Sunday, January 8, 2017

Thú chơi đào trong ngày Tết của người dân Hà thành

Người dân Thủ đô tìm chọn cho mình những cành đào nhỏ xinh để đón không khí Tết. (Ảnh: Trọng Đạt/TTXVN)

Chẳng biết từ bao giờ, thú chơi đào ngày Tết đã có trong nếp sống văn hóa của người Hà Nội. Vốn thanh lịch, lại cầu kỳ, tao nhã, nên loại hoa được người dân Hà thành ưa chuộng cũng phải là thứ hoa thắm sắc, cánh hoa kép, dày; trên cành hoa phải có lá, nụ, hoa và cả quả non đầy đủ mới đúng tiêu chuẩn. Mà cái giống đào ấy, chỉ có thể do những người nông dân có kỹ thuật và tay nghề của làng Nhật Tân trồng, cấy ghép mới có mà thôi. 

"Hữu xạ tự nhiên hương," có lẽ vì thế nên cứ tới độ Xuân về, người ta lại tìm đến bên dòng sông Hồng, nơi có một ngôi làng ươm mầm thứ cây đặc trưng của ngày Tết Nguyên đán, hoa đào Nhật Tân, quận Tây Hồ, Hà Nội. Có truyền thống trồng đào từ lâu đời nên không chỉ có tay nghề, mà người dân Nhật Tân còn là những người sành chơi đào chính hiệu. 

Ông Nguyễn Văn Chiến, chủ vườn đào Chiến Cúc, cho biết đào tại Nhật Tân có rất nhiều loại, nhưng chủ yếu là đào thế, đào cành và đào thất thốn. Nhưng người nào sành và biết chơi đào, thì phải chọn loại đào thế và là cây đào có gốc nguyên thủy trồng tại Nhật Tân chứ không phải là gốc ghép từ đào rừng Sơn La, Lai Châu… 

Theo ông Chiến, với một người mới biết chơi đào thì rất khó phân biệt gốc đào ghép với gốc đào nguyên thủy. Một cây đào thế được cho là đẹp phụ thuộc nhiều yếu tố nhưng chủ yếu là căn cứ vào thời gian, độ tuổi và dáng thế. Gốc, thân đào thế nguyên thủy thường to, sần sùi, già nhưng khỏe, có tuổi tầm từ 15-20 năm và được tạo nhiều dáng thế khác nhau như ngũ phúc, tam đa, bạt phong, hay quần tụ. 

"Cây đào thế không nở quá nhiều hoa, nhưng đã ra hoa bông nào là chất lượng bông ấy," ông Chiến tự hào cho biết. Nếu là đào bích thì hoa to, sắc hoa thắm, cánh xếp khít nhau; đào phai thì cánh nhẹ màu hơn, chỉ phớt hồng. Những người trồng đào như ông Chiến đều có kỹ thuật hãm hoa để hoa nở và tàn chỉ trong những ngày Tết. 

Dù chưa có nhiều kinh nghiệm như những người chơi hoa đào lâu năm, nhưng anh Trần Xuân Trường (32 tuổi, Hàng Chiếu, Hà Nội) cho biết, năm nào anh cũng theo cha ra tận vườn Nhật Tân để chọn đào nên cũng có biết chút ít kiến thức về hoa. Chủ yếu anh chọn dáng chứ không chọn những cây hoa nhiều. 

“Hoa thường để chơi, để ngắm, để học được nhiều thứ, chứ không chỉ đơn thuần là trưng bày cho đẹp, cho có," anh Trường cho biết. 

Tuy là người mới chơi hoa vào tầm khoảng 6-7 năm gần đây, nhưng từ nhỏ anh đã được người cha truyền tình yêu với hoa, với cây nên càng lớn càng thêm say mê. 

Cả ông Chiến và anh Trường đều cho rằng, chơi hoa đào là thú chơi từ xa xưa của người dân Hà Thành và không chạy theo thị hiếu của số đông hiện nay. Sở dĩ chọn hoa phải cầu kỳ, kỹ càng do thông qua việc chọn đào, người ta gửi gắm mong muốn về một năm mới an khang, thịnh vượng. Với người Hà Nội xưa, chọn đào còn chọn theo phong thủy. Đào là khí dương, sắc hồng của đào bích ngoài tô điểm cho căn nhà thì màu hồng đỏ của đào sẽ tăng sự ấm áp, xua tan lạnh giá của khí hậu miền Bắc. Theo anh Trường, các bậc trưởng lão trong gia đình còn quan niệm chơi đào còn để trừ ma quỷ. 

Tương tự với việc chơi dáng thế của cây đào, các thế dân gian được nhiều khách lựa chọn là thế quần tụ, một tán lên cao biểu tượng cho cha mẹ và các cành thấp, nhỏ xung quanh biểu tượng cho con cháu sum vầy; thế bạt phong là các cành được tạo dáng như bị gió thổi bạt nhưng các cành vẫn ngóc vươn lên… 

Chơi đào thôi đã khó, mà đến việc chọn bình để cây, rồi vị trí để cây như nào cũng được người chơi lựa chọn rất kỹ càng. Các cây hoa sẽ được để nguyên trong chậu cây, mà phải là chậu đất, chậu gốm chứ không cắm trong các bình hoa pha lê. Nhà nào có không gian rộng sẽ được xếp đặt cạnh bàn nước để có thể vừa ngắm hoa vừa thưởng trà. Sau khi hoa tàn, cây sẽ được giữ để gửi trả lại vườn đào chăm sóc cho tới vụ đào năm sau. 

Thế mới thấy, chỉ một thú chơi hoa cũng nói lên được cái sự kì công, kỹ tính của con người mảnh đất kinh kỳ. Do đó, giá thành cũng không hề rẻ, có những cây được bán với giá 15 triệu đồng trở lên, chưa tính chậu và công vận chuyển. 

Qua thời gian, thú chơi hoa đào của người Hà Nội cũng thay đổi. Vì những vội vã của cuộc sống thường nhật và nhu cầu sử dụng, hầu hết người dân lựa chọn ra chợ hoa Tết để chọn những cành đào nhỏ để lên ban thờ, ít chú trọng đến phong thủy. Thú chơi đào thế, đào cổ cũng gần trở nên phổ biến hơn do nhu cầu chơi đào những năm gần đây. Thậm chí, xuất hiện những cây đào lũ, là những gốc đào bị sâu trong lõi, được tạo dáng kỹ càng, tỉ mỉ theo các thế cây. Loại đào này hiện chỉ được các chủ vườn cho thuê đem về trưng bày hoặc ngắm, với giá khoảng từ 10 triệu đồng trở lên. 

Bên cạnh đó, có nhiều gia đình lựa chọn mua và cắm những bình hoa dơn, quất hoặc thủy tiên cũng là những loại hoa được người Hà Nội ưa chuộng để trưng Tết. Do tác động khí hậu trong những năm gần đây dần ấm lên, thú chơi hoa mai cũng đang trở nên phổ biến. 

Cũng không khó để bắt gặp những sắc mai vàng tại Hà Nội trong những chợ hoa những dịp cận Tết, cho thấy nhu cầu chơi hoa, thưởng hoa của người dân ngày càng phong phú và đa dạng. Bản thân cây hoa ngày trước chỉ phổ biến tại ngày Tết Bắc Bộ, nay đã khoe sắc ở nhiều mảnh đất miền Trung và miền Nam như Thành phố Hồ Chí Minh… để đáp ứng nhu cầu có một cái Tết đặc trưng miền Bắc của những người con xa xứ. 

Như câu thơ trong bài ''Ông đồ'' của Vũ Đình Liên ''Mỗi năm hoa đào nở/Lại thấy ông đồ già,'' cùng cây nêu, ông đồ, bánh chưng và tràng pháo, cây đào vẫn luôn là dấu hiệu đặc trưng của mùa xuân, là biểu tượng truyền thống của Tết trong lòng người dân Hà Nội, dù họ có ở bất cứ nơi đâu./.CẨM ANH-TUYẾT MAI (TTXVN/VIETNAM+) Hoa đào từ lâu đã trở thành loài hoa biểu tượng cho sự tinh khôi, tràn đầy sức sống và may mắn mỗi dịp Tết đến xuân về. Hầu như gia đình nào ở miền Bắc Việt Nam cũng đều sắm cho mình một chậu hoa hoặc cành đào cắm lọ để trang trí nhà thêm không khí mùa xuân. Những nụ hoa màu hồng e ấp, dáng hoa thanh tao khiến người ta không khỏi trầm trồ bởi vẻ đẹp quyến rũ ấy. 
 
 
Hoa đào - biểu tượng cho sự tinh khôi, tràn đầy sức sống dịp Tết đến xuân về.

Hôm nay, chúng tôi sẽ mách các bạn một vài mẹo nhỏ để có thể tự tin chọn mua và chăm sóc hoa đào thật ưng ý nhé! 

1. “Bí kíp” chọn mua đào

Đối với đào cây, điều kiện đầu tiên là bạn phải chọn loại có gốc to, chắc khỏe, thân cây xù xì. Cây phải tươi tắn, không có hiện tượng bị chột, bị héo do chuyển từ đất vào chậu. Phần nhánh nhỏ nhất của đào (hay còn gọi là dăm) phải vút thẳng ra ngoài tán, nụ trải đều từ đầu đến cuối. Hoa đã nở thì đường kính to, không có vết sâu bệnh, không bị dập nát cánh. Cần có sự hài hòa giữa lá và hoa, giữa cây và chậu.
 
 

Phần dăm phải vút thẳng ra ngoài tán, nụ trải đều từ đầu đến cuối.

Đối với đào cành, điểm chú ý trước nhất phải là tán tròn, hoa (nụ) được phân bố đều khắp trên cành, các nhánh nhỏ đều nhau, không chênh lệch hoặc phân bố lộn xộn, không ngay hàng thẳng lối. Cành mới được cắt từ trên cây, theo đánh giá cảm quan phải còn tươi nguyên thì mới có sức sinh trưởng mạnh.
 
 
Tán tròn, hoa (nụ) được phân bố đều khắp trên cành, các nhánh nhỏ đều nhau.

Dù là đào cây trồng trong chậu hay đào cành cắm trong lọ thì cần ưu tiên những cành có 3 thế hệ: hoa, nụ, và lộc non. Nên mua loại có dăm nhỏ và ngắn, các nhánh chính tạo nên dáng cây xuất phát từ một điểm trên thân. Đào dăm nhỏ thường có rất nhiều nụ và mập mạp, khi hoa nở có cánh dày trông rất đẹp và cân đối. Còn những cành đào có dăm to thường ít hoặc hoa thưa thớt, trưng ngày Tết trông sẽ không đẹp mắt.
 
 
 
Cần ưu tiên những cành có 3 thế hệ: hoa, nụ, và lộc non.

Bạn nên đi mua đào vào thời điểm cách ngày Tết Nguyên Đán từ 3 - 5 ngày. Như vậy sẽ dễ dàng chọn lựa được cành đào có khả năng nở rộ đúng dịp mong muốn. Đào cây trong chậu sẽ nở chậm hơn đào cành, vậy nên bạn cần chọn chậu đào đã có kha khá hoa vừa nở vào cận Tết. Cụ thể, nếu mua trước tết 10 ngày thì đã có 1/3 số hoa nở, nếu những ngày giáp tết mua thì 2/3 đến toàn bộ số hoa trên cây nở. Không nên chọn mua cành đào có tán bị lệch, các nhánh đâm lên không cùng bắt đầu từ một điểm trên thân gốc và những cành có nụ quá nhỏ vì sẽ rất khó nở (vì thế còn gọi là đào điếc). 
 
 
Khi mua cần vạch cuống ra để kiểm tra cẩn thận xem hoa thật hay giả.

Ngoài ra, khi mua những cành đào được người bán buộc vào xe chở đi, bạn cần vạch cuống ra để kiểm tra cẩn thận xem hoa thật hay giả. Đôi lúc do thời tiết không thuận lợi, đào không nở đúng dịp nên người bán thường gắn thêm nụ, thêm hoa bằng keo dính vào những cành nhỏ để “mập mờ đánh lận con đen”.

2. Mẹo trang trí hoa đào theo không gian

Tùy theo không gian ngôi nhà mà bạn quyết định chọn mua đào cây, đào cành sao cho phù hợp nhất. 

Về vị trí đặt: Nếu diện tích rộng rãi, thông thoáng thì nên đặt chậu đào ở vị trí trung tâm, đường kính chậu tương đối lớn để thêm phần bề thế. Nếu phòng khách nhỏ, nên mua cành đào cắm lọ đặt trên bàn trà. Chiều cao lọ khoảng 1 mét, đường kính tán khoảng 0.5 mét (kích thước này phụ thuộc hoàn toàn vào thực tế nên bạn nên cân nhắc để có sự tương xứng với không gian, tránh trường hợp cành đào to mà bàn trà quá bé và ngược lại).
 
 
 
Đặt chậu đào hoặc cành đào cắm lọ có kích thước tương xứng với không gian.

Về màu sắc hoa: Bạn nên chọn màu sắc hoa đào tương phản với tông màu chủ đạo trong phòng, chẳng hạn như màu sơn tường. Như vậy thì bông hoa mới có thể nổi bật trên phông nền có sẵn. Đối với nhà nhỏ, không gian tối nên chọn đào có màu sắc tươi sáng (đào trắng, đào phai,…), đối với không gian thoáng, sáng sủa nên chọn đào có hoa đậm (đào bích, đào tiết dê,…) để tăng phần ấm cúng.
 
 
Màu sắc hoa đào nên tương phản với tông màu chủ đạo trong phòng.

3. Cách chăm sóc đào chuẩn

Đối với cây đào được trồng trong chậu, bạn cần chú ý tưới nước đều đặn, đặt chậu ở nơi râm mát, tránh ánh nắng gắt thì chơi hoa sẽ bền hơn. Tuy nhiên tránh trường hợp tưới quá nhiều nước sẽ khiến cây chế vì thối rễ. Đối với đào cành, sau khi mua về, bạn dùng lửa đốt gốc cành cho cháy xém rồi mới bắt đầu cắm vào lọ. Hoặc cũng có thể nhúng vào nước nóng 70 - 80 độ C để các chất dinh dưỡng dự trữ nuôi hoa trong cành không thẩm thấu được ra ngoài. Nước được dùng phải là nước sạch, cứ vài ngày bạn lại thay nước một lần, trong nước pha loãng một ít đường, như vậy cành đào sẽ tươi lâu, cho hoa nở đẹp hơn (có thể thay bằng vài viên vitamin B1, ít kali để nước có thêm dinh dưỡng nuôi hoa).
 
 
Cung cấp nước và dưỡng chất đầy đủ sẽ giúp đào ra hoa tươi và đẹp.
 
Khi chăm sóc đào cần chú ý đến tình trạng thời tiết. Nếu không khí nóng hoa sẽ rất dễ nở rộ trước Tết Nguyên Đán, chính vì thế bạn cần hạn chế tưới nước để hãm lại. Nếu cành đào trong lọ bung nở quá nhanh, chúng ta có thể dùng một mẹo nhỏ đó là lấy dao sắc cứa một vòng quanh thân, cách chỗ phân nhánh khoảng 15 - 20 cm để hạn chế chất dinh dưỡng từ nước hoặc đất nuôi cây. Ngoài ra, bạn cũng có thể cho sỏi vào lọ cắm để giữ lạnh, giúp đào nở chậm hơn. Còn nếu cận mồng 1 Tết mà đào vẫn chưa nở thì bạn hãy dùng vôi đắp xung quanh gốc, như vậy sẽ kích thích cho đào bung nở 1 ngày sau đó.

 

Đào khi mua về nếu biết cách chăm sóc sẽ nở hoa đúng ngày Tết Nguyên Đán.Cành đào Tết mang đến không khí tươi vui, rộn ràng chào đón một năm mới an khang, hạnh phúc. Hãy cũng tham khảo những bí quyết dưới đây để chọn được cành đào Tết thật ưng ý.
Thú chơi đào Tết ở Việt Nam có từ rất lâu, với nhiều loại đào, kiểu dáng và màu sắc khác nhau. Do vậy, nhiều người gặp khó khăn khi lựa chọn đào chơi Tết. Dưới đây là những bí quyết, kinh nghiệm chọn đào Tết giúp mọi người có thể mua được cành đào, cây đào ưng ý nhất.
Chọn đào
Chơi đào ngày Tết là cả một nghệ thuật cao cấp từ người trồng cho đến người mua, phụ thuộc vào nhiều yếu tố: kỹ thuật trồng, chăm sóc, điều kiện kinh tế, sở thích, loại đèn, màu tường, không gian rộng hay hẹp và cách trang trí phòng khách… của mỗi hộ gia đình mà chọn lựa cho phù hợp. Đào có nhiều giống: đào bích, đào phai, đào trắng (bạch đào, rất hiếm); có đào thế, đào cảnh trồng chậu, đào cắt cành cắm lọ…
Kinh nghiệm chọn và chăm sóc hoa đào ngày Tết
Có rất nhiều loại đào khác nhau nên mọi người cần có kinh nghiệm chọn đào để mua được loại phù hợp nhất
Đào bích là giống phổ biến nhất, tán tròn như cái ô đặt ngược, hoa kép thắm đỏ rải đều khắp các cành chi, cành tăm, hoa chen nụ, nụ đỡ hoa quấn quít như như một sự yên ấm, sum vầy. Bích đào có thể trồng chậu lớn để giữa phòng, ngoài hiên kèm theo một số dây đèn hoa trang trí cùng những tấm thiếp chúc mừng năm mới càng tô điểm thêm cho gian phòng hoặc cũng có thể cắt cành cắm lọ đặt trong phòng khách sang trọng, cắm trên bàn thờ tổ tiên càng tăng thêm vẻ tôn nghiêm và trang trọng.
Đào phai cũng có loại cánh kép, có loại cánh đơn nhưng màu nhạt hơn, phơn phớt hồng vừa có tính cách thanh tao, trang nhã cũng được nhiều người ưa dùng. Mọi người cũng có thể chọn mua một cành đào ta, loại đào ăn quả có màu hoa phớt hồng như giống đào phai nhưng hoa đơn 5 cánh, các cành mang dáng vẻ tự nhiên nhiều lộc non, nụ và quả xanh “tứ đại đồng đường” như một sự sum vầy hạnh phúc thường được mang về từ các tỉnh vùng núi phía Bắc như Sa Pa (Lào Cai), Lạng Sơn, Yên Bái…
Trong tâm tưởng của người Việt ta luôn mong muốn được may mắn nên thường chọn màu đỏ thắm của bích đào. Thường những nhà nhỏ, tường gắn đèn tuýp nên mua đào phai để tạo cảm giác sáng sủa, nhẹ nhàng. Ngược lại, với nhà rộng, trần cao, treo nhiều đèn màu, đèn chùm trang trí nên dùng bích đào sẽ tạo được cảm giác ấm cúng và sang trọng. Người có tuổi và dân nghệ sĩ thường thích dùng đào phai trong khi lớp trẻ, người làm ăn thành đạt lại mua nhiều đào bích. Người cầu kỳ và khá giả thì chơi đào thế mang nhiều ý nghĩa và những điều ước muốn tốt đẹp. 
Kinh nghiệm chọn và chăm sóc hoa đào ngày Tết
Một trong những kinh nghiệm chọn đào Tết là mọi người nên đến tận vườn đào và đặt mua
Dù mua đào chậu, đào thế, đào cảnh hay đào cành nên chọn những cây hoặc cành vừa phải, tán cân đối, dăm (nhánh nhỏ nhất) nhỏ, nhiều nụ to phân bố đều trên các cành chủ yếu là các cành tăm phía ngoài mặt tán. Đào đẹp là đào có dăm vút thẳng ra ngoài tán, nụ trải đều từ đầu tới cuối dăm. Những cành có dăm to thường ít hoặc thưa hoa.
Xử lý và chăm sóc
Dùng lửa đốt gốc cành cho cháy sém rồi cắm vào bình nước sạch đào sẽ tươi lâu. Kinh nghiệm của nhiều người là độ vài ba ngày thay nước sạch một lần có pha thêm một ít đường ăn nhằm cung cấp thêm dinh dưỡng cho cành đào đẹp hơn, tươi lâu hơn. Với những cây đào trồng chậu cần tưới nước thường xuyên, giữ sạch, để nơi mát thì hoa sẽ bền, tươi lâu.
Nếu không khí nóng, hoa nở rộ thì hạn chế tưới nước để hãm hoa. Nếu đào cành cắm trong nhà nở quá nhanh, bạn có thể dùng dao sắc cứa một vòng quanh thân, cách chỗ phân cành độ 1 gang tay nhằm hạn chế chất dinh dưỡng lên thân nuôi hoa. Cũng có người cho sỏi vào bình giữ lạnh, đào sẽ nở chậm lại. Ngược lại muốn kích thích cho đào nở nhanh , dùng vôi đắp quanh gốc, đảm bảo sau 1 đêm đào sẽ nở bung.
(Theo VietQ)

No comments:

Post a Comment