Monday, January 9, 2017

Lăng mộ của vua Quang Trung

TTO - Bộ VH-TT&DL cho phép các nhà nghiên cứu đào năm hố thăm dò khảo cổ để hi vọng tìm được chính xác cung điện của vua Quang Trung hơn 200 năm trước.
Lăng mộ vua Quang Trung sau hơn 200 năm giờ ở đâu?
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân (thứ ba từ trái sang) giới thiệu một hiện vật đã phát lộ trong khu vực cồn Bông Sứ gần chùa Thuyền Lâm - Ảnh: Minh Tự
Sau quá nhiều hội thảo khoa học với những tranh luận không dứt về lăng mộ vua Quang Trung, một cuộc thăm dò khảo cổ được tiến hành từ ngày 6-10 tại khu vực gò Dương Xuân, TP Huế.
Cuộc thăm dò khảo cổ này là mong mỏi, nguyện vọng của nhiều người dân VN, bởi đã qua hơn 200 năm kể từ khi vua Quang Trung băng hà (năm 1792), vẫn không rõ lăng mộ của vua nằm ở đâu. Nhiều cuộc tìm kiếm của người hậu thế kéo dài ròng rã suốt 75 năm qua.
Người công phu nhất là nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân (Huế), ông đã bỏ ra hơn 30 năm để đi tìm.
Nghiên cứu của ông Xuân dựa trên thơ văn của hai vị cận thần của vua Quang Trung là Ngô Thì Nhậm, Phan Huy Ích và ghi chép của những người Pháp vào thời điểm vua Quang Trung đang ở kinh đô Phú Xuân.
Mấu chốt của lập luận ông Xuân là câu: “Cung điện Đan Dương là sơn lăng phụng chứa bảo y tiên hoàng ta” (cung điện Đan Dương là nơi chôn cất thi hài của nhà vua) trong phần chú thích của bài thơ Cảm hoài của Ngô Thì Nhậm.
Từ thông tin trong các tài liệu này, ông Xuân đi đến kết luận thứ nhất: có một cung điện tên là Đan Dương của Quang Trung vốn là phủ Dương Xuân của chúa Nguyễn.
Cung điện Đan Dương đó là nơi sống, làm việc của vua thời ở kinh đô Phú Xuân. Đây cũng là nơi chôn cất thi hài của vua khi băng hà (năm 1792), gọi là Đan Dương lăng.
Tiếp đó, ông Xuân tiến hành khảo sát thực địa tại khu vực ấp Bình An thuộc gò Dương Xuân, bao gồm khuôn viên chùa Thuyền Lâm (tức Thiền Lâm xưa) và khu vực xung quanh.
Tại đây, ông Xuân tìm thấy nhiều hiện vật gồm: bia đá, đá táng dùng kê các cột nhà, đá lát sàn, gạch vồ; các giếng được gọi là “giếng loạn”; các ngôi mộ được gọi là “mả loạn”...
Từ những kết quả nghiên cứu này, ông Xuân đi đến kết luận: cung điện Đan Dương nằm tại khu vực các chùa Thuyền Lâm (150 Điện Biên Phủ, Huế), chùa Vạn Phước, nay thuộc phường Trường An, TP Huế.
Quan điểm của ông Nguyễn Đắc Xuân nhận được sự ủng hộ của không ít nhà nghiên cứu, nhưng cũng có nhiều ý kiến chưa đồng tình, thậm chí phản bác kịch liệt.
Đỉnh điểm tranh luận là tại hội thảo Cung điện Đan Dương thời Tây Sơn ở Huế do tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức vào một năm trước (30-10-2015).
Trước tình hình này, GS Phan Huy Lê - chủ tịch Hội Khoa học lịch sử VN - cho rằng cần phải thực hiện ngay một cuộc khai quật khảo cổ học trên thực địa!
Ngày 15-4-2016, Hội Khoa học lịch sử VN gửi công văn đề nghị UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức khai quật khảo cổ học khu vực có liên quan đến cung điện Đan Dương. Từ công văn đề nghị của UBND tỉnh này, Bộ VH-TT&DL cho phép thăm dò khảo cổ học khu vực gò Dương Xuân.
Cuộc thăm dò khảo cổ do Viện Khảo cổ học và Bảo tàng Lịch sử Thừa Thiên - Huế thực hiện, dưới sự chủ trì của 
PGS.TS Bùi Văn Liêm - viện phó Viện Khảo cổ học.
Chiều 6-10, nhóm thăm dò khảo cổ bắt đầu nghi lễ động thổ với sự có mặt của nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân và các nhà sư chùa Thuyền Lâm. PGS.TS Bùi Văn Liêm cho biết quyết định của Bộ VH-TT&DL cho phép đào năm hố thăm dò khảo cổ với diện tích 22m2.
Trước mắt sẽ mở hai hoặc ba hố thăm dò trong khuôn viên chùa Thuyền Lâm và khu vực xung quanh. Dự kiến hôm nay 7-10, việc đào thám sát bắt đầu. Theo quyết định của Bộ VH-TT&DL, thời hạn thăm dò đến ngày 15-10.
Ông Phan Tiến Dũng, giám đốc Sở VH-TT&DL Thừa Thiên - Huế, cho rằng: “Kết quả khảo cổ như thế nào thì cũng sẽ tìm được câu trả lời mà bao người mong đợi: đây có phải là cung điện Đan Dương của vua Quang Trung hay không?”.TTO - Bộ VH-TT&DL cho phép các nhà nghiên cứu đào năm hố thăm dò khảo cổ để hi vọng tìm được chính xác cung điện của vua Quang Trung hơn 200 năm trước.
Lăng mộ vua Quang Trung sau hơn 200 năm giờ ở đâu?
Nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân (thứ ba từ trái sang) giới thiệu một hiện vật đã phát lộ trong khu vực cồn Bông Sứ gần chùa Thuyền Lâm - Ảnh: Minh Tự
Sau quá nhiều hội thảo khoa học với những tranh luận không dứt về lăng mộ vua Quang Trung, một cuộc thăm dò khảo cổ được tiến hành từ ngày 6-10 tại khu vực gò Dương Xuân, TP Huế.
Cuộc thăm dò khảo cổ này là mong mỏi, nguyện vọng của nhiều người dân VN, bởi đã qua hơn 200 năm kể từ khi vua Quang Trung băng hà (năm 1792), vẫn không rõ lăng mộ của vua nằm ở đâu. Nhiều cuộc tìm kiếm của người hậu thế kéo dài ròng rã suốt 75 năm qua.
Người công phu nhất là nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân (Huế), ông đã bỏ ra hơn 30 năm để đi tìm.
Nghiên cứu của ông Xuân dựa trên thơ văn của hai vị cận thần của vua Quang Trung là Ngô Thì Nhậm, Phan Huy Ích và ghi chép của những người Pháp vào thời điểm vua Quang Trung đang ở kinh đô Phú Xuân.
Mấu chốt của lập luận ông Xuân là câu: “Cung điện Đan Dương là sơn lăng phụng chứa bảo y tiên hoàng ta” (cung điện Đan Dương là nơi chôn cất thi hài của nhà vua) trong phần chú thích của bài thơ Cảm hoài của Ngô Thì Nhậm.
Từ thông tin trong các tài liệu này, ông Xuân đi đến kết luận thứ nhất: có một cung điện tên là Đan Dương của Quang Trung vốn là phủ Dương Xuân của chúa Nguyễn.
Cung điện Đan Dương đó là nơi sống, làm việc của vua thời ở kinh đô Phú Xuân. Đây cũng là nơi chôn cất thi hài của vua khi băng hà (năm 1792), gọi là Đan Dương lăng.
Tiếp đó, ông Xuân tiến hành khảo sát thực địa tại khu vực ấp Bình An thuộc gò Dương Xuân, bao gồm khuôn viên chùa Thuyền Lâm (tức Thiền Lâm xưa) và khu vực xung quanh.
Tại đây, ông Xuân tìm thấy nhiều hiện vật gồm: bia đá, đá táng dùng kê các cột nhà, đá lát sàn, gạch vồ; các giếng được gọi là “giếng loạn”; các ngôi mộ được gọi là “mả loạn”...
Từ những kết quả nghiên cứu này, ông Xuân đi đến kết luận: cung điện Đan Dương nằm tại khu vực các chùa Thuyền Lâm (150 Điện Biên Phủ, Huế), chùa Vạn Phước, nay thuộc phường Trường An, TP Huế.
Quan điểm của ông Nguyễn Đắc Xuân nhận được sự ủng hộ của không ít nhà nghiên cứu, nhưng cũng có nhiều ý kiến chưa đồng tình, thậm chí phản bác kịch liệt.
Đỉnh điểm tranh luận là tại hội thảo Cung điện Đan Dương thời Tây Sơn ở Huế do tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức vào một năm trước (30-10-2015).
Trước tình hình này, GS Phan Huy Lê - chủ tịch Hội Khoa học lịch sử VN - cho rằng cần phải thực hiện ngay một cuộc khai quật khảo cổ học trên thực địa!
Ngày 15-4-2016, Hội Khoa học lịch sử VN gửi công văn đề nghị UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế tổ chức khai quật khảo cổ học khu vực có liên quan đến cung điện Đan Dương. Từ công văn đề nghị của UBND tỉnh này, Bộ VH-TT&DL cho phép thăm dò khảo cổ học khu vực gò Dương Xuân.
Cuộc thăm dò khảo cổ do Viện Khảo cổ học và Bảo tàng Lịch sử Thừa Thiên - Huế thực hiện, dưới sự chủ trì của 
PGS.TS Bùi Văn Liêm - viện phó Viện Khảo cổ học.
Chiều 6-10, nhóm thăm dò khảo cổ bắt đầu nghi lễ động thổ với sự có mặt của nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân và các nhà sư chùa Thuyền Lâm. PGS.TS Bùi Văn Liêm cho biết quyết định của Bộ VH-TT&DL cho phép đào năm hố thăm dò khảo cổ với diện tích 22m2.
Trước mắt sẽ mở hai hoặc ba hố thăm dò trong khuôn viên chùa Thuyền Lâm và khu vực xung quanh. Dự kiến hôm nay 7-10, việc đào thám sát bắt đầu. Theo quyết định của Bộ VH-TT&DL, thời hạn thăm dò đến ngày 15-10.
Ông Phan Tiến Dũng, giám đốc Sở VH-TT&DL Thừa Thiên - Huế, cho rằng: “Kết quả khảo cổ như thế nào thì cũng sẽ tìm được câu trả lời mà bao người mong đợi: đây có phải là cung điện Đan Dương của vua Quang Trung hay không?”.
6 địa điểm, 2 giả thiết
Các nhà nghiên cứu đưa ra nhiều giả thiết về địa điểm lăng mộ vua Quang Trung tại Huế, Bình Định, Bình Thuận, Nghệ An.
Riêng tại Huế có đến sáu điểm được quan tâm: lăng Ba Vành, khu vực chùa Thiền Lâm, núi Ngọc Trản, núi Kim Phụng, khu vực xã Bình Điền (thị xã Hương Trà), núi Chóp Vung.
Trong đó, giả thiết lăng Ba Vành cùng với giả thiết khu vực chùa Thiền Lâm là hai giả thiết được luận giải nhiều nhất.
MINH TỰ
6 địa điểm, 2 giả thiết
Các nhà nghiên cứu đưa ra nhiều giả thiết về địa điểm lăng mộ vua Quang Trung tại Huế, Bình Định, Bình Thuận, Nghệ An.
Riêng tại Huế có đến sáu điểm được quan tâm: lăng Ba Vành, khu vực chùa Thiền Lâm, núi Ngọc Trản, núi Kim Phụng, khu vực xã Bình Điền (thị xã Hương Trà), núi Chóp Vung.
Trong đó, giả thiết lăng Ba Vành cùng với giả thiết khu vực chùa Thiền Lâm là hai giả thiết được luận giải nhiều nhất.Những tín hiệu khả quan
Theo phản ánh của Dân Trí, đến ngày 10/10, đoàn khảo cổ đã đào đến hố thứ 5, ở hố khảo cổ cuối cùng.
Theo đó, ở hố thứ 5 (số nhà 13/120 Điện Biên Phủ) vừa được đào, khi đến độ sâu chừng 0,2 mét đã chạm phải một lớp đá. Sau khi đào hết theo đường chữ L mà đoàn đã cắm mốc, một dấu vết gồm có nhiều tảng đá sắp ngay ngắn theo hàng trùng với đường chữ L này.
Trước thông tin trên, trao đổi với Đất Việt, ngày 11/10, nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân cho biết: "Bản thân tôi cũng không bất ngờ trước việc phát hiện được nhiều dấu tích ở khu vực gò Dương Xuân, sau 36 năm tiến hành nghiên cứu.
Theo tôi được biết, 5 hố đều có dấu tích, mỗi hố một dấu tích khác nhau, minh chứng cho một quần thể kiến trúc, đời sống phong phú bị chôn vùi dưới đất, đó là những tín hiệu rất khả quan".
Tim lang mo Quang Trung: Mo vua trong the nao?
Dấu vết các lớp đá xếp ngay ngắn thành 2 hàng trùng với hình hố khảo cổ chữ L. Ảnh Dân Trí
Kể lại, trước năm 1985, trong quá trình nghiên cứu, bản thân ông Xuân đã phát hiện nhiều hiện vật tại khu vực gò Dương Xuân, khi người dân đào đất xây dựng nhà cửa.
Đưa ra ví dụ cụ thể, ông Xuân dẫn chứng như nhà ông Nguyễn Hữu Ánh đã khai quật lên hàng trăm viên đá tán, sau đó ông dùng số đá tán đó lót nhà để ở. Sau này, ông Ánh đem số đá, gạch đó cho chùa Vạn Phước, hiện chùa Vạn Phước vẫn còn lưu giữ.
"Chúng ta biết rằng, Lê Quý Đôn từng ghi nhận cung điện Đan Dương được lót đá bằng phẳng. Tại chùa Thuyền Lâm ngày nay cũng đang lưu giữ một số viên đá tán lót nền.
Mới đây, công nhân xây đựng công trình môi trường nước cũng đào được một số viên đá tán tại khu vực gò Dương Xuân, gần nhà ông Ánh.
Tất cả những gì tôi đã tìm được, còn quý hơn những gì khảo cổ học hiện nay làm được, vì thế tôi tin tưởng khẳng định vùng kiến trúc này vô cùng lớn", ông Xuân khẳng định.
Dấu tích mộ vua Quang Trung
Nói về việc tìm dấu tích mộ vua Quang Trung, theo nhà nghiên cứu này, thì lăng mộ này cũng giống như bugi, còn điện Đàn Dương là chiếc xe máy, khi đã tìm được chiếc xe thì tất yếu sẽ tìm được dấu vết của chiếc bugi.
Tuy nhiên, nếu bây giờ có tìm ra được lăng mộ vua Quang Trung thì cũng chỉ có thể là dấu vết ngôi mộ với gạch đá, vôi vữa, chứ không còn gì nhiều.
Tim lang mo Quang Trung: Mo vua trong the nao?
Lớp đá nghi là dấu vết bức tường thành cổ
"Theo nghiên cứu của tôi, trong khu điện Đàn Dương còn có mộ vua Quang Trung và công chúa Ngọc Hân. Tuy nhiên, dù có tìm được vết tích là lăng mộ thì không thể khẳng định, còn phải chờ nên tôi chưa đặt vấn đề đó.
Vấn đề tôi quan tâm nhất hiện nay là tìm được cung điện Đan Dương, tôi cũng đã lập một trang web cho cung điện này. Chắc chắn việc thăm dò khảo cổ, sẽ còn nhiều thông tin mới hơn nữa, vì đào càng sâu thì càng có nhiều dấu tích mới", ông Xuân nhấn mạnh.
Chia sẻ thêm, ông Xuân nói: "Việc đi tìm dấu vết lăng mộ vua Quang Trung đối với tôi rất tâm linh. Việc đào thấy dấu hiệu tường thành cổ là nguồn tin, động lực cho tôi thấy rằng những gì mình nghiên cứu suốt 36 năm qua không hề uổng phí".
Châu An

No comments:

Post a Comment