Saturday, January 7, 2017

Muôn màu muôn vẻ với ẩm thực Hy Lạp

Cùng khám phá nền ẩm thực hấp dẫn của đất nước với nhiều thần thoại này nào!

Nhắc đến Hy Lạp, người ta thường nhớ ngay đến những câu chuyện thần thoại, những tòa kiến trúc từ thời cổ đại và những ngôi nhà cheo leo san sát bên sườn núi. Hy Lạp còn sở hữu một nền ẩm thực đồ sộ và phong phú, đã cuốn hút biết bao nhiêu lượt khách du lịch trên xứ sở này.

Muôn màu muôn vẻ với ẩm thực Hy Lạp 1
Món bánh sandwich pita kẹp với thịt nướng, cà chua, dưa leo và được rắc tỏi lên trên

Nằm ở Đông Nam châu Âu, có hai mặt giáp biển nên Hy Lạp trở thành một phần quan trọng của tuyến giao thương mại thời Roman, được tiếp xúc với nhiều nền văn hóa khác. Điều này ảnh hưởng khá nhiều đến phong cách ẩm thực đặc trưng của Hy Lạp. 

Sự giao thương không chỉ mang đến Hy Lạp những luồng gió văn hóa mới mà nó còn cung cấp cho đất nước này những kiến thức về các loại gia vị - một phần không thể thiếu trong ẩm thực Hy Lạp hiện nay.

Muôn màu muôn vẻ với ẩm thực Hy Lạp 2

Các loại gia vị được dùng trong những món ăn Hy Lạp có nguồn gốc từ khắp mọi nơi trên thế giới. Trong đó, không khó để nhận ra sự có mặt của những gia vị như lá oregano, bạc hà, tỏi, cỏ xạ hương, húng quế. 

Ở những vùng miền nam, người ta còn sử dụng quế hay hành tỏi trong các món ăn làm từ thịt truyền thống. Ngày nay, ẩm thực Hy Lạp mang màu sắc hòa quyện của tất cả mọi vùng miền đất nước và chịu cả ảnh hưởng của những tác động văn hóa từ nước ngoài.

Dầu olive - linh hồn của các món ăn

Một nguyên liệu đặc trưng và có lịch sử lâu đời nhất của ẩm thực Hy Lạp chính là dầu olive. Trong những buổi nấu ăn ngoài trời, không thể thiếu sự xuất hiện của loại gia vị này. 

Dầu olive được dùng như một loại nước sốt, cùng với nước chanh và các loại thảo mộc khác, nó giúp giữ lại cả hương vị lẫn sự mọng nước trong các thức ăn. Những món ăn nướng vỉ như cá nướng nguyên con sẽ không có hương vị hoàn thiện nếu thiếu đi món sốt latholemono - một loại sốt đặc được làm từ dầu olive và nước chanh.

Muôn màu muôn vẻ với ẩm thực Hy Lạp 3
Món chiên là một sở thích chung của người dân ở đây. Trong ẩm thực Hy Lạp, các đầu bếp truyền thống không dùng phương pháp chiên ngập dầu mà chỉ chiên áp chảo. Và dầu olive luôn là lựa chọn để chế biến những món ăn từ cá, thịt đến các loại rau và hạt.

Cà chua rán được xem là một trong số những món ăn dễ làm và có hương vị tuyệt vời nhất cũng phải được chế biến bằng dầu olive mới mang lại được đúng hương vị của nó.

Muôn màu muôn vẻ với ẩm thực Hy Lạp 4
Bên cạnh đó, trong ẩm thực Hy Lạp còn có một nhánh ẩm thực lấy nguyên liệu chính là dầu olive gọi là Lathera (trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là "được nấu với dầu"). 

Nhánh ẩm thực này bao gồm các món đặc sản mùa hè, có nguyên liệu tươi như rau quả và đậu, trong đó, dầu olive đóng vai trò như một phương tiện chế biến. Khi được dọn ra đĩa, người ta luôn rưới lên trên cùng một lớp dầu olive để tăng thêm hương vị cho các món ăn.

Phô mai Hy Lạp - món ăn từ các vị thần

Hy Lạp sản xuất ra rất nhiều loại phô mai khác nhau, và phô mai Hy Lạp cũng được tiêu thụ tích cực trong nước và nước ngoài. Theo thần thoại Hy Lạp, Aristaios, con của thần Apollo và Cyrene, được cử xuống trần gian để ban tặng cách làm phô mai cho người Hy Lạp. Nó được gọi là "món quà có giá trị vĩnh hằng". 

Một vài loại phô mai như Feta, Kasseri, Kefalotyri, Graveiera, Anevato, Batzos, ... đã trở nên nổi tiếng trên thế giới, và không nơi đâu có thể sản xuất được phô mai với hương vị đặc trưng như ở Hy Lạp.

Muôn màu muôn vẻ với ẩm thực Hy Lạp 5
Salad Hy Lạp với các loại rau quả và phô mai feta để ở giữa. Chúng mình có thể tự làm món salad ngon tuyệt này ở nhà nữa đấy!
Rượu vang Hy Lạp

Cũng như phô mai và dầu olive, rượu vang cũng đóng vai trò như một nguyên liệu chính trong các món ăn, và là một phần to lớn trong lịch sử của nền ẩm thực Hy Lạp. Theo sử sách, rượu vang xuất hiện lần đầu tiên ở nước này vào năm 4000 trước Công nguyên. 

Cũng như phô mai, trong Kinh thánh nói rằng rượu vang được xem như một món quà từ các vị thần, và lễ hội uống rượu vang được tổ chức để tôn vinh vị thần Dionysus, một sinh vật với suy nghĩ của loài người và bản năng của một con quái thú.

Muôn màu muôn vẻ với ẩm thực Hy Lạp 6
Sản xuất rượu vang đạt đến đỉnh điểm vào thời của Homer và càng được cải tiến khi truyền thống làm rượu vang được truyền xuống các đời sau. Người Hy Lạp thường sử dụng các loại gia vị để bảo quản và tăng thêm hương vị cho rượu vang. 

Đến đế chế Ottoman, sản xuất rượu vang bắt đầ xuống dốc. Rất nhiều nhà sử học đã nói, vị trí của Hy Lạp trước đây tương đương với vị trí của Pháp hiện nay trong lĩnh vực rượu vang.

Một số điều thú vị mà bạn chưa biết về ẩm thực Hy Lạp

Muôn màu muôn vẻ với ẩm thực Hy Lạp 7
- Sùng đạo là một đặc điểm của người Hy Lạp. Họ chỉ tiêu thụ thịt sau khi đã tế lên một vị thần - điều này được tuân thủ đặc biệt nghiêm túc với các loại gia súc.

- Người Hy Lạp có một số quan niệm về các loại thức ăn sạch, và một số loại thức ăn được xem là sạch hơn các thức ăn khác. Một số người Hy Lạp không ăn đậu vì họ cho rằng đậu là loại thức ăn không sạch sẽ.

- Người Hy Lạp luôn cầu nguyện trước thần Dionysus trước khi uống rượu vang. Trước khi ăn bánh mì, họ cầu nguyện trước thần Demeter và Persephone.

- Cà phê Thổ Nhĩ Kỳ là một trong số những thức uống phổ biến nhất ở Hy Lạp, và không nói thì các bạn cũng biết cà phê này có xuất xứ từ đâu rồi nhỉ!
SAM, THEO MASK ONLINE 

Không chỉ là vùng đất của những vị thần, Hy Lạp còn mang trong mình một nền văn hóa ẩm thực vô cùng phong phú, mà đại diện tiêu biểu nhất chính là pho mát.

Khi nhắc đến pho mát, hẳn ta sẽ nghĩ ngay đến lớp phủ vàng ươm, chảy dài theo miếng bánh pizza đến từ nước Ý. Song kì thực, có một xứ sở đóng vai trò quan trọng không kém nước Ý trong việc sản xuất và phân phối pho mát trên thế giới – đó chính là Hy Lạp.

Sản sinh trong cái nôi thần thoại
Pho mát là nguyên liệu cực kì quen thuộc trong ẩm thực thế giới ngày nay, đặc biệt là các nước phương Tây, song nguồn gốc của món ăn này đến giờ vẫn chưa được xác định rõ. Các quốc gia từ Bắc Âu đến Tây Âu và cả Châu Phi xa xôi đều ngấm ngầm “tranh giành” nhau danh hiệu là nơi sản sinh ra công thức pho mát, và niên đại chung của món pho mát trên khắp thế giới đều khá cổ xưa (hàng ngàn năm trước Công Nguyên) khiến món ăn tưởng chừng quá quen thuộc này luôn khoác lên mình một tấm áo bí ẩn đầy kì thú.

Lạc vào thế giới pho mát ở đất nước Hy Lạp 1
Pho mát xuất hiện khoảng năm 5500 TCN ở Phần Lan và năm 2000 TCN ở Ai Cập.

Cùng với xứ sở của thành Rome, Hy Lạp là một trong hai đất nước được xem như “mẫu quốc” của pho mát, khi những dấu tích về món ăn này đã được tìm thấy ở cả hai nơi từ rất sớm – khoảng thế kỉ thứ 8 TCN. Cuộc chiến tranh giành ngôi vị "mẫu quốc" này vẫn phải đợi hạ hồi phân giải, nhưng rõ ràng nền văn hóa lâu đời đáng ngưỡng mộ của Hy Lạp đã ban cho món pho mát một câu chuyện khai sinh vô cùng lãng mạn.

Chuyện kể rằng người dân Hy Lạp đã làm rất tốt công việc thờ cúng các vị thần trên đỉnh Olympus, tới Aristaios con trai thân Mặt trời Apollo đã đem xuống cho nước Hy Lạp  một món quà đặc biệt – công thức chế biến pho mát. Nó được gọi là “món quà của giá trị vĩnh hằng”, bởi nhờ có cách làm pho mát, người dân có thể bảo quản sữa lâu hơn. Cái tên này đồng thời cũng ám chỉ tính chất càng ủ lâu lại càng thơm ngon của chế phẩm tuyệt vời từ sữa này.

Lạc vào thế giới pho mát ở đất nước Hy Lạp 2
Chân dung Aristaios – Sứ giả đưa pho mát đến với Hy Lạp

Và như vậy, pho mát Hy Lạp có một vị thế đặc biệt quan trọng trong công nghiệp pho mát toàn cầu, không chỉ bởi lịch sử lâu đời mà còn nhờ khí hậu ôn hòa của đất nước này đã tạo điều kiện cho sự ra đời của các loại pho mát tuyệt hảo, chất lượng hàng đầu thế giới.  Pho mát Hy Lạp cũng  nhận được sự bảo vệ của hiệp hội PDO – Hiệp hội bảo hộ mệnh giá gốc Châu Âu, chứng nhân xuất xứ Hy Lạp cho các loại pho mát của nước này và không quốc gia nào được tự tiện lấy tên hay sản xuất, phân phối.

Từ pho mát đến sự biến hóa trong ẩm thực
Pho mát Hy Lạp phong phú không kém pho mát Ý với hàng trăm cái tên khác nhau, thuộc đủ chủng loại mặn, ngọt, trung tính và nguồn gốc sữa động vật vô cùng đa dạng. Tuy nhiên, nhìn chung, pho mát Hy Lạp có đặc trưng nổi bật là thường mang màu trắng và chế biến từ sữa dê, sữa cừu, vốn là những loài động vật được chăn nuôi nhiều ở đây.

Đừng đầu danh sách chính là món pho mát Feta nổi tiếng. Cái tên Feta gắn liền với ẩm thực Hy Lạp, cũng như cách Mozzarella làm rạng danh ẩm thực Ý, và thực tế việc xuất khẩu pho mát nói chung và Feta nói riêng đã đem lại nguồn ngoại tệ đáng kể cho kinh tế Hy Lạp. Feta là một món pho mát làm từ sữa dê, nó mang vị béo nhẹ và mằn mặn đặc trưng. 

Món pho mát này còn nổi tiếng nhờ kết cấu cân bằng hoàn hảo giữa mềm và giòn khiến đây trở thành loại pho mát “đa năng” nhất thế giới: Với kết cấu cực kì đặc biệt ấy, người ta có thể chế biến Feta trong đủ các món mặn ngọt với đủ các cách thức như nướng hầm, xào, rán, cho đến nhồi, làm sốt… Không cần cầu kì, bản thân Feta được dùng như table cheese (pho mát tươi, ăn kèm trong bữa như một dạng snack) cũng đã đủ thơm ngon nức tiếng.

Lạc vào thế giới pho mát ở đất nước Hy Lạp 3

Feta tham gia vào đời sống ẩm thực của xứ Hy Lạp một cách tự nhiên và thân quen. Món pho mát sữa dê nguyên kem đầy trang nhã này góp mặt từ món bánh truyền thống Spanakopita (gồm nhân chân vịt, trứng và bơ) cho đến khẩu phần ăn sáng giản tiện, được đặt biệt yêu thích tại Hy Lạp: salad Feta với hạt olive tươi rói.

Lạc vào thế giới pho mát ở đất nước Hy Lạp 4
Feta ăn kèm bánh Spanakopita

Hai loại pho mát điển hình khác chính là Kefalotyri và Graviera. Cả hai đều thuộc dòng pho mát mặn với độ giòn và nồng độ muối khá cao, cực kì thích hợp cho các món chính thịnh soạn. Các món chính trên bàn ăn người Hy Lạp hầu hết không thể vắng mặt hai loại pho mát này. Đặc biệt, Graviera gần như chỉ đứng sau Feta về mức độ phổ biến trong thế giới pho mát Hy Lạp, với 80 – 90% sữa dê nguyên kem (ở Feta là 100%). Một trong những món ăn được ưa chuộng tại Hy Lạp là Saganaki – làm từ pho mát Graviera thái mỏng rán giòn, được xem như công thức khoai tây chiên của riêng  đảo quốc xinh xắn Hy Lạp.

Lạc vào thế giới pho mát ở đất nước Hy Lạp 5
Pho mát Graviera

Lạc vào thế giới pho mát ở đất nước Hy Lạp 6
… và món Saganaki giòn rụm thơm ngon

Sẽ thật thiếu sót nếu chỉ nhắc đến các loại pho mát cùng biến tấu của chúng trong những món mặn, mà bỏ quên "người em gái" vô cùng đáng yêu của thế giới ẩm thực – phân khu tráng miệng. Người dân Hy Lạp cũng sở hữu những loại pho mát ngọt tuyệt hảo cho công việc làm bánh, như Manouri và Mizythra. Manouri là phiên bản ngọt ngào của Feta với công thức từ sữa dê hoặc cừu cùng màu trắng quyến rũ, nhưng với kết cấu mềm và hương vị tươi mát nhẹ nhàng hơn. Hương vị của Manouri được ví von với sự thanh tao của sữa chua, loại pho mát này góp mặt nhiều nhất trong các loại bánh trái, đặc biệt là cheesecake.

Lạc vào thế giới pho mát ở đất nước Hy Lạp 7
Cheesecake từ Manouri

Mizythra, trái lại, có màu vàng kem rất nhạt cùng chút béo ngậy mùi sữa. Đây vốn là loại pho mát đặc sản từ đảo Crete xa xôi, sau mới du nhập vào Hy Lạp, được tạo hình tròn bầu ngộ nghĩnh như một quả trứng, đôi khi gần giống với hình dáng của túi xách tay. Một điểm đặc biệt nữa ở Mizythra là thành phần hoàn toàn không muối. Người Hy Lạp ưa dùng Mizythra với mật ong hoặc góp mặt trong các đĩa meze (một dạng salad tổng hợp của Châu Âu, tập hợp nhiều món khai vị trước bữa chính).

Lạc vào thế giới pho mát ở đất nước Hy Lạp 8
Nằm khép mình bên bờ biển Địa Trung Hải với những hàng cây xanh mướt phủ lên lớp lớp nhà dân trắng muốt, Hy Lạp đẹp một cách khiêm nhường mà tỏa sáng. Không phải ngoại lệ, ẩm thực Hy Lạp cùng từng lát pho mát trắng tinh giản dị vẫn đủ làm say đắm lòng người. Không ồn ào như Mozzarella được phủ trên chiếc bánh pizza của xứ Rome rực nắng, nhưng pho mát Hy Lạp vẫn luôn có một chỗ đứng nhất định trong ẩm thực thế giới, trở thành món đặc sản không thể bỏ qua cho bất cứ ai có ý định neo lại ở xứ sở của các thần thoại này.

No comments:

Post a Comment