Friday, January 13, 2017

Chuyến đi cuối của các cựu tổng thống Mỹ trên Air Force One

Sau khi tổng thống đắc cử tuyên thệ nhậm chức, người tiền nhiệm sẽ nhanh chóng rời đi trên chuyên cơ Air Force One. Chuyến bay cuối cùng của họ thường có những điều kỳ lạ.
Sau khi ông Barack Obama tuyên thệ nhậm chức tại Điện Capitol vào ngày 20/1/2009, ông George W. Bush bước lên máy bay, bắt đầu hành trình trở về Texas. Nhiệm kỳ tổng thống của ông chính thức lùi vào dĩ vãng.
Trong chuyến đi cuối cùng của các cựu tổng thống Mỹ, chuyện kỳ lạ thường xảy ra. Ronald Reagan từng khóc trên máy bay. Jimmy Carter thực hiện nỗ lực cuối cùng để đối phó với khủng hoảng con tin Iran trong tuyệt vọng. George H.W. Bush mời một nhóm nhạc đồng quê đến biểu diễn và hát cùng mọi người trên chuyến bay trở về nhà.
Daily Beast đã phỏng vấn những người đồng hành cùng các cựu tổng thống trong chuyến đi tiễn biệt. Các nhà lãnh đạo của cường quốc hàng đầu thế giới cũng đau khổ và tiếc nuối khi chia tay công việc họ từng gắn bó nhiều năm.
Chuyen di cuoi cua cac cuu tong thong My tren Air Force One hinh anh 1
Cựu tổng thống Bush ngắm nhìn thủ đô Washington khi chuyên cơ Air Force One bay qua khu vực phía trên Tòa nhà Quốc hội ngày 20/1/2009. Đó là ngày ông Bush chấm dứt 8 năm làm ông chủ Nhà Trắng. Ảnh: Getty.

Từ Nhà Trắng đến Điện Capitol

Theo truyền thống, tổng thống mãn nhiệm sẽ chào đón người kế nhiệm mình tại Nhà Trắng. Họ sẽ cùng nhau đi trên chiếc limousine dành cho tổng thống để tới Điện Capitol tham dự Lễ Nhậm chức.
Vụ bắt cóc 60 con tin người Mỹ tại Tehran kéo dài từ tháng 11/1979 đã góp phần vào thất bại ê chề của Carter trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1970.
Những ngày cuối cùng trong nhiệm kỳ của mình, Carter nỗ lực đưa các con tin từ Iran về nước nhưng bất thành. Họ được thả tự do chỉ vài giờ sau khi Tổng thống kế nhiệm Reagan đọc diễn văn nhậm chức.
Chuyen di cuoi cua cac cuu tong thong My tren Air Force One hinh anh 2
Ronald Reagan vẫy tay chào đám đông dọc Đại lộ Pennsylvania trong ngày nhậm chức năm 1981. Ảnh: Getty.
“Đó là ngày cuối cùng của chính quyền chúng tôi và cũng là ngày cuối cùng của cuộc khủng hoảng con tin ở Iran. Hamilton Jordan và tôi là những người cuối cùng rời khỏi Phòng Tình huống vì chúng tôi phụ trách theo dõi vụ việc. Chúng tôi hy vọng Carter có thể công bố thông tin trong lễ nhậm chức”, Gerald Rafshoon, giám đốc truyền thông cho Jimmy Carter, nhớ lại.
“Cuối cùng, lúc 12h20 sáng hôm đó, có người nói với chúng tôi ‘Các anh nên rời khỏi đây đi vì người của Reagan sắp vào Nhà Trắng rồi’. Khi chúng tôi rời khỏi Phòng Tình huống, những bức tranh của Reagan đã được treo lên từ lúc nào”, Rafshoon nói.
Theo lời kể của Rafshoon, Carter từng nói chuyến đi đến Đồi Capitol cùng Reagan thật kỳ quặc bởi trong khi ông đang lo nghĩ về cuộc khủng hoảng con tin, Reagan lại kể chuyện cười với ông và Chủ tịch Hạ viện Tip O'Neill.
Sau lễ nhậm chức của tân tổng thống, tổng thống mãn nhiệm sẽ được trực thăng chở đến Sân bay Quân sự Andrews để đón chuyến bay trở về nhà.
Đối với Reagan, tổng thống thứ 40 của Mỹ, ngày nhậm chức của người kế nhiệm cũng là một ngày buồn.
Thông thường, nếu thời tiết thuận lợi, tổng thống mãn nhiệm sẽ bay vòng quanh Washington trên đường tới Sân bay Andrews. Ken Duberstein, Chánh Văn phòng của Reagan, hồi tưởng lại chuyến đi đó.
Sau khi cất cánh từ Cánh Đông của Điện Capitol, chiếc trực thăng chở Tổng thống Reagan và phu nhân Nancy liệng qua Nhà Trắng. Ông Reagan nhìn xuống, vỗ vào đầu gối vợ và nói “Nhìn kìa em yêu, đó là căn biệt thự nhỏ của chúng ta”.
Khoảnh khắc đó, cả bà Nancy, ngài tổng thống và ông Duberstein đều ứa nước mắt. Đó là hồi kết cho nhiệm kỳ tổng thống của Reagan.
Vì thời tiết xấu, Tổng thống Bill Clinton đã không thể thực hiện chuyến tham quan bằng trực thăng vào năm 2001. Thay vào đó, ông được một đoàn xe nhỏ với vài xe cảnh sát hộ tống.
Jake Siewert, Thư ký báo chí cho Bill Clinton, kể lại rằng đoàn xe của họ đã phải đi chậm lại khi qua các ngã tư. Ông Clinton hầu như chưa từng trải qua chuyện đó trong 8 năm làm tổng thống.

Nhiệm vụ đã hoàn thành

Tổng thống mãn nhiệm sẽ nói lời chia tay tại Sân bay Andrews, thường là với một nhóm người ủng hộ. Sau đó, ông sẽ bước lên chiếc máy bay mà mình từng sử dụng trong nhiệm kỳ tổng thống. Nó sẽ không còn được gọi là Air Force One, vì chỉ máy bay của tổng thống mới được đặt danh hiệu đó.
Rafshoon, Chánh Văn phòng của Carter, cùng vài người khác đã lên chiếc Air Force One trước khi cựu tổng thống có mặt. Jordan, đồng nghiệp của ông Rafshoon lúc đó, đã gọi điện về Phòng Tình huống nhưng nhân viên nghe điện đã từ chối cung cấp thông tin.
“Không sao đâu. Tôi gọi từ đường dây được bảo mật trên Air Force One”, Jordan nói. Nhân viên đó đáp lại: “Ông Carter không còn là tổng thống nữa và ông không thể tiếp cận thông tin này”.
Theo lời kể, Carter là người cuối cùng bước lên máy bay. Mọi người khi đó đang ăn mừng việc các con tin ở Iran được thả nhưng không khí vẫn nhuốm màu u buồn.
Chuyen di cuoi cua cac cuu tong thong My tren Air Force One hinh anh 3
Tổng thống Obama bay đến Chicago để đọc diễn văn chia tay trên chuyên cơ Air Force One vào ngày 10/1. Ảnh: Getty.
Đối với Reagan, chuyến trở về California cũng mang đến những cảm xúc lẫn lộn. Mọi người trên máy bay đã nắm tay nhau và hát bài ‘Auld Lang Syne’.
Bánh ngọt và rượu champagne được mang tới. Tất cả cùng nâng ly nhưng không biết nói gì. Có ai đó đã nói “Ngài tổng thống, nhiệm vụ đã hoàn thành”, Ryan, trợ lý của Reagan nhớ lại.
Trên chuyến bay cuối cùng, các phóng viên phụ trách đưa tin về tổng thống mãn nhiệm cũng có mặt. Thomas DeFrank, phóng viên của Newsweek, kể rằng chuyến bay của Tổng thống Gerald Ford lúc đó đã bị báo chí “cướp bóc”.
“Mọi thứ không bị đóng chặt vào đều bị đem về làm đồ lưu niệm. Sổ tay, hộp diêm, chăn, gối, đồ dùng bằng bạc, khăn ăn, ly thủy tinh có dấu của tổng thống”, DeFrank nói.
Sau chuyến bay cuối cùng, các cựu tổng thống trở về cuộc sống thường dân. Ford bay tới Monterey để chơi golf. Clinton về sống trong dinh thự mới tại Chappaqua, New York.
Carter về đến Georgia trong sự chào mừng của hàng nghìn người dân tại đây. Theo đề nghị của Reagan, ông bay tới Đức để chào đón các con tin từ Iran trở về vài ngày sau đó.
Ngay khi đáp xuống sân bay, Reagan tham dự một sự kiện công cộng. Ông được một đoàn rước nhỏ hộ tống như một vinh dự cuối cùng.
Chuyến đi cuối cùng của Tổng thống Obama
Ông Obama sẽ có chuyến bay cuối cùng trên chuyên cơ của tổng thống vào ngày 20/1 (theo giờ Washington), ngày nhậm chức của tổng thống đắc cử Donald Trump.
Không giống gia đình cựu tổng thống Bush, những người đã trở về trang trại tại Texas sau lễ nhậm chức, nhà Obama có thể sẽ đi nghỉ mát trước khi về sống tại ngôi nhà họ đã thuê ở thủ đô Washington.
3 năm trước, Tổng thống Barack Obama đã ký đạo luật phục hồi việc bảo vệ trọn đời của Sở Mật vụ đối với các cựu tổng thống, xóa bỏ giới hạn 10 năm theo quy định cũ.Đó là những diễn biến mới nhất trong cuộc tranh luận hơn 60 năm qua về việc chính phủ Mỹ nên chi bao nhiêu tiền cho những người từng điều hành đất nước.
Trong gần 200 năm, các cựu tổng thống Mỹ không có lương hưu hay bất kỳ trợ cấp hưu trí nào khác.
Năm 1912, ông trùm thép Andrew Carnegie từng đề nghị tài trợ một khoản lương hưu hàng năm trị giá 25.000 USD cho các cựu tổng thống. Tuy nhiên, Quốc hội đã bác bỏ vì cho rằng để các cựu tổng thống nhận trợ cấp cá nhân như vậy thì thật “khó coi”.

‘Duy trì phẩm giá’ của cựu tổng thống

Sau khi rời nhiệm sở, các cựu tổng thống Mỹ trở về cuộc sống đời thường, mỗi người một cảnh. Một số người sống giàu có, sung túc, trong khi số khác phải vật lộn về tài chính.
Đến năm 1958, Quốc hội quyết định "duy trì phẩm giá" của chức vụ tổng thống bằng việc thông qua Đạo luật Cựu Tổng thống (FPA).
Tổng thống Dwight Eisenhower khi đó đã ký dự luật cho phép các tổng thống và người hôn phối của họ được Sở Mật vụ bảo vệ suốt đời, đồng thời cung cấp những quyền lợi nhất định để họ thực hiện các hoạt động công vụ không chính thức sau khi rời Nhà Trắng.
Tong thong My duoc bao ve tron doi sau khi roi Nha Trang hinh anh 1
Tổng thống Obama và các mật vụ bước xuống từ máy bay Không lực Một, tại Sân bay Quốc tế Tampa, bang Florida, ngày 13/4/2012. Ảnh: AFP/Getty.
Kể từ đó, tổng thống Mỹ được hưởng các phúc lợi hưu trí trọn đời bao gồm lương hưu hàng năm, nhân viên phục vụ, các khoản phụ cấp cho văn phòng làm việc, chi phí đi lại, mật vụ bảo vệ và một số quyền lợi khác.
Đến năm 1994, trong bối cảnh thắt lưng buộc bụng, Quốc hội Mỹ đã thông qua việc hạn chế thời gian bảo vệ các cựu tổng thống xuống còn 10 năm. Tổng thống George W. Bush và phu nhân Laura Bush là những người đầu tiên đối mặt với sự cắt giảm này.
8 năm sau, những mối đe dọa khủng bố từ cuộc tấn công ngày 11/9 đã làm thay đổi tình hình và khiến Quốc hội Mỹ phải xem xét lại.
“Thế giới đã thay đổi nhanh chóng kể từ các cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9. Chúng ta phải đảm bảo rằng sự an toàn của những người từng điều hành đất nước không bị đe dọa”, Lamar Smith, dân biểu bang Texas, phát biểu trong một cuộc tranh luận tại Hạ viện cuối năm 2002.
Những người phản đối lại cho rằng điều này là không cần thiết. “Có thể thấy việc trở thành cựu tổng thống cũng có thể là một công việc sinh lợi. Tôi cho rằng sau 10 năm, nếu các cựu tổng thống cảm thấy cần được bảo vệ thêm thì họ nên tự chi trả”, Howard Coble, dân biểu bang North Carolina lúc đó, nhận định.
Cuối năm 2012, với sự ủng hộ rộng rãi của cả 2 đảng, Quốc hội đã thông qua dự luật đảo ngược đạo luật năm 1994. Đạo luật mới được Tổng thống Obama ký vào đầu năm 2013 đã khôi phục việc bảo vệ trọn đời của Sở Mật vụ đối với các cựu tổng thống Mỹ.
Các cựu đệ nhất phu nhân cũng được bảo vệ tương tự trừ khi họ ly dị hoặc tái hôn sau khi chồng qua đời. Ngoài ra, con cái của họ cũng được bảo vệ đến năm 16 tuổi.

Cựu tổng thống duy nhất từ chối được bảo vệ

Hiện tại, các cựu Tổng thống Jimmy Carter (92 tuổi), George H. W. Bush (92 tuổi), Bill Clinton (70 tuổi), George W. Bush (70 tuổi) và vợ của họ là những người được Sở Mật vụ bảo vệ trọn đời theo Đạo luật Cựu Tổng thống được khôi phục.
Một đạo luật khác được ban hành năm 1984 cũng cho phép các cựu tổng thống và những người lệ thuộc từ chối được Sở Mật vụ bảo vệ nếu muốn. Cựu Tổng thống Richard Nixon đã thực hiện điều này vào năm 1985, 11 năm sau khi ông rời nhiệm sở.
Một số cựu tổng thống đôi khi lại làm điều ngược lại. Bill Clinton từng ký quyết định kéo dài việc bảo vệ an ninh cho con gái Chelsea. 4 ngày trước khi rời nhiệm sở, George W. Bush cũng ra lệnh kéo dài việc bảo vệ 2 cô con gái sinh đôi Jenna và Barbara, những người đã 27 tuổi vào thời điểm đó.
Tong thong My duoc bao ve tron doi sau khi roi Nha Trang hinh anh 2
(Từ trái sang) Tổng thống Mỹ Barack Obama, cựu Tổng thống George W. Bush, Bill Clinton, George H.W. Bush và Jimmy Carter trước thư viện vinh danh George W. Bush tại Đại học Southern Methodist. Cả 5 người đều được mật vụ bảo vệ suốt phần đời còn lại nhờ đạo luật được Obama ký vào năm 2013. Ảnh: AP.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS), ngân sách cho năm tài khóa 2017 của Tổng thống Obama để phân bổ cho các cựu tổng thống là gần 4 triệu USD, tăng gần 600.000 USD so với năm 2016. Số liệu này chưa bao gồm chi phí bảo vệ của Sở Mật vụ, khoản chi không được tiết lộ vì lý do an ninh.
Theo ước đoán, số tiền trên có thể lên tới vài chục triệu USD mỗi năm cho mỗi cựu tổng thống. Đây cũng là lý do khiến một số thành viên Quốc hội muốn xem xét lại vấn đề này.
Những người chỉ trích cho rằng các cựu tổng thống hiện không còn gặp khó khăn về tài chính như trước.
Sau khi rời Nhà Trắng, Bill Clinton và George W. Bush làm những công việc như viết hồi ký, đứng đầu các quỹ tài chính và diễn thuyết trước công chúng. Thời nay, không có cựu tổng thống nào công khai rằng họ gặp vấn đề đáng kể về tiền bạc.
Số khác lập luận rằng dù không còn giữ vị trí chính thức nào, các cựu tổng thống vẫn đóng vai trò người của công chúng sau khi rời nhiệm sở.
Ví dụ, cựu Tổng thống Harry S. Truman từng nói ông tiêu tốn 30.000 USD một năm để hồi đáp thư tín và các yêu cầu diễn thuyết sau khi kết thúc nhiệm kỳ và về sống tại thành phố Independence, bang Missouri.
Vì tốn kém như vậy, họ nên được chu cấp lương hưu và các quyền lợi khác để thực hiện công việc của một cựu tổng thống Mỹ.
Chỉ còn 7 ngày nữa, Obama sẽ rời vị trí người đàn ông quyền lực nhất thế giới để trở lại làm một người Mỹ bình thường. Dưới đây là một số "hướng rẽ" hài hước của ông sau ngày 20/1.
 Obama tập dượt phỏng vấn xin việc sau khi rời Nhà Trắng: Người dẫn chương trình Stephen Colbert tập dượt cho ông Obama đi phỏng vấn xin việc sau khi rời Nhà Trắng vào tháng 1/2017. Cuộc nói chuyện cũng nhắc đến bà Clinton và ông Trump.
Hi hoa ve cuoc song cua thuong dan Obama hinh anh 1
Rời Nhà Trắng, Tổng thống Obama sẽ có một khoản "lương hưu" suốt đời dành cho các cựu tổng thống. Tuy nhiên, Obama chỉ mới 55 tuổi, ông nằm trong số những tổng thống vẫn còn khá trẻ khi rời Nhà Trắng. Nếu không muốn phụ thuộc vào số tiền hưu này, ông Obama sẽ phải bắt đầu công cuộc tìm việc. 

Hi hoa ve cuoc song cua thuong dan Obama hinh anh 2
Trong bối cảnh Donald Trump - "ông trùm" hoa hậu, "ngôi sao" truyền hình thực tế - tiếp quản Nhà Trắng, Obama cũng có thể cân nhắc thay thế Trump trong giới giải trí. 

Hi hoa ve cuoc song cua thuong dan Obama hinh anh 3
Với tư cách tổng thống Mỹ đầu tiên trong gần 90 năm đặt chân đến Cuba, người mở ra một chương mới cho quan hệ Mỹ - Cuba sau nửa thế kỷ thù địch, ông Obama có thể trở thành hướng dẫn viên du lịch Cuba. Sẽ không ai thích hợp hơn ông để giới thiệu với người Mỹ và thế giới về những đường phố cổ kính của thủ đô Havana, những chiếc ôtô từ thập niên 1950 của đất nước đã sống nửa thế kỷ dưới sự cấm vận của Mỹ. 

Hi hoa ve cuoc song cua thuong dan Obama hinh anh 4
Tổng thống tân cử Donald Trump và đảng Cộng hòa đã tuyên bố sẽ dỡ bỏ một số di sản của Obama, trong đó có đạo luật chăm sóc sức khỏe Obamacare. Việc lật lại Obamacare sẽ đòi hỏi một quy trình pháp lý khó khăn và kéo dài trong nhiều năm, nếu điều đó trở thành sự thật, ông Obama có thể an ủi bản thân bằng cách mở một nhà trẻ và đặt tên là Obamacare. Trong thời gian làm tổng thống, ông cũng thường khuyến khích các nhân viên mang con mình đến Nhà Trắng. 

Hi hoa ve cuoc song cua thuong dan Obama hinh anh 5
Tổng thống Obama đã giúp món bún chả Việt Nam nổi tiếng hơn trên thế giới, ông có thể thử mở một cửa hàng bún chả của riêng mình.
Hi hoa ve cuoc song cua thuong dan Obama hinh anh 6
Trong những ngày rảnh rỗi sau 8 năm vất vả, ông Obama sẽ có cơ hội xem lại thời gian ở Nhà Trắng đã "hủy hoại" nhan sắc ông như thế nào.
Hi hoa ve cuoc song cua thuong dan Obama hinh anh 7
Giờ đây, khi không còn quyền lực để bảo vệ các di sản của mình, Obama vẫn có thể bênh vực bản thân bằng sức mạnh của Internet.
Hi hoa ve cuoc song cua thuong dan Obama hinh anh 8
Một trong những điều tuyệt vời nhất là ông đã có thêm thời gian cho gia đình mình, bao gồm cả việc rình xem hai cô con gái Malia và Sasha đang gặp gỡ, hẹn hò những ai, như một số ông bố quá yêu thương con gái.
 Barack Obama - vị tổng thống 'cool' nhất thế giới: Tổng thống Mỹ đã xuất hiện với nhiều khoảnh khắc đời thường dí dỏm trên nền bài hát "Don't go" trong video do Spiros Lena thực hiện để tri ân ông trước khi ông rời Nhà Trắng.
Phương Thảo - Minh Trí

No comments:

Post a Comment