn Thị Nguyên vì những gắng gượng và căng thẳng đã bị tai biến.
Vợ chồng nghệ sĩ Lý Huỳnh.
Bà Đoàn Thị Nguyên kể: "Cả đời tui có bao giờ đau ốm gì. Vậy mà chỉ một lần trúng gió là nằm bẹp luôn. Lúc tưởng chừng tui đã buông tay trước số phận thì tui thấy ổng ngồi khóc bên cạnh giường. Những giọt nước mắt của ổng đã thôi thúc tui hồi sinh. Tui phải sống để lo cho ổng chớ".
Trò chuyện với bà Đoàn Thị Nguyên, chỉ nghe bà nhắc đến chồng và con. Nhất là nói đến nghệ sĩ Lý Huỳnh, bà luôn có thái độ trìu mến đến mức tôn thờ. Bà bảo: "Từ lúc mười mấy tuổi, tôi chỉ biết tới ổng và ở bên ổng đến bây giờ".
Vợ chồng nghệ sĩ Lý Huỳnh gặp nhau ở lò võ. Năm 1960, tại võ đường Huỳnh Tiền, chàng võ sĩ Lý Huỳnh đã gặp cô võ sinh Đoàn Thị Nguyên lần đầu tiên. Khi đó, Lý Huỳnh 18 tuổi đã là một võ sĩ nổi tiếng với nhiều trận thắng vang dội, còn bà Đoàn Thị Nguyên là sư muội đồng môn. Họ phải lòng nhau rất nhanh.
Suốt nhiều năm, võ sĩ Lý Huỳnh thượng đài ở đâu thì sư muội Đoàn Thị Nguyên cũng theo cổ vũ. Những trận đấu chiến thắng liên tục đã khiến họ khăng khít nhau hơn, thấu hiểu nhau hơn. Thế nhưng, theo ký ức còn nguyên vẹn của nghệ sĩ Lý Huỳnh thì "nhờ một lần… thua mà nên duyên chồng vợ". Sao lại có chuyện phi lý vậy nhỉ?
Bà Đoàn Thị Nguyên cười: "Thiệt dậy chớ sao!". Đó là trận võ đài đầu năm 1965, võ sĩ Lý Huỳnh ra đòn dồn dập nhưng bị trọng tài xử ép. Bênh vực người yêu, bà Đoàn Thị Nguyên nhảy lên võ đài để… đòi công bằng. Trọng tài hãi quá, chuồn mất. Nhìn sư muội vì mình thua oan uổng mà phản ứng quyết liệt và hai mắt đỏ hoe, võ sĩ Lý Huỳnh xúc động. Ngay bên sàn đấu võ, ông đã cầu hôn bà.
Sau đám cưới, vợ chồng Lý Huỳnh mở lò võ để chiêu sinh. Tuy nhiên, chỉ mình võ sĩ Lý Huỳnh đứng lớp, còn bà Đoàn Thị Nguyên bận… sinh con. Chỉ trong 6 năm, 5 đứa con lần lượt ra đời.
Giã từ giấc mơ võ thuật, bà Đoàn Thị Nguyên trở thành người nội trợ chuyên nghiệp. Bữa cơm cho chồng, tấm áo của con lớn, cái tã của con nhỏ, đều một tay bà vun vén. Không một lời thở than, không một câu trách móc, không một phút tủi hờn.
Từ năm 1970, võ sĩ Lý Huỳnh lấn sân sang lĩnh vực điện ảnh. Thế nhưng, các đạo diễn chỉ ấn định cho ông vào những vai đánh đấm. Sau năm 1975, tài năng diễn xuất của Lý Huỳnh mới thực sự được phát huy.
Năm 1976, đạo diễn Khương Mễ đã ưu ái giao vai đại tá Hoàng trong bộ phim Cô Nhíp cho diễn viên Lý Huỳnh. Xin lưu ý, cái nghệ danh Lý Huỳnh xuất hiện đầu tiên trong Cô Nhíp, còn trước đó Lý Huỳnh vẫn dùng tên thật là Lý Kim Tuyền!
Bà Đoàn Thị Nguyên nhớ lại: "Cát-xê đóng phim lúc đó chỉ đủ ổng uống cà phê thôi, nhưng thấy chồng mình được cống hiến nên tui gánh vác kinh tế. Khó khăn nhất là lúc sinh đứa con gái út Lý Hương vào năm 1978. Thời bao cấp mà, ai cũng chật vật. Tui nuôi heo và đi bỏ mối bút bi ở chợ Bình Tây để có đồng ra đồng vào, cho ổng an tâm đi đóng phim".
Làm một người vợ suốt ngày đầu tắt mặt tối để chồng thong dong đi làm tài tử, bà Đoàn Thị Nguyên có khi nào chạnh lòng không? Nghe câu hỏi ấy, bà lắc đầu nhẹ nhàng: "Tui cũng nhờ lộc điện ảnh của chồng lắm chớ. Nhờ vai ông Hai Cũ trong bộ phim cùng tên và vai Hai Lúa trong bộ phim Vùng gió xoáy mà người ta cứ gọi ổng là "ông Hai", rồi gọi tui là "bà Hai" luôn!". Tui thương ổng vì tánh tình thật thà, chứ hồi cưới tui thì ổng cũng nghèo lắm".
Chính nghệ sĩ Lý Huỳnh cũng xác nhận, nếu không có được người vợ, người mẹ như bà Đoàn Thị Nguyên thì gia đình ông không thể có được mái ấm như hôm nay. Bà dạy dỗ 6 đứa con rất nghiêm khắc.
Diễn viên Lý Hùng hoặc diễn viên Lý Hương dù nổi tiếng đến cỡ nào, dù là ngôi sao trong mắt ai, nhưng chỉ cần bà Đoàn Thị Nguyên nói là răm rắp nghe theo. Khi luật điện ảnh cho phép điện ảnh tư nhân hoạt động, thì hãng phim Lý Huỳnh thành lập đầu tiên. Người đàn bà nội trợ Đoàn Thị Nguyên lại đảm trách vai trò giám đốc tài chính cho những sản phẩm mang thương hiệu Lý Huỳnh.
Bà chia sẻ: "Tui làm kế toán kiêm thủ quỹ cho hãng phim. Nhiều người thắc mắc sao hãng phim Lý Huỳnh dám chơi sang mời cả những diễn viên Hồng Kông nổi tiếng như Lê Tư hay Mạc Thiếu Thông sang Việt Nam đóng phim? Có gì đâu, tui áp dụng nguyên tắc bớt thù lao của người nhà để trả thù lao cho người ngoài".
Bà Đoàn Thị Nguyên và Hoa hậu Thùy Lâm khi làm phim "Tây Sơn hào kiệt".
Rất thật thà, rất thẳng thắn và cũng rất bao dung, bà Đoàn Thị Nguyên luôn khiến người tiếp xúc với bà có được cảm giác chan hòa và gần gũi. Một điều đặc biệt ở bà Đoàn Thị Nguyên là cách bà ứng xử với những người phụ nữ hâm mộ chồng mình. Võ sĩ kiêm nghệ sĩ Lý Huỳnh phong độ và lịch lãm nên thời trai trẻ và thời trung niên cũng có lắm bóng hồng vây quanh. Có hai câu chuyện mà kể lại, cả vợ chồng Lý Huỳnh đều cười thú vị.
Thứ nhất, chuyện của võ sĩ Lý Huỳnh. Khi không còn thượng đài nữa, Lý Huỳnh làm chủ một lò võ. Đang nuôi con nhỏ, bà Đoàn Thị Nguyên nghe xì xầm có người phụ nữ ngày nào cũng đến tìm chồng mình không phải để học võ mà để làm quen. Không lẽ đi đánh ghen sao? Bà Đoàn Thị Nguyên đã từng là võ sinh mà, thừa sức dằn mặt kẻ thứ ba chứ.
Vậy mà không, bà Đoàn Thị Nguyên lặng lẽ tìm gặp người phụ nữ ấy và trình bày rằng: Lý Huỳnh là người đam mê võ thuật, mỗi ngày cần ăn như thế này, cần uống như thế này, cần nghỉ ngơi vào giờ này, cần tập luyện vào giờ này, nếu cô lo cho ổng được chu đáo thì tui nhường. Người phụ nữ kia vỡ lẽ, tự động rút lui.
Thứ hai, chuyện của diễn viên Lý Huỳnh. Sau một loạt phim nổi tiếng, Lý Huỳnh ngày nào cũng nhận được thư hâm mộ của một người phụ nữ. Sau một thời gian kiên trì bày tỏ tấm lòng một "fan cuồng", người phụ nữ thông báo địa điểm muốn gặp diễn viên Lý Huỳnh với quyết tâm "anh không đến thì tôi không về".
Diễn viên Lý Huỳnh lúng túng, chẳng biết phải làm sao. Bà Đoàn Thị Nguyên đã cùng chồng đến điểm hẹn. Bà đứng ở ngoài giữ xe, để chồng vào nhà hàng gặp nữ khán giả. Sau này, "fan cuồng" đã trở thành một người bạn của gia đình Lý Huỳnh.
Hiện tại, vợ chồng nghệ sĩ Lý Huỳnh vẫn quây quần bên con cháu trong căn nhà mặt tiền khang trang trên đường 3-2 sầm uất của Sài Gòn. Mỗi sáng, hai ông bà cùng nhau đi bộ dưỡng sinh. Lâu lâu lại cùng nhau đi làm từ thiện.
Diễn viên Lý Hương sau sự cố đau đớn, cũng đã trở về Việt Nam sống chung với cha mẹ. Điều bận tâm duy nhất bây giờ của bà Đoàn Thị Nguyên là "Thằng Lý Hùng lúc trẻ đóng phim cát-xê cao dữ lắm. Nó đưa tui giữ dùm để mai mốt lấy vợ. Tui giữ cẩn thận lắm, giữ hoài, mà chưa thấy nó lấy vợ!".
Lê Thiếu Nhơn

 

No comments:

Post a Comment