Saturday, January 7, 2017

Biến chuyển tại Biển Đông

Mỹ “chuyển thế” tấn công Trung Quốc trên Biển Đông

Trung Quốc quyết tâm theo đuổi tham vọng và lợi ích chiến lược ở Biển Đông, nên thách thức lớn nhất đối với Mỹ là tập hợp được sự ủng hộ của khu vực và triển khai các thiết bị quân sự để chống lại chủ nghĩa phiêu lưu của Bắc Kinh.
Hai khu trục hạm Mỹ USS Lassen và USS Wilbur đều đã thực hiện chiến dịch tuần tra thực thi hàng hải ở Biển ĐôngHai khu trục hạm Mỹ USS Lassen và USS Wilbur đều đã thực hiện chiến dịch tuần tra thực thi hàng hải ở Biển Đông
Trung Quốc còn lâu mới trở thành một cường quốc có sức mạnh tổng hợp. Sự phát triển thần tốc liên tục trong nhiều năm qua đã tạo cho nước này cả lực hội nhập hướng tâm và lực phân mảnh ly tâm. Đầu năm nay, Bắc Kinh đã thực hiện một chiêu bài chiến lược lớn chống lại Mỹ khi đã khôn ngoan thuyết phục được gần như các nền kinh tế có liên quan ở châu Á và phương Tây tham gia Ngân hàng Đầu tư Cơ sở Hạ tầng châu Á (AIIB) do nước này sáng lập, bất chấp sự phản đối kịch liệt của Washington.
Chính quyền của Tổng thống Barack Obama đã phải chấp nhận "quả đắng" khi chứng kiến Bắc Kinh từng bước thách thức vị trí kiến tạo trật tự tài chính toàn cầu vốn xưa nay luôn nằm trong tay Washington. Hầu hết các nước, xuất phát từ quan điểm thực dụng trước túi tiền của Trung Quốc, đều thận trọng hoan nghênh sáng kiến AIIB khi đây được coi là phương thuốc đáp ứng các nhu cầu đầu tư cơ sở hạ tầng trong khu vực. Nhưng bên cạnh việc thu hút các nước cùng tham gia AIIB, Trung Quốc cũng đang trở thành một quốc gia gây phân cực khi khuấy động các tranh chấp biển dai dẳng lâu nay ở khu vực Tây Thái Bình Dương.
Trong bối cảnh đó, Đối thoại Shangri-La lần thứ 15 là cơ hội tốt để Mỹ và các đồng minh chuyển thế tấn công Trung Quốc về những hoạt động xây dựng ồ ạt và tăng cường hiện diện quân sự của nước này ở Biển Đông. Tuy nhiên, những quốc gia không liên quan trực tiếp tới các tuyên bố chủ quyền chồng lấn ở Biển Đông, trong đó có Singapore với vai trò chủ nhà hội nghị, đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về những tranh chấp biển.
Với dấu hiệu giới chức quân sự Trung Quốc công khai ý đồ sẽ thiết lập Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) trên Biển Đông nếu nhận thấy các mối đe dọa đi quá giới hạn, Mỹ và các đồng minh đang phải tính toán cách thức phản ứng phù hợp trước những hành động khiêu khích hơn nữa từ phía Trung Quốc.
Cuộc đấu giữa những người khổng lồ
Đối thoại Shangri-La rõ ràng đã trở thành một diễn đàn ngoại giao quốc tế đối với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter, người đã có bài phát biểu rất được trông đợi sau chiến dịch kéo dài hàng tháng của Lầu Năm Góc lên án các hoạt động xây dựng của Bắc Kinh. Bằng việc triển khai các máy bay do thám (có đội ngũ phóng viên đi kèm) và các tàu chiến tới gần các thực thể xây dựng nhân tạo của Trung Quốc ở quần đảo Trường Sa, hải quân Mỹ đã công khai thách thức các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với những thực thể này. Hải quân Mỹ cũng trực tiếp lên án Trung Quốc về việc quân sự hóa các vùng biển tranh chấp, với những báo cáo về việc Bắc Kinh cho triển khai vũ khí và hệ thống phòng thủ tới Biển Đông.

Tàu sân bay Stennis thường xuyên hiện diện ở Biển Đông gửi thông điệp tới Trung Quốc
Rõ ràng, mối quan tâm lớn nhất của Lầu Năm Góc là tự do hàng hải cho các tàu thương mại và lực lượng Hải quân Mỹ, cũng như việc ngăn chặn Trung Quốc thiết lập ADIZ ở Biển Đông, động thái có thể đe dọa các đồng minh chiến lược của Mỹ trong khu vực như Philippines. Vì thế cũng không khó đoán vì sao đoàn đại biểu quốc phòng của Trung Quốc đã cố gắng giải thích tại Đối thoại Shangri-La rằng các hoạt động của nước này ở Biển Đông là "chính đáng, hợp pháp và hợp lý".
Trung Quốc như thường lệ, phủ nhận toàn bộ và cho rằng không có bất kỳ vấn đề gì. Với lối hành xử như vậy, Trung Quốc không chỉ không tuân thủ các chuẩn mực quốc tế như Bộ trưởng Carter đã chỉ ra, mà còn gây gổ với phần lớn các nước trong khu vực. Không một quốc gia nào, kể cả các đồng minh thân thiết với Trung Quốc, cố công khai biện minh hay bảo vệ các hành động của nước này ở Biển Đông.
Singapore có truyền thống duy trì an ninh và thịnh vượng của mình bằng cách áp dụng chiến lược cân bằng cực kỳ khôn ngoan giữa Bắc Kinh và Washington. Là một nền kinh tế phụ thuộc vào thương mại và bị kẹp giữa các nước lớn cũng như các đối thủ lịch sử, Singapore đã dựa vào mối quan hệ cộng sinh Mỹ-Trung để đảm bảo môi trường thuận lợi cho phát triển bền vững và thịnh vượng trong khu vực.
Tuy nhiên trong những năm gần đây, Singapore cũng cảm thấy báo động trước những hành động hung hăng trên biển của Trung Quốc. Để đối phó với thực tế này, Singapore mở rộng quyền tiếp cận cho các tàu chiến Mỹ, cho phép các tàu tác chiến ven bờ Mỹ (LCS) được neo đậu thường trực và kêu gọi Washington đưa ra cam kết chiến lược lớn hơn cho khu vực. Trong một bài phát biểu quan trọng, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long đã cảnh báo về "vòng luẩn quẩn" ở Biển Đông và nhấn mạnh cách thức các tranh chấp nên được khẩn trương quản lý và ngăn chặn.
Với việc Singapore sắp đảm nhiệm vai trò nước điều phối quan hệ ASEAN-Trung Quốc, Thủ tướng Lý Hiển Long hối thúc hai bên hoàn tất "càng sớm càng tốt" Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) và kêu gọi tất cả các bên tuân thủ luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS). Tuy nhiên, lâu nay Trung Quốc luôn dẫn cái gọi là "các quyền lịch sử" để phản đối việc áp dụng UNCLOS cho các vùng biển tranh chấp, đồng thời liên tục ngáng trở các cuộc đàm phán COC.
Trước những lo lắng ngày càng tăng của nhiều quốc gia Đông Nam Á, Bộ trưởng Carter đã tiết lộ sáng kiến quốc phòng trị giá 425 triệu USD nhằm tăng cường khả năng hàng hải và phòng vệ bờ biển cho các các đồng minh cũng như các đối tác chiến lược trong ASEAN. Những đồng minh khu vực chủ chốt của Mỹ như Úc cũng đã tái khẳng định quyết tâm tiếp tục tuần tra ở Biển Đông, trong khi Nhật Bản - nhờ đã sửa đổi nguyên tắc chỉ đạo hợp tác quốc phòng song phương với Mỹ - giờ đây đã có thể xem xét lựa chọn tham gia tuần tra chung trên không phận Biển Đông. Còn trong Sách Trắng mới nhất của Trung Quốc, nước này đề cập đến việc "phòng vệ ở các vùng biển xa và bảo vệ các vùng biển mở". Chắc chắn, điều này sẽ mở ra một trận chiến khó khăn cho Mỹ trong tương lai gần.Hương Trà
* Tác giả Richard Javad Heydarian là Phó Giáo su về Khoa học Chính trị, Đại học De La Salle. Bài viết đăng trên trang CSIS.

Bước chuyển vũ khí của Mỹ tại Biển Đông

Trước sự khó lường của tình hình Biển Đông liên quan đến tranh chấp, Mỹ đã có bước chuyển vũ khí lớn từ theo dõi sang khả năng chiến đấu trực tiếp.

Động thái của Trung Quốc và Mỹ
Những động thái mới đây của cụm tàu sân bay Trung Quốc đang khiến tình hình Biển Đông thêm nóng. Hôm 23/12/2016, tàu sân bay Liêu Ninh của Hải quân Trung Quốc đã mang theo nhiều nhiều chiến đấu cơ và trực thăng tổ chức tập trận tại Hoàng Hải. Ngày 26/12 Liêu Ninh cùng với 5 tàu lớn hộ tống đã đi đến phía Bắc Biển Đông.
Chỉ đạo trực tiếp cuộc diễn tập này là chỉ huy trưởng hải quân Đô đốc Wu Shengli của Hải quân Trung Quốc. Trong nội dung diễn tập, những chiếc tiêm kích J-15 xuất phát từ tàu Liêu Ninh và phóng tên lửa trúng các mục tiêu đã định.
Hoạt động của tàu Liêu Ninh được thực hiện theo các quy định của quốc tế, phía Trung Quốc cho rằng: "Tàu Liêu Ninh thực hiện chuyến đi trong khuôn khổ tự do hàng hải được quốc tế quy định và Trung Quốc hi vọng các nước tôn trọng quyền này của Trung Quốc".
Buoc chuyen vu khi cua My tai Bien Dong
Khu trục hạm USS Lassen Mỹ tuần tra Biển Đông hồi cuối năm 2016.
Tuy nhiên, hoạt động của tàu Liêu Ninh trên Biển Đông đã khiến nhiều quốc gia trong khu vực lo lắng, cảnh giác. Theo chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ, Đô đốc hải quân Harry Harris cho biết Mỹ sẵn sàng đối đầu với Trung Quốc tại Biển Đông.
Hãng tin Reuters dẫn lời đô đốc Harry Harris: "Mỹ không cho phép việc lãnh thổ chung bị đơn phương "kiểm soát" dù cho có bao nhiêu căn cứ được xây trên các đảo nhân tạo ở Biển Đông. Khi có thể, Mỹ sẽ hợp tác nhưng cũng sẵn sàng đối đầu nếu ở tình thế bắt buộc".
Ông Harris nói thêm: "Cuộc chiến đầu tiên của Mỹ sau khi độc lập là để đảm bảo tự do hàng hải. Đây là mục tiêu lâu dài và là một trong những lý do khiến chúng tôi sẵn sàng chiến đấu".
Tuyên bố này của đô đốc Harris dự kiến sẽ khiến tình hình giữa Mỹ và Trung Quốc căng thẳng hơn sau khi tổng thống đắc cử Donald Trump điện đàm với lãnh đạo Đài Loan và xem xét lại chính sách "Một Trung Quốc".
Mỹ nhiều lần kêu gọi Trung Quốc tôn trọng phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế (PCA) bác bỏ cái gọi là đường chín đoạn của Trung Quốc thâu tóm Biển Đông. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn bỏ ngoài tai. Mỹ ước tính trong vòng ba năm qua, Trung Quốc đã xây thêm 1300 hectar đảo nhân tạo tại Biển Đông, xây dựng đường băng, nhà chứa máy bay, cảng...
Đáp lại, Mỹ đã thực hiện nhiều cuộc tuần tra theo phương châm tự do hàng hải tại khu vực này, lần gần nhất là vào tháng 10/2016. Hãng tin Reuters cho biết các cuộc tuần tra này đã làm Bắc Kinh tức giận nhiều lần đe dọa các cuộc tuần tra có thể kết thúc trong "thảm họa".
Bước chuyển vũ khí
Từ triển khai chiến hạm, tàu ngầm, tàu sân bay, và sắp tới là tiêm kích tàng hình F-35 cho các hoạt động ở Biển Đông, Mỹ tiếp tục hiện thực hóa năng lực chiến đấu của mình tại vùng biển này với kế hoạch triển khai pháo phòng không.
Tờ Scout.com đã dẫn phân tích của chuyên gia quân sự Kris Osborn cho rằng, Lầu Năm Góc nên triển khai thêm vũ khí đến gần Biển Đông nhằm đối phó Trung Quốc. Vị chuyên gia gợi ý, quân đội Mỹ có thể điều động lựu pháo tự hành M109 Paladin đến khu vực này và hoạt động như một vũ khí phòng không.
Buoc chuyen vu khi cua My tai Bien Dong
Pháo tự hành M109 Paladin
Ông giải thích thêm, Paladin bắn đạn pháo có điều khiển Excalibur có thể chuyển đổi từ tấn công mặt đất sang phòng không. Đạn Excalibur dẫn hướng bằng GPS với độ chính xác rất cao nên có thể tiêu diệt máy bay, đánh chặn tên lửa đối phương với chi phí thấp.
Ngoài ra, việc chuyển đổi này sẽ giúp tăng số lượng vũ khí phòng không mà không làm gia tăng kinh phí trong bối cảnh ngân sách quốc phòng Mỹ ngày càng eo hẹp.
Song song kế hoạch đưa pháo M109 Paladin, Mỹ có thể đồng thời triển khai lựu pháo hạng nhẹ cơ động cao là M777 đến Biển Đông. Một quan chức quân đội Mỹ cấp cao nói với National Interest: "Chúng tôi có thể sử dụng loại pháo pháo M777 Howitzer để đánh bật những mối đe doạ khi đối phương tìm cách tấn công từ trên không bằng các tên lửa đạn đạo và hoả tiễn".
Theo quan chức trên, pháo M777 Howitzer như biện pháp đối phó trực tiếp và cơ động trước các loại tên lửa. Quan chức này nói thêm: "Pháo M777 Howitzer có thể được triển khai cùng với sự hỗ trợ của các đồng minh trong khu vực. Đây là loại vũ khí có thể mang tới những cơ hội và lựa chọn mà chúng ta không có trước đây nhằm đối phó với các hệ thống tên lửa đặt trên mặt đất của đối phương".
Quan chức cấp cao của quân đội Mỹ trên cũng nói thêm: "Chính sách tái cân bằng ở châu Á không chỉ là về vấn đề quân sự mà còn cả về kinh tế. Quân đội Mỹ đang gặp nhiều thách thức ở Trung Đông rồi châu Âu cũng như các vấn đề mới nổi ở Bắc Phi. Do vậy, chúng tôi phải luân chuyển nhiều đơn vị tới các quốc gia khác nhau sao cho hợp lý".
Quân đội Mỹ đã triển 18.500 binh sĩ ở Hàn Quốc, 2.400 binh sĩ tại Nhật Bản, 2.000 binh sĩ ở Guam, 480 binh sĩ ở Philippines, 22.300 binh sĩ ở Hawaii và 13.500 binh sĩ ở Alaska. Và theo tuyên bố của Đô đốc Harry Harris, Lầu Năm Góc có đủ năng lực để chuyển lượng lớn quân và vũ khí hiện đại đến Biển Đông chỉ sau vai giờ nếu cần.
Thùy Dung

Cùng với tàu sân bay Liêu Ninh, Hải quân Trung Quốc tuyên bố lược lượng sẽ sẽ đưa 4 chiến hạm Type 052D xuống Biển Đông khiến khu vực thêm bất ổn.


Tham vọng của Trung Quốc
Theo mạng quân sự Sina, Hải quân Trung Quốc vừa đưa vào biên chế chiếc tàu khu trục Type 052D mới nhất, mang số hiệu 175 Ngân Xuyên - chiếc thứ 4 thuộc Type 052D, lớp Lữ Dương-III.
Các tàu trước đó là 172 Côn Minh, 173 Trường Sa, 174 Hợp Phì đã lần lượt được biên chế cho lực lượng hải quân nước này từ năm 2014 đến nay. Tàu khu trục Ngân Xuyên được biên chế cho Hạm đội Nam Hải và đồn trú tại một quân cảng ở thành phố Tam Á, thuộc tỉnh Hải Nam.
Với chức trách nhiệm vụ mới của mình, chiếc khu trục hạm được cho là một trong những chiếc tàu chiến hiện đại nhất của hải quân Trung Quốc sẽ tiến hành các hoạt động tác chiến trên khu vực Biển Đông, cùng với 3 chiếc cùng loại biên chế trước đó.
Tàu khu trục Ngân Xuyên có chiều dài khoảng 150m, chiều rộng 20m và được trang bị các hệ thống vũ khí hiện đại, như hệ thống 64 ống phóng tên lửa thẳng đứng, pháo hạm 130mm, pháo bắn nhanh 30mm và ngư lôi, giúp nó có thể thực hiện các nhiệm vụ phòng không, chống ngầm và đối hạm.
Trung Quoc don Type 052D xuong Bien Dong
Chiến hạm Type 052D mới nhất của Trung Quốc mang số hiệu 175.
Chuyên gia quân sự Trung Quốc thường khoe khoang rằng, chiếc tàu mới này có khả năng vượt trội so với các tàu khu trục lớp Sejong Đại đế của Hàn Quốc, tàu khu trục lớp Atago của Nhật Bản và thậm chí trên cơ các tàu khu trục lớp Arleigh Burke của Mỹ.
Theo chuyên gia phân tích quân sự Trung Quốc Cao Weidong, tàu khu trục mới nhất được trang bị tên lửa hành trình chống tàu YJ-62 mạnh hơn rất nhiều so với mẫu RGM-84 Harpoon có tầm bắn ngắn trên tàu khu trục Mỹ hay Exocet trên các tàu khu trục châu Âu.
Tuy nhiên, trong thực tế, các tàu khu trục của Trung Quốc chưa được đánh giá cao bằng các tàu khu trục của hải quân Mỹ cả về tính năng cũng như khả năng tác chiến, mặc dù thiết kế và kiểu dáng của tàu khu trục Trung Quốc có nét giống với tàu Mỹ.
Các chuyên gia quân sự cho rằng, hiện Trung Quốc chưa hoàn thiện tên lửa hành trình đối đất Đông Hải 10 (DH-10) nên các tàu này chưa có khả năng tấn công mặt đất. Hơn nữa, các hệ thống tác chiến điện tử, radar… chưa thể sánh kịp với công nghệ phương Tây.
Mặc dù vậy, cả 4 khu trục hạm mạnh nhất của Trung Quốc đều được biên chế cho Hạm đội Nam Hải, đảm trách hoạt động tác chiến ở khu vực Biển Đông cho thấy Bắc Kinh đang dốc sức để thực hiện tham vnng bá quyền của mình tại vùng biển này.
Sánh ngang Mỹ?
Để đe dọa Mỹ và thực hiện ý đồ của mình, Trung Quốc từng nhiều lần khẳng định rằng, Type 052D sở hữu sức mạnh không hề thua kém, thậm chí vượt chội chiến hạm Aegis của Mỹ. Vậy, thực lực của Type 052D và khu trục hạm lớp Arleigh Burke thế nào?
Lớp Arleigh Burke là tàu chiến chủ lực của Hải quân Mỹ hiện nay, trang bị hệ thống chiến đấu tối tân Aegis. Bản thân tàu khu trục Arleigh Burke cũng không ngừng được cải tiến.
Trung Quoc don Type 052D xuong Bien Dong
Khu trục hạm lớp Arleigh Burke của Mỹ.
Thế hệ đầu của lớp Arleigh Burke có lượng giãn nước 8.300 tấn, nhưng sau nhiều lần nâng cấp thì lượng giãn nước của tàu chiến mới nhất kiểu này đạt tới 10.000 tấn, vượt qua tàu tuần dương có lượng giãn nước lớn nhất trong chiến tranh thế giới thứ 2.
Tốc độ cao nhất của tàu có thể đạt 50 km/h, hệ thống vũ khí mạnh mẽ gồm 90-96 quả tên lửa (phòng không, đối đất, chống ngầm) được chứa trong ống phóng thẳng đứng, pháo hải quân 127mm, pháo cao tốc 30mm, ngư lôi, tên lửa chống tàu và trực thăng.
Trong khi đó, Type 052D chỉ có lượng giãn nước 7.500 tấn, trang bị hệ thống phóng thẳng đứng gồm 64 ống, pháo hạm 130mm, pháo phòng không cao tốc 30mm và ngư lôi, trực thăng.
Điểm hơn ở Type 052D so với tàu chiến Mỹ là trang bị tên lửa hành trình chống tàu YJ-62 được cho là mạnh hơn so với mẫu RGM-84 Harpoon có tầm bắn ngắn trên tàu Mỹ. Nhưng trong tương lai không xa, Mỹ sẽ thay thế RGM-84 bằng LRASM mạnh mẽ hơn rất nhiều.
Thực tế, trong 10 năm qua, trình độ thiết kế tàu khu trục của Trung Quốc đã được cải thiện, 2 tàu khu trục Type 052B và 2 tàu khu trục Type 052C đã lần lượt đi vào hoạt động. Không ít người coi 4 tàu chiến này là những nỗ lực theo đuổi tàu chiến lớp Arleigh Burke của Trung Quốc.
Trong đó, khu trục Type 052B có lượng giãn nước là 5.900 tấn, trang bị hệ thống vũ khí hiện đại cho phép chống tàu mặt nước, săn tàu ngầm và phòng không gồm: 48 tên lửa đối không tầm trung Shtil, 16 tên lửa chống tàu mặt nước C-802 (tầm phóng 120km), hệ thống pháo và ngư lôi cùng trực thăng chống ngầm.
Còn Type 052C từng được xem là khu trục hạm tối tân nhất Trung Quốc trước khi có sự xuất hiện của Type 052D. Con tàu trang bị hệ thống ống phóng thẳng đứng gồm 48 ống chứa tên lửa phòng không tầm xa HQ-9 có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình chống tàu mặt nước tầm xa C-602 và hệ thống pháo, ngư lôi.
Đặc biệt, trong thiết kế tàu khu trục Type 052C, Type 052D Trung Quốc bắt chước cách bố trí hệ thống anten radar mạng pha chủ động đặt quanh mặt tháp chỉ huy trên tàu giống như lớp Arleigh Burke của Mỹ.
Tuy giống về kiểu dáng nhưng tàu Trung Quốc khó có thể đạt tới mức hoàn hảo về mặt hệ thống điện tử, radar như tàu chiến Mỹ với hệ thống Aeigs tối tân. Nói cách khác, người Trung Quốc chỉ có thể "nhái" hình dáng còn “ruột” bên trong thì không thể, bởi công nghệ radar của Mỹ hiện được coi là mẫu mực trên thế giới.
Tuấn Hưng
VietTimes -- Dưới mắt Washington, việc mất kiểm soát Biển Đông có thể là một đòn đánh vào uy tín của Mỹ với tư cách siêu cường. Tốt nhất là phải đẩy lùi Trung Quốc ngay bây giờ, khi nước này còn tương đối yếu, tạp chí Time nhận định.
Ông Obama tuyên bố không thể chấp nhận nước lớn bắt nạt nước nhỏ ở Biển ĐôngÔng Obama tuyên bố không thể chấp nhận nước lớn bắt nạt nước nhỏ ở Biển Đông
Mới đây, tờ The Guardian (Anh) cho biết Trung Quốc đang chuẩn bị các tàu ngầm trang bị hỏa tiễn mang đầu đạn hạt nhân tại Biển Đông. Bắc Kinh đưa ra lý do là nhằm chống lại các hành động của Mỹ ở nước láng giềng Hàn Quốc. Nhưng theo báo The Week, chỉ là ý định thô thiển của Bắc Kinh nhằm đóng vai nạn nhân mà thôi. Trên thực tế, Trung Quốc đã lên kế hoạch từ nhiều thập kỷ.
Trung Quốc đang tranh giành chủ quyền lãnh thổ, tự đặt mình về một phía, và phía bên kia là tất cả các nước láng giềng khác cùng với Mỹ. Vấn đề mấu chốt là tự do hàng hải tại một trong những tuyến đường biển nhộn nhịp nhất thế giới, và kế hoạch của Bắc Kinh cho một cuộc chiến tranh hạt nhân.
Bao bọc vùng duyên hải Đông Nam Á, Biển Đông là một trong những vùng biển mang tính chiến lược và quan trọng về kinh tế nhất thế giới. Một phần ba số hàng hóa giao thương toàn cầu phải đi qua đây. Biển Đông cũng giàu có tài nguyên, từ ngư trường phong phú cho đến trữ lượng dầu khí. Vùng biển này giáp giới nhiều nước và vùng lãnh thổ như Trung Quốc, Việt Nam, Malaysia, Brunei, Indonesia, Philippines, Đài Loan.
Trong những năm gần đây, Bắc Kinh ngang ngược yêu sách đến 90% Biển Đông, chồng lấn lên vùng biển các nước lân cận. Trung Quốc ồ ạt sử dụng các tàu cuốc để biến đổi phi pháp nhiều rạn san hô, đảo đá ngầm thành đảo nhân tạo và vị trí quân sự tiền tiêu.
Trung Quốc đã cải tạo Đá Chữ Thập thành đảo nhân tạo với đường băng dài 3.000, và đã ngang nhiên cho máy bay đáp xuống gây căng thẳng khu vực
Trong thời kỳ chiến tranh lạnh, Liên Xô và Mỹ phân bổ số vũ khí nguyên tử của mình ra nhiều loại, từ tên lửa tầm xa, máy bay ném bom đến tàu ngầm phóng tên lửa. Sự đa dạng hóa khiến khó thể phá hủy kho vũ khí hạt nhân của một nước chỉ bằng một vụ tấn công bất ngờ.
Mỹ với lực lượng hải quân đầy uy lực và tiến bộ kỹ thuật, có thể điều tàu ngầm nguyên tử đến mọi nơi. Còn Liên Xô với các tàu ngầm cấp thấp hơn và hỏa tiễn tầm ngắn hơn, có năng lực hạn chế.Nhằm bảo vệ các tàu ngầm nguyên tử của mình, Liên Xô đã phải thành lập hai «pháo đài» nằm gần lãnh thổ - một căn cứ ở Đại Tây Dương và thêm một căn cứ nữa ở Thái Bình Dương.

Trung Quốc hiện đang đi theo con đường mòn của Mỹ và Liên Xô 50 năm trước. Bắc Kinh sở hữu các tên lửa trên đất liền, máy bay ném bom, tàu ngầm phóng tên lửa. Và Trung Quốc cũng đang mưu toan thành lập «pháo đài» của họ ở Biển Đông. Chiếm biển là lời giải đáp hợp lý cho tình thế tiến thoái lưỡng nan của Trung Quốc.
Việc Trung Quốc sắp tới sẽ triển khai tàu ngầm được cho là nhằm đáp trả việc Mỹ triển khai hệ thống chống tên lửa THAAD sang Hàn Quốc. Tuy nhiên, THAAD chỉ có thể sử dụng để đối phó với các tên lửa, từ đồng minh của Bắc Kinh là Bình Nhưỡng, nhắm vào Seoul. Bắc Kinh muốn đóng vai nạn nhân. Nhưng thật ra, Trung Quốc, với căn cứ tàu ngầm chính ngay cạnh Biển Đông, đang chuẩn bị tung ra các tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo trong những năm tới.
Sự hung hăng của Trung Quốc trên Biển Đông có lẽ không chỉ là ý đồ tấn công, hay sự phô trương sức mạnh của một cường quốc mới nổi. Bắc Kinh hành động vì nhu cầu chiến lược, và theo The Time, có vẻ còn nguy hiểm hơn. Trung Quốc cầm quyền đã tính toán các lợi ích chiến lược là có một địa điểm an toàn cho các tàu ngầm nguyên tử, bất chấp hình ảnh tiêu cực về đất nước này trên thế giới.
Điều đó có nghĩa là vũ khí nguyên tử của Trung Quốc là bảo đảm tối hậu cho sự thống trị của giới lãnh đạo nước này, và bất kỳ điều gì thiết yếu cho sự sống còn của chế độ đều không thể thương lượng. Trừ phi có chiến lược hạt nhân mới - có thể là không sử dụng tàu ngầm mà chỉ dựa vào số tên lửa giấu trong các đường hầm - việc kiểm soát biển cả là một ưu thế. Bắc Kinh có thể đi vào các khu vực khác của Thái Bình Dương, nhưng những nơi này các địch thủ như Đài Loan và Nhật Bản cũng vào được. Còn Biển Đông thì nằm bên cạnh nhiều quốc gia nhỏ yếu hơn.
Mặt khác, Mỹ và các đồng minh khu vực lại thi nhau phản đối tham vọng chiếm biển của Trung Quốc. Họ bị đe dọa ngay trên thềm nhà mình bởi sự bành trướng của Bắc Kinh, và có nguy cơ bị mất quyền tự do hàng hải trên tuyến đường huyết mạch này. Dưới mắt Washington, việc mất kiểm soát Biển Đông có thể là một đòn đánh vào uy tín của Mỹ với tư cách siêu cường. Do đó, tốt nhất là phải đẩy lùi Trung Quốc ngay bây giờ, khi nước này còn tương đối yếu, và trước khi các láng giềng của Bắc Kinh phải cam chịu thực tế mới.
Bộ trưởng quốc phòng Mỹ Carter trên trực thăng khi thăm tàu sân bay trên Biển Đông
Liệu Mỹ có nhường lại việc kiểm soát Biển Đông cho Bắc Kinh như vịnh Mexico hay không?The Time khẳng định câu trả lời là không. Việc Mỹ quản lý vịnh Mexico không làm thiệt hại cho các quốc gia khác, trong khi Trung Quốc đang chà đạp các nước láng giềng, bất chấp luật pháp quốc tế. Hơn nữa, trước các động thái của Trung Quốc, nếu Washington tỏ ra mềm yếu thì coi như cổ vũ cho Bắc Kinh tha hồ tranh giành lãnh thổ trong tương lai. Lúc đó không dễ gì ngăn lại được.
Time kết luận, tại Biển Đông cả hai bên đều hành động theo những điều mà họ cho là phải làm. Đó là một tình trạng nguy hiểm, không có chỗ cho thương lượng hay thụt lùi, và thế giới sẽ còn nghe nói nhiều về căng thẳng Biển Đông trong những năm tới.An Công
VietTimes -- Theo trang tin tiếng Trung Worldjournal ngày 11/5, Đô đốc Harry Harris trả lời phỏng vấn tờ Thời báo New York cho hay, lực lượng dưới quyền ông đã làm tốt chuẩn bị để có thể sẵn sàng “ngày đêm khai chiến”.
Hải quân Mỹ và Nhật Bản tập trận trên biển gần Philippines.Hải quân Mỹ và Nhật Bản tập trận trên biển gần Philippines.
Theo Worldjournal, phát biểu này của Đô đốc Harry Harris được chuyên gia cho là đã tiết lộ kế hoạch sử dụng vũ lực tiềm tàng của Quân đội Mỹ tại khu vực Biển Đông.

Vào tháng trước, Trung tâm nghiên cứu Toàn cầu hóa Canada công bố một báo cáo cho rằng, hiện nay, Mỹ triển khai hành động tự do đi lại thực chất là để bảo đảm cho các tàu chiến Mỹ có thể tự do ra vào Biển Đông. Đây là một phần trong kế hoạch sẵn sàng chiến đấu với Trung Quốc của Lầu Năm Góc. 

Chiến lược tác chiến hợp nhất không-hải quân của Mỹ cho thấy, nếu xảy ra một cuộc chiến tranh với Trung Quốc, một là Mỹ sẽ tiến hành ném bom quy mô lớn đối với Trung Quốc, hai là Mỹ sẽ ngăn chặn tàu thuyền Trung Quốc vận chuyển năng lượng và nguyên vật liệu trên Biển Đông. 

Dự kiến, Toà trọng tài thường trực Liên hợp quốc sẽ nhanh chóng đưa ra phán quyết về vụ kiện Biển Đông của Philippines. Dư luận quốc tế phổ biến cho rằng, tòa sẽ đưa ra phán quyết bất lợi cho Bắc Kinh, điều này sẽ làm cho quan hệ Trung-Mỹ đang ngày càng yếu ớt có sự thay đổi đột ngột. 
Đô đốc Harry Harris, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương.
Theo trang thông tin tiếng Trung Quốc này, tổng chỉ huy của Quân đội Mỹ ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, Đô đốc Harry Harris sẽ "ra tay không thương tiếc" đối với Trung Quốc. Các phát biểu cứng rắn của ông không chỉ đã chọc giận Bắc Kinh, mà còn khiến cho Washington khó xử.

Khi được hỏi về khả năng khai chiến vì bãi cạn Scarborough, Đô đốc Harry Harris cho hay, để bảo vệ lợi ích của Mỹ, "tôi không thể không sử dụng công cụ mà mình có, đó là công cụ quân sự, là công cụ rất tuyệt vời". 

Tướng Harry Harris cho rằng, ông hoàn toàn không lo ngại giữa Quân đội Trung Quốc và quân đội các nước khác ở Biển Đông sẽ xảy ra hiểu lầm. "Tôi cho rằng, họ là quân đội chuyên nghiệp". 

Rủi ro lớn hơn ở chỗ, các cuộc xung đột do tàu bán quân sự của Trung Quốc gây ra có thể sẽ buộc lực lượng Mỹ phải triển khai công tác phòng thủ của đồng minh Mỹ. 

Hiện nay, Tòa trọng tài thường trực Liên hợp quốc sắp đưa ra phán quyết về vụ kiện Biển Đông của Philippines. Việc Trung Quốc một mực từ chối tham gia, chấp nhận vụ kiện này được nhiều học giả dự báo là, 99% Trung Quốc sẽ thua kiện Philippines. 

Các học giả cho rằng, một khi Trung Quốc thua kiện, các nước xung quanh Biển Đông như Việt Nam, Malaysia, Brunei, Indonesia sẽ đi theo Philippines, khởi kiện Trung Quốc ra tòa, khiến cho Trung Quốc phải mệt mỏi ứng phó. Đồng thời, các nước như Mỹ, Nhật Bản đã sẵn sàng cho một cuộc bao vây toàn diện đối với Trung Quốc, ngoại giao Trung Quốc sẽ rơi vào cục diện bất lợi.
Tàu khu trục USS William P. Lawrence Hải quân Mỹ. Nguồn ảnh: Rappler.com.
Vấn đề chủ yếu mà Đô đốc Harry Harris quan tâm là, Trung quốc sẽ đưa ra phản ứng cứng rắn thế nào đối với phán quyết của Tòa trọng tài quốc tế. Nếu Trung Quốc tiếp tục thúc đẩy hoạt động kiểm soát tuyến đường hàng hải Biển Đông, bất kể là ngắn hạn hay dài hạn, Mỹ đều phải áp dụng đáp trả quân sự nhất định.

Gần đây, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel cũng cảnh báo, nếu bất cứ bên nào liên quan đến vụ kiện Biển Đông không tuân thủ phán quyết của Tòa trọng tài sẽ tạo ra tiền lệ nguy hiểm cho trật tự quốc tế và biện pháp giải quyết hòa bình tranh chấp được cộng đồng quốc tế thừa nhận rộng rãi. 

Bốn năm trước, Trung Quốc cướp đi bãi cạn Scarborough từ tay Philippines. Một quan chức Mỹ cho rằng, sự lợi hại có liên quan là cực kỳ lớn. Bởi vì, khi gặp gỡ nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình ở Washington gần đây, Tổng thống Mỹ Barack Obama từng cảnh báo, Trung Quốc không được có hành động ở bãi cạn Scarborough hoặc lập ra cái gọi là "vùng nhận dạng phòng không" (ADIZ).

Bất kỳ bên nào đều không hy vọng để xảy ra xung đột vì những đảo đá bé nhỏ trên Biển Đông. Nhưng, khả năng này cần phải cân nhắc. Quan chức Lầu Năm Góc cho rằng, Mỹ có thể sẽ làm rõ lập trường đối với bãi cạn Scarborough. 

Điều cần lưu ý là, hiện nay, Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự ở Philippines. Philippines đã mở cửa 5 căn cứ quân sự cho Quân đội Mỹ triển khai luân phiên, tạo khả năng cho Mỹ triển khai các hành động phản ứng nhanh khi Biển Đông xảy ra xung đột.

Trong các cuộc tập trận thường niên giữa Mỹ-Philippines như Balikatan, hai nước đã tổ chức diễn tập nhiều khoa mục, trong đó có tập đổ bộ đánh chiếm đảo. Ngoài ra, vào tháng 4 vừa qua, Mỹ đã phô trương sức mạnh quân sự răn đe Trung Quốc bằng cách điều 6 máy bay tấn công A-10C và 2 máy bay trực thăng Pave Hawk bay trên bầu trời bãi cạn Scarborough, khu vực Trung Quốc cưỡng đoạt của Philippines từ năm 2012. 

Lê Việt Dũng 

No comments:

Post a Comment