Monday, January 9, 2017

Bài viết hay(4388)

Sáng nay Bolsa nói về Jared Kushner – con rể của Tổng Thống đắc cử Donald Trump – sẽ là một trong số những cố vấn thân cận nhất của ông. Việc chuẩn bị bàn giao công việc kinh doanh bất động sản tại New York là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy ông Jared Kushner đang chuẩn bị nắm giữ vị trí quan trọng trong chính phủ mới của nhạc phụ sau khi anh ta đóng góp công lớn trong chiến thắng của Trump. Từ khi Henry Kissinger bán đứng "đồng minh" thì tui hổng ưa Do Thái rồi sau này làm việc chung với tụi Do Thái, tui càng ghét thói bủn xỉn, "thưng đội, hạ đạp" của mấy đứa gốc Do Thái nên Bolsa càng bốc thơm thì tui càng thấy khó ngửi. Cả Trump lẫn Hillary đều làm sui gia với tỉ phú Do Thái kia mà; chỉ có điều con rể của Hillary chưa đủ nanh vuốt để giúp nhạc mẫu cho dù Chelsea ra trường Stanford trong khi Ivanka là siêu mẫu sexy bên Trump tỉ phú.Vợ chồng ông Jared Kushner-Ivanka Trump và Tổng Thống đắc cử Donald Trump. Ảnh: Town & Country Magazine

Ủng hộ nhiệt tình cho Việt Nam

(Embracing Vietnam)
clip_image002
Với ảnh hưởng chắc chắn của Trung Hoa trong việc bành trướng ở Biển Đông và Tổng thống (TT) Philippines Duterte đang loạng choạng trong mối bang giao với Hoa Kỳ, cuộc điện đàm vào giữa tháng 12 của TT tân cử Trump với Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc là dấu hiệu đáng hoan nghênh. Khi Phúc chúc mừng chiến thắng của ông, TT tân cử bày tỏ sự mong muốn đẩy mạnh mối bang giao giữa hai quốc gia. Thời điểm không thể nào tốt hơn. Và cũng không thể tồi tệ hơn cho Trung Hoa, đang đe dọa lâu dài các quyền lợi của Việt Nam và Hoa Kỳ và ảnh hưởng trong khu vực. Là TT, Ông Trump có cơ hội để ủng hộ Việt Nam như một đối tác thật sự.

Về công trạng, TT Obama đã bãi bỏ việc cấm vận vũ khí kéo dài trong nhiều thập niên với Việt Nam trong tháng 5 năm ngoái. Việc bãi bỏ cấm vận là một bước quan trọng – có lợi cho cả Hoa Kỳ và Việt Nam, cho phép quân đội Việt Nam sở hữu những vũ khí phức tạp rất cần thiết và được dành cho việc cải thiện hợp tác quốc phòng giữa hai nước. Đối với Hoa Kỳ, sự hợp tác đó bao gồm việc cho phép Hải quân Hoa Kỳ lui tới các cảng nước sâu ở Việt Nam nằm trên ngưỡng cửa của Trung Hoa.
Tất cả những việc này đang làm Trung Hoa không yên, vì những toan tính chống lại Việt Nam luôn luôn gặp phiền hà. Trung Hoa chiếm đóng Việt Nam lần đầu vào năm 111 trước Thiên chúa và kéo dài 150 năm. Thêm 3 cuộc chiếm đóng kéo dài hàng trăm năm trước khi người Trung Hoa cuối cùng bị đánh đuổi vào năm 1427.
Mặc dù Trung Hoa giúp đỡ Việt Nam trong cuộc chiến tranh với Hoa Kỳ, tất cả người Việt đều biết rằng kẻ thù truyền kiếp của họ là Trung Hoa. Điều thú vị là, một thăm dò của Pew Research năm 2015, 40 năm sau khi chiến tranh chấm dứt, cho thấy 76% người Việt có một cái nhìn thuận lợi đối với Hoa Kỳ. Với người Trung Hoa thì không được như vậy, thăm dò năm 2014 cho thấy chỉ có 16%.
Từ khi Chiến tranh Việt Nam chấm dứt, Việt Nam và Trung Hoa đã có nhiều xung đột nghiêm trọng. Năm 1979, người Trung Hoa xâm chiếm các tỉnh miền bắc Việt Nam nhưng cuối cùng bị đẩy lui với cái giá được ước tính là 28.000 tử vong trong một tháng. Năm 1989 họ chống lại một hành động hải quân ở Quần đảo Trường Sa đang tranh chấp ở Biển Đông, với 64 bộ đội Việt Nam tử thương trong một cuộc đụng độ ngắn.
Kể từ đó Trung Hoa tiếp tục coi thường ý kiến của thế giới về vấn đề Biển Đông, xây dựng căn cứ quân sự để đe dọa khu vực và các quốc gia khác đã cùng Việt Nam có những xác nhận lịch sử lâu dài về chủ quyền đối với một số đảo, bãi san hô, và đá ngầm bên trong quần đảo. Về phần mình, và chống lại sự phản đối của Trung Hoa, Hoa Kỳ đã qua lại trong vùng để khẳng định quyền tự do hàng hải trong hải phận quốc tế.
Để đáp lại mối quan hệ ấm áp giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, Trung Hoa đã lên tiếng khi nói rằng việc cải thiện mối bang giao phải không tạo áp lực lớn hơn đối với Trung Hoa hay đe dọa đến quyền lợi của nó. Người Việt đang lắng nghe, nhưng không đến mức lo sợ.
Việt Nam, một quốc gia có 90 triệu dân không sợ chiến tranh với bất cứ ai. Những lực lượng tại ngũ và trừ bị gộp lại thì lớn hơn lực lượng của Trung Hoa. Cái họ thiếu là những dụng cụ quân sự tối tân. Hầu hết cái họ đang có là từ thời Chiến tranh Việt Nam. Các dụng cụ khác thì tối tân hơn, nhưng không hiện đại.
Việt Nam là một đối tác quyến rũ không chỉ vì vai trò trong việc giảm bớt ảnh hưởng của Trung Hoa ở trong khu vực, mà còn vì cái đang xảy ra ở Philippines, nơi TT Duterte đang tích cực vươn tới cả Nga lẫn Trung Hoa, trong khi gạt mối giao hảo hàng thế kỷ với Hoa Kỳ sang một bên. Duterte dường như xem hai quốc gia này như người mối lái quyền lực trong vùng ổn định và lâu dài hơn. Nhận thức đó sẽ tiến triển như thế nào dưới thời TT tân cử Trump vẫn còn là chuyện phải chờ xem.
Một dấu hiệu lãnh đạm hơn, mối quan tâm cho Việt Nam, là lập trường của TT tân cử Trump đối với Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) đi ngược lại với quyền lợi của Hà Nội. Việt Nam là một quốc gia xuất cảng vào Hoa Kỳ lớn nhất trong số các quốc gia Á Châu-Thái Bình Dương, nhưng Việt Nam đã chuẩn bị cho một kỷ nguyên hậu-TPP bằng cách tìm thị thường mới ở Trung Hoa, Nga và Liên Âu. Lập trường của TT tân cử Trump không làm nản lòng mối quan tâm của Việt Nam để có những ràng buộc chặt chẽ hơn với Hoa Kỳ.
Sau cùng, nhiều phúc trình cho biết một phong trào ủng hộ dân chủ lớn mạnh đang diễn ra ở Việt Nam. Mặc dù bị đảng cầm quyền Cộng sản chánh thức đặt ra ngoài vòng pháp luật, phong trào có một số lãnh tụ đảng mong muốn cứu xét vì tình thế với Trung Hoa, láng giềng Cộng sản của Việt Nam.
Từ giữa thập niên 1990s, phê bình Đảng Cộng sản của Chánh phủ Việt Nam đã được nới rộng để bao gồm hàng ngàn công dân trên cả nước. Ngày nay phong trào dân chủ hóa này là một đặc điểm đáng kể của khung cảnh chánh trị quốc gia, biểu thị bởi những cuộc biểu tình, bài viết, thư ngỏ và khiếu nại trên blogs và các websites khác, các bài viết phổ biến trên các tạp chí ủng hộ dân chủ trên mạng của Việt Nam, hay quan điểm được gởi trực tiếp đến chánh phủ và lãnh tụ Đảng.
Mặc dù Mỹ thua trận chiến ở Việt Nam năm 1975, cơ hội nay đang ở trước mặt của chúng ta để thực hiện nhiều mục tiêu của cuộc chiến. Dân chủ có thể không phải là một mục tiêu trong ngắn hạn, nhưng cộng tác trong những vấn đề ngoại giao, kinh tế, và an ninh khu vực là một mục tiêu rõ rệt. TT tân cử Trump có thể thay đổi lịch sử một cách nhanh chóng và bất ngờ bằng cách ủng hộ hoàn toàn và nhiệt tình cho Việt Nam và người Việt. Đó là quyền lợi tốt nhất của Mỹ.
Sơ lược về tác giả
clip_image004
Bill Cowan là cộng tác viên của Fox News.Bill Cowan
Bình Yên Đông lược dịch

Nắng ấm Hà Nội mùa đông (Mênh mông thế sự 52)

Cắm nén hương lên mộ Mẹ, tôi đứng nhìn làn khói tỏa vờn lên tấm bia, mông lung nỗi nhớ. Chỉ là một nấm đất. Vậy mà, vào những ngày cuối năm, thôi thúc nội tâm khiến tôi nhất định phải đến đây để tin chắc rằng mẹ tôi nằm dưới kia biết là có tôi đang đứng bên. “Thác là thể phách còn là tinh anh” tôi như đắm mình trong câu thơ Nguyễn Du. Và rồi “rì rầm trong tiếng đất, những buổi ngày xưa vọng nói về”, tôi cảm nhận bằng chính trái tim khối óc điều này. Tuổi càng cao, tôi càng thấm thía tình sâu nghĩa nặng Mẹ tôi. Nhắm mắt lại để tìm trong tiếng đất rì rầm kia bước chân trèo đèo lội suối giữa năm 50 cùng Bà từ chiến khu Dương Hòa, đi bộ 6 tháng trời vượt U Bò, Ba Rền, qua Dốc Cun lên Việt Bắc. Hơn hai phần ba thế kỷ trôi qua, ngoài tuổi 80, càng thấu hiểu cái đạo lý thương người và bao dung như Mẹ tôi đã sống và truyền dạy cho tôi để tìm thêm sức mạnh mà sống sao cho không phải ân hận khi đến với Người.
Mấy ngày ở Hà Nội, dày đặc những cuộc gặp mặt ân tình. Những ấn tượng để lại trong tôi đủ sức nóng thôi thúc những dòng cần viết ra. Dài ngắn ra sao thì khó nói trước vì ngón tay bấm phím máy tính của tôi tùy thuộc vào sức nóng kia. Nhưng với bài này thì chỉ xin nói một cảm nhận về sức trẻ trong tư duy của những ông già tuổi 90, trên 90, mà loại trên 80 như tôi chỉ là kẻ hậu sinh! Trước hết là nỗi xúc động về cuộc gặp lão tướng Nguyễn Trọng Vĩnh năm nay tuổi vừa đúng 100, và chắc chắn nỗi xúc động này không chỉ riêng tôi.

Đến muộn vì bị kẹt xe, bước vào nhà thấy cụ đang nằm ngủ trên chiếc đi văng, tôi can chị Bình, con gái cụ: “Thôi chị ơi, đừng đánh thức Cụ, tôi chỉ cần đến ngồi cạnh một lúc rồi về thôi, chớ phiền Cụ”. Chị cười: “Cụ đợi anh từ nãy, đi nằm cho đỡ mỏi rồi ngủ đó thôi. Phải nhắc không Cụ lại mắng cho đấy”. Quả nhiên, Cụ choàng ngay dậy, đưa tay mời tôi ngồi, rồi Cụ cũng đến ngồi vào ghế, tự tay rót nước đã ủ trong ấm trà. Nét mặt tươi tỉnh, Cụ nói: “Thế là anh vẫn khỏe, vẫn nhanh nhẹn như năm ngoái đấy nhỉ. Tốt quáCòn có cầm cây gậy thì cũng chẳng saoTôi chống gậy lâu rồi”, Cụ cười chỉ tay vào chiệc gậy dựng cạnh ghế.
Bàn tay rắn chắc của Cụ chìa ra cho tôi, nắm rất chặt. “Anh đến thăm là tôi vui lắm”, Cụ trả lời câu hỏi thăm sức khỏe của tôi. Giọng sang sảng, Cụ hỏi thăm các anh ở Sài Gòn từng ra thăm Cụ. Bỗng Cụ chuyển giọng: “Tôi nói thêm câu này, anh về trong ấy nói lại để các anh ấy biết ý kiến của tôiông Tổng bí thư Trọng vừa rồi có phát biểu: “Nhìn tổng quát đất nước có bao giờ được thế này không?”. Tôi thì muốn nói lại như thế này: “Nhìn tổng quát đất nước có bao giờ bi đát thế này không?”. Cụ dõng dạc nhắc đến hai lần. “Tôi nói thế họ không cãi được tôi đâu, vì thực tế là nó như vậy.
Tôi giật mình, sao ông cụ lại có thể có phản ứng nhanh, chính xác và kịp thời đến thế cơ chứ. Chắc chị Nguyên Bình cũng nghĩ vậy nên tôi thấy chị rút bút ra ghi vội. Mà lời đúc kết của Cụ lại có sức nặng trải nghiệm của hơn hai phần ba thế kỷ vào sinh ra tử chứ đâu phải là được chép lại từ bàn giấy một anh thư lại chuyên nghề cạo giấy! Xây dựng Đảng thì đã từng là Phó ban Tổ chức Trung ương; xông pha trận mạc thì là vị tướng được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký lệnh phong tặng đầu tiên; làm đối ngoại thì cũng từng là Đại sứ ta ở Bắc Kinh trong những thời điểm cam go và quyết liệt nhất phải đối phó với mưu ma chước quỷ của các môn phái võ Tàu bí truyền thâm hậu.
Mà là lời Cụ buột miệng nói ra, vắn gọn. Quả thật khôn qua lẽ, khỏe qua lời, Cụ nói lời đơn giản vì lời nói là sản phẩm mô phỏng tư tưởng; mà tư tưởng của Cụ thì thẳng băng, nói điều mình nghĩ theo cung cách ông cha ta răn dạy “thẳng mực tàu, đau lòng gỗ”. Và e rằng không chỉ có thế. Trong trường hợp này, tôi nghĩ đến ý của Musset: “Con người dùng lời nói để xoay chuyển càn khôn”! Đương nhiên đó là trường hợp của “người ta không viết một chữ mà toàn thân không rung lên “như cây đàn luth vừa lên dây”” như nhà thơ Pháp thế kỷ 19 từng bộc lộ! Câu nói của Cụ Vĩnh quả thật hàm chứa sức nặng của lòng dân phẫn nộ, nhất là vào đúng thời điểm ông Nguyễn Phú Trọng chuẩn bị đi Trung Quốc. Lúc mà câu hỏi Cụ Vĩnh đặt ra “Đất nước có bao giờ bi đát thế này không?” cần được có câu trả lời thỏa đáng. Cụ nói từ chiều sâu lịch sử mà Cụ từng trải nghiệm, và suy ngẫm bằng chính quãng đời tù đày trận mạc, Nam chinh Bắc chiến của một lão tướng:
Cuộc đời nếm trải đủ thăng trầm
Đầu còn minh mẫn tai còn tỏ
Mắt vẫn tinh tường, tính chửa hâm
Ấm lạnh tình đời còn phán xét
Thịnh suy thế nước vẫn quan tâm
Còn hơi, còn sức còn lên tiếng…”
(Canh Dần Tự bạch)
Có lẽ Cụ không hề định “dùng lời nói để xoay chuyển càn khôn”, mà là do tôi luận ra đấy thôi. Nhưng xem ra, nếu đặt vào bối cảnh của buổi “giao mùa chính trị” với những biến động dữ dằn của 2016 sang 2017, những điều tôi “luận” ra kia chắc là có cơ sở. Thì chẳng phải, chỉ mười phút nói chuyện thăm hỏi, mà cuộc điện đàm giữa ông Trump nước Mỹ và bà Thái Anh Văn, Tổng thống Đài Loan đã làm phá sản toàn bộ kế hoạch Bắc Kinh dàn dựng và xây đắp trong suốt 40 năm trời đó sao? Tuyệt đối đây không phải là “cơn bão trong chén trà” theo cách Trung Quốc đang cay cú phản ứng. Mười phút của Trump làm phá sản một toan tính lâu dài, “công trình kể biết mấy mươi” trong suốt 40 năm ròng không hề là một ngẫu nhiên nếu ta đọc cuốn sách của Trump viết trước đó mấy năm “Đã đến lúc phải cứng rắn” (Time to get tough). Với ai? Với Trung Quốc. Đây là một thời điểm tế nhị khiến tôi nghĩ đến “một giải pháp độc đáo cho những vấn đề gặp phải” vể bản lĩnh Việt Nam trong những tình huống bị dồn đến chân tường như một học giả Pháp phát hiện mà tôi đã nhiều lần nhắc đến trong các bài viết của mình.
Và rồi, ý này tôi đã mạo muội nói lên trong một cuộc gặp mặt thú vị giữa các vị lão thành, cựu chiến binh với một nhà chức trách nhiều ý tưởng mạnh dạn mà tôi là “khách không mời mà đến”. Đúng hơn, không được mời chính thức trong danh sách hẹp đã được ấn định. Thôi thúc bởi câu nói của Trump mà tôi đã viết trong “Mênh mông thế sự 51”: “Hãy ngừng nói để còn sửa chữa”, tôi liều mạng nói thẳng ý mình sau khi đã có nhời xin được bỏ ngoài tai nếu nghe không thuận: “Mọi ý đều rất đúng và hay cả, nhưng theo tôi thì đã cũ mất rồi. Ví như, chuyện Mác và Lênin thì xin thưa cách nay đã 20 năm tôi đã trình bày trong một tiểu luận đóng thành sách Không có cái gọi là Chủ nghĩa Mác-Lênin, đó là sản phẩn thuần túy của Stalin sai người viết, Mao tiếp tục tuồn vào đó ý riêng của ông ta rồi cho tải qua biên giới vào nước ta thôi. Dân, nhất là giới trí thức có hiểu biết, nhận ra từ rất lâu sự bịa tạc, bịp bợm được nhét vào đầu óc bởi những lời lừa mị đi liền với vô vàn thủ đoạn hăm dọa cưỡng bức. Và người ta câm lặng trong sự chán chường, mệt mỏi. Cuốn sách này tôi đã gửi đến nhiều nhà lãnh đạo và chỉ nhận được hai phản hồi mạch lạc và chân tình của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và ông Võ Văn Kiệt với những lời động viên như đã có dịp viết ra. Cho nên, theo tôi, như lời một vị vừa hỏi Chúng tôi cần làm gì vào lúc này, vì chưa nhận được câu trả lời nên tôi mạo muội kiến nghị: hãy ngừng nói để tập trung suy nghĩ, lắng nghe và đưa ra quyết sách đúng thời điểm. Điều này đòi hỏi một bản lĩnh dám quyết đoán, dám chớp lấy cơ hội để xoay chuyển tình hình”.
Rất may mắn và xúc động, khi tiễn vị khách nhiều ý tưởng mạnh dạn nói trên ra về, mấy cụ ngồi lại biểu tỏ thái độ đồng tình với ý tưởng của tôi và ngỏ lời động viên. Thì ra, sức trẻ của tư duy không quá lệ thuộc vào tuổi tác. Thì chẳng phải có người tuổi còn trẻ nhưng sức tư duy thì lại rất già nua đó sao. Vấn đề đặt ra là phải dám đặt ra câu hỏi để tìm câu trả lời. Và cả câu hỏi cũng như câu trả lời đều cần có thông tin, đúng hơn, cần tiếp cận với thông tin được cập nhật một cách trung thực và đa dạng. Ngừng nói là ngừng những điều người nghe đã bão hòa và nhàm chán vì buộc phải nghe những lời áp đặt.
clip_image002
 clip_image004
 clip_image006
Mà ngừng nói chính là ngừng những lời nhàm chán, áp đặt đó để dồn sức thay đổi cái thực trạng đáng xấu hổ cần được xem là một sỉ nhục quốc gia khi một lao động Singapore làm ra của cải bằng 23 lao động Việt Nam, năng suất lao động của ta phải 20 năm nữa mới đuổi kịp Philippines, 50 năm nữa mới đuổi kịp Thái Lan như chính Tổng cục Thống kê vừa đưa ra. Đây chính là cái xiềng nô lệ do ta tự thít chặt lấy cổ dân tộc ta bởi một mô hình kinh tế “định hướng xã hội chủ nghĩa”, hệ lụy khủng khiếp của thể chế chính trị toàn trị phản dân chủ được sự hậu thuẫn của chủ nghĩa bành trướng Đại Hán đội lốt “ý thức hệ xã hội chủ nghĩa”.
Thưa Cụ Vĩnh, ông Tổng Trọng nói đúng đấy chứ ạ: “Nhìn tổng quát thì nước ta bao giờ được thế này không?”. Cho nên xin đừng tranh luận chuyện cũ nữa. Cũng đừng mất thì giờ săm soi cái biển số xanh sau đít cái xe trắng nơi tỉnh Hậu Giang để truy lùng “quốc nạn tham nhũng” nhằm thanh toán đối thủ đe dọa cái ghế của mình nữa.
Hãy dành tí chút lòng yêu nước còn sót lại trong cuộc đầy vơi toan tính mà tìm kế rửa nhục cho nước để dân khỏi phải chạnh lòng. Các vị đấu đá với nhau thể là quá đủ để nản lòng dân rồi. Họ hiểu cả đấy nhưng chưa nói ra đấy thôi. Chưa nói vì họ thừa kinh nghiệm biết phải tỏ thái độ vào lúc nào. Cũng đã có những bàn chân nổi giận đã ào xuống đường. Đường phố, đường làng. Và cũng đã sứt đầu mẻ trán. Máu cũng đã đổ nơi thôn cùng xóm vắng đìu hiu cũng như chốn kinh thành sang trọng hoặc nhớp nhúa. Thì chẳng phải ai đó đang dày công chuẩn bị cho đội hình bạo lực các loại nhằm quyết không để xảy ra “tình huống bất ngờ” với… dân đó sao?
Họ nhiều toan tính trên cái ghế quyền lực lung lay nên đang thấm thía nỗi sợ đẩy thuyền và lật thuyền do vậy phải dồn sức để đối phó với dân. Chắc họ cũng biết, cách đối phó tốt nhất là hãy lắng nghe dân, xem người dân đang muốn gì rồi cố gắng từng bước thuận theo ước nguyện của dân! Nhưng thế thì ai lo cho lợi ích của họ đây. Hơn nữa, không dám và không thể làm điều đó vì biết quá rõ, họ đã đánh mất lòng dân khi chỉ chú mục vào cái ghế quyền lực đang ngồi hoặc định leo lên. Và họ cũng biết rõ việc đánh mất lòng dân lớn nhất là sự quỳ gối hèn hạ trước kẻ thù đeo mặt nạ “cùng chung ý thức hệ xã hội chủ nghĩa.
Ấy vậy mà cũng chính đây lại là thời điểm có tính quyết định để hiểu ra rằng, không thể tiếp tục sự chọn lựa theo lối “đu dây” như vừa qua được nữa. Đất nước đang ở vào khúc ngoặt hiểm nghèo của một thế giới đã lật sang một trang mới. Sẽ không khỏi cảm giác ngỡ ngàng! Kẻ yếu bóng vía thì hoang mang. Kẻ hoạt đầu trong toan tính lợi ích ngắn hạn thì đang chọn cửa cho canh bạc mới. Người đa đoan về vận nước thì đang nát óc nghĩ suy sao cho trong cơn bĩ cực tìm ra được lối đi trong cái thế cùng tắc biến, biến tắc thông.
Cho nên, đây chính là thời điểm để đưa ra quyết sách táo bạo. Mọi diễn biến đang diễn ra và đều khó lường, đúng vây. Nhưng chính vì thế phải dám có bản lĩnh để chọn cho mình một thế đứng chủ động khả dĩ có thể đối phó với những phong ba bão táp khó đoán nhưng rõ ràng đang lừng lững xuất hiện. Để không là một quân cờ mạt hạng trên bàn cờ của các nước lớn, phải biết được cái lợi thế mà mình đang có để hành động một cách khôn ngoan. Thì chẳng phải dân tộc ta đã từng lâm vào tình thế ngàn cân treo sợi tóc nhưng rồi đã thoát khỏi một cách ngoạn mục để đi tới đó sao?
Giải pháp nào cũng phải có cái giá phải trả, nhưng để có giải pháp thì trước hết không chịu cúi đầu tự trói mình. Làm sao có sách lược đối phó với một kẻ thù đã từng làm bình địa nhiều vùng lãnh thổ rộng lớn từ Á sang Âu thời Trần nếu không có bản lĩnh một Trần Thủ Độ, một khí phách Trần Quang Khải và một bộ óc lớn Trần Hưng Đạo? Trong tâm thế Việt Nam không hề có chỗ cho những kẻ đã bán linh hồn cho kẻ xâm lược ngoại bang.
Đây là làn ranh đỏ trong hệ giá trị truyền thống dân tộc mà ông cha ta đã khắc cốt ghi xương cho mọi thế hệ con cháu. Quyết sách táo bạo nhằm đối phó với mọi biến động khó lường của thế giới và của khu vực cũng phải khởi phát từ đây. Chính vì sự khó lường của diễn biến thời cuộc mà phải tận dụng cái thế ứng xử “dĩ bất biến ứng vạn biến” một cách thích hợp với những tình huống chưa có tiền lệ. Cái bất biến không là gì khác “sâu rễ bền gốc”, thuận theo ý của dân, khởi động được sức dân. Muốn thế, phải dân chủ hóa trong tìm tòi quyết sách và giải pháp để dần bớt đi sự “bi đát” của đất nước mà vị lão tướng vừa tròn tuổi một trăm đau đớn thốt lên!
Xin trở lại với việc “dùng lời nói để xoay chuyển càn khôn” mà tôi luận ra từ lời cụ Vĩnh để lan man suy tưởng về lời Nguyễn Trãi “càn khôn bĩ mà lại thái, nhật nguyệt hối mà lại minh” để tìm lại trong quẻ Dịch sự hanh thông khi lâm vào tận cùng của sự bế tắc.
Nắng ấm của Hà Nội những ngày mùa đông này đang giúp làm nóng lên những ngón tay bấm phím máy tính để tôi viết vội bài Mênh mông thế sự kịp ra đúng hẹn.
Ngày 8.1.2017Tương Lai

Khi niềm kiêu hãnh trở thành nỗi xấu hổ

(TBKTSG) - 1. Tin tức về việc chính quyền tỉnh Sóc Trăng sang Campuchia học tập kinh nghiệm kinh doanh lúa gạo khiến nhiều người ngỡ ngàng.
clip_image001
Gần 30 năm qua, chúng ta vẫn coi lúa gạo là niềm kiêu hãnh của dân tộc Việt Nam, nhưng đến nay chúng ta vẫn chưa có thương hiệu gạo quốc gia. Ảnh: LÊ HOÀNG VŨ

Tôi sinh ra sau đổi mới, chỉ được biết về nó qua các bài học lịch sử. Đến bây giờ, tôi vẫn nhớ như in cảm giác tự hào dân tộc khi nghe cô giáo lịch sử cấp 2 của mình nói: “Công cuộc đổi mới đã biến Việt Nam từ một nước thiếu đói nhanh chóng vươn lên vị trí cường quốc xuất khẩu gạo”. Gần 30 năm qua, chúng ta vẫn coi lúa gạo là niềm kiêu hãnh của dân tộc Việt Nam.
Nhưng vài năm trở lại đây, báo đài dần xuất hiện nhiều hơn các bài viết nói về sự tụt hậu của ngành lúa gạo Việt Nam, rằng chất lượng gạo của chúng ta thấp, rằng gần 30 năm rồi mà chúng ta chưa có thương hiệu gạo quốc gia. Rồi một vài lần mẹ tôi đi siêu thị mua về gạo Nhật, gạo Thái, cũng thấy khác so với gạo nội mình thường ăn. Hạt gạo của họ trắng hơn, to đều, không có hạt vỡ, không lẫn trấu sạn, lại thơm hơn và dẻo hơn. Lúc đó tôi chỉ nghĩ: “Thái với Nhật phát triển hơn Việt Nam nên mới thế”.
Một cú sốc nữa đối với ngành lúa gạo Việt Nam khi chỉ mới tháng trước, chính quyền Trung Quốc, một thị trường vốn được coi là rất dễ tính, sang Việt Nam để kiểm tra việc kiểm dịch gạo. Theo một chuyên gia trong ngành, nguyên nhân là do các doanh nghiệp xuất khẩu gạo của Việt Nam đấu trộn quá nhiều. Từ năm 2017 trở đi, chỉ còn 22 doanh nghiệp được quyền bán gạo vào thị trường này.
2. Cách đây không lâu, tôi có dịp ngồi nói chuyện với một doanh nhân người Campuchia kinh doanh trong lĩnh vực lúa gạo. Ông ta say sưa kể về công việc kinh doanh của mình, rằng mỗi năm ông ta xuất được bao nhiêu gạo, rằng giá rất tốt do gạo của ông ta là gạo hữu cơ, không dùng hóa chất... Nhưng điều người đàn ông này tự hào nhất là ông đã giúp được rất nhiều nông dân Campuchia thoát nghèo dựa trên công nghệ trồng lúa gạo hữu cơ mà ông dạy họ.
Tôi hỏi ông ta có kho chứa gạo không, dung tích bao nhiêu, có máy xát không, công suất thế nào... Ông nói lúc đầu khởi nghiệp thì chỉ đi thuê kho và máy rất nhỏ, sau có thương hiệu rồi, có nhà đầu tư khác cùng hùn vốn rồi thì mới mua sắm.
Tôi kể cho ông ấy nghe Nghị định 109 của Việt Nam yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu gạo phải có kho 5.000 tấn và máy xát 10 tấn/giờ. Ông ấy trợn tròn mắt và nói: Thế thì tôi cũng không thể khởi sự kinh doanh.
Tôi cũng kể cho ông ấy chuyện Công ty Cỏ May của Việt Nam làm gạo hữu cơ nhưng không thể tự mình xuất khẩu đành phải lách. Cỏ May đã phải thành lập một công ty tại Singapore. Cỏ May trong nước sản xuất ra gạo, đưa gạo của mình cho người có giấy phép xuất khẩu để bán cho công ty của chính Cỏ May ở Singapore, công ty này sau đó mới bán cho khách hàng (xem thêm bài Hạt gạo vướng nút thắt Nghị định 109/2010 trên kinhtesaigon.vn).
Người đàn ông nghĩ một lúc rồi nói nửa thật nửa đùa: “Vậy tôi mong Chính phủ Việt Nam duy trì quy định này, để gạo của tôi bớt đối thủ cạnh tranh”.
Xây dựng thương hiệu tức là khiến người tiêu dùng ghi nhớ trong đầu rằng gạo có tên A, B, C... này có chất lượng tốt. Muốn vậy, thì đầu tiên doanh nghiệp phải cung một lượng nhỏ gạo có chất lượng tốt ra thị trường. Nếu thấy thị trường đón nhận, người tiêu dùng bắt đầu ghi nhớ rằng gạo A, B, C... đó tốt rồi thì mới tìm kiếm thêm nhà đầu tư, ngân hàng để mở rộng quy mô và cố gắng duy trì chất lượng. Không ai mới bắt đầu xây dựng thương hiệu mà đã đi vay hàng chục tỉ đồng để đầu tư, cung một lượng gạo khổng lồ ra thị trường khi chưa biết thành, bại ra sao.
Đó là cách mà Nghị định 109 đã góp phần giết chết những nhà khởi nghiệp và giết chết thương hiệu gạo của Việt Nam.
3. Làm việc sâu trong lĩnh vực pháp luật kinh tế, tôi ngày càng thấm thía một điều rằng, để phát triển một ngành sản xuất nào đó, không cần Nhà nước phải ưu đãi, hỗ trợ, hay quy hoạch, cấp phép gì hết, chỉ cần Nhà nước bảo hộ quyền tài sản và quyền hợp đồng của nhà đầu tư trong lĩnh vực đó một cách toàn vẹn và lâu dài, chắc chắn ngành đó sẽ phát triển.
Đất canh tác là cơ sở đầu tiên để đầu tư vào lúa gạo. Nhưng quyền tài sản của nhà đầu tư đối với đất trồng lúa bị giới hạn bởi hai chính sách: (1) hạn điền và (2) thu hồi đất.
Hạn điền làm tăng chi phí canh tác, bởi chẳng ai có thể ứng dụng máy móc vào một mảnh ruộng bé tí hon. Nhưng tai hại hơn, hạn điền còn khiến chất lượng gạo không ổn định. Doanh nghiệp mua gạo của hàng trăm ngàn hộ nông dân khác nhau thì không có cách nào để bảo đảm chất lượng gạo đồng đều.
Doanh nghiệp tập huấn cho bà con, cung cấp giống, phân, thuốc rồi giám sát để bảo đảm chất lượng gạo đồng đều ư? Chỉ cần khi đến vụ, giá gạo bên ngoài cao hơn 100 đồng/ki lô gam là nông dân lật kèo, doanh nghiệp có đủ chứng cứ cũng không thể đi kiện bởi vì hệ thống tư pháp quá mất thời gian và không hiệu quả. Quyền hợp đồng không được Nhà nước bảo hộ thì không thể bảo đảm cho những mô hình hợp tác như vậy.
Chính sách thu hồi đất cũng tác hại không kém. Giả sử bạn là người có tiền, bạn có thể mua cổ phiếu của một doanh nghiệp trồng lúa hoặc một doanh nghiệp sân golf. Bạn biết rằng Nhà nước chỉ thu hồi đất trồng lúa để làm sân golf chứ chẳng bao giờ thu hồi đất làm sân golf để trồng lúa. Vậy bạn sẽ có xu hướng mua cổ phiếu của ai?
Thu hồi đất còn khiến không ai dám đầu tư lâu dài. Muốn trồng gạo hữu cơ đòi hỏi đất không được sử dụng bất kỳ hóa chất nào trong ít nhất ba năm. Sẽ không ai dám làm điều này nếu họ không thể chắc chắn rằng họ có quyền sử dụng mảnh đất đó trên 10 năm. Trên 10 năm tức là phải trải qua ba nhiệm kỳ chủ tịch tỉnh, người có quyền ký quyết định thu hồi đất, không ai dám chắc ông chủ tịch tiếp theo không làm điều này.Công Minh

No comments:

Post a Comment