Thursday, January 12, 2017

“Yatai” đặc trưng của ẩm thực đường phố Nhật Bản

Như bất cứ một quốc gia châu Á nào, Nhật Bản cũng có văn hóa ẩm thực đường phố đa dạng nhưng vẫn giữ được những nét tinh túy, đặc trưng nhất chứ không dễ dàng bị hòa tan như tại nhiều quốc gia khác.
Một Yatai bán mỳ Hakata-ramen trên đường phố Nhật Bản. Ảnh: adamliaw
Nói tới món ăn Nhật là cả một sự tinh túy, tỉ mỉ… mà hiếm quốc gia nào có được. Các món ăn Nhật Bản đều tuân theo quy tắc "tam ngũ": ngũ vị, ngũ sắc, ngũ pháp. Ngũ vị bao gồm: ngọt, chua, cay, đắng, mặn. Ngũ sắc có: trắng, vàng, đỏ, xanh, đen. Ngũ pháp là: sống, ninh, nướng, chiên và hấp. So với những nước khác, cách nấu nướng của người Nhật hầu như không sử dụng đến gia vị. Thay vào đó, người ta tập trung vào các hương vị tinh khiết của các thành phần món ăn: cá, rong biển, rau, gạo và đậu nành.
Đối với du khách hay người dân Nhật thì những món ăn bày bán trên phố cũng vô cùng tuyệt vời bởi chúng luôn tươi ngon và được nấu chín. Do không có chỗ để nên hầu hết những loại đồ ăn này đều được xiên trên que tre hay được đựng trong những chiếc nón giấy xinh xắn. Những quầy bán hàng rong phổ biến trên phố của Nhật Bản được gọi là Yatai. Những Yatai này có quy mô tương tự như một nhà hàng nhỏ và thường xuất hiện phổ biến tại các hội chợ, lễ hội và một số bày bán cố định trên phố tại những khu vực đông đúc dân cư, khách du lịch, dân công sở… có nhu cầu ăn đêm. Các Yatai sẽ được mở từ khoảng 6 giờ chiều đến 2 giờ sáng, trừ những khi thời tiết rất xấu. Một số cửa hàng đóng cửa một ngày trong tuần và việc chọn ngày đóng cửa tùy thuộc vào từng quầy, có thể là vào ngày chủ nhật. Tại một số cửa hàng đông khách, bạn có thể sẽ phải đợi để được phục vụ.
Những món ăn bày bán tại các Yatai khá đa dạng như mỳ hakata-ramen, các loại lẩu (oden), thịt gà nướng xiên que (Yakitori), các loại bánh…. Với giá bán khá bình dân so với mặt bằng chung. Tại các Yatai bảng giá cũng được niêm yết khá rõ ràng cho khách hàng chọn lựa. Với tính trung thực của người Nhật Bản khách du lịch cũng không lo bị chặt chém hay hét giá.
Fukuoka là nơi có nhiều Yatai với sự đa dạng về món ăn nổi tiếng tại Nhật Bản. Ảnh: japan-guide.
Thành phố Fukouka nằm ở bờ biển phía bắc Kyushu là địa điểm lý tưởng để du khách khám phá ẩm thực đường phố Nhật Bản với hơn 150 Yatai.  Đặc biệt, một con phố nằm tại khu Hakata của thành phố với khoảng 20 quầy Yatai nằm san sát bên một bờ sông luôn là điểm đến được nhiều khách du lịch và cả những người dân Nhật từ những địa phương khác.
Không gian trong một Yatai. Ảnh: japan-guide.
Món lẩu bày bán tại Yatai đang chờ để phục vụ khách hàng. Ảnh: japanculture-nyc.
Các Yatai luôn có diện tích để 8-15 khách ngồi thưởng thức đồ ăn. Với người Nhật vừa đi vừa ăn trên đường phố là thô lỗ và bất lịch sự bởi vậy tất cả các nhà hàng, thậm chí quầy hàng nhỏ cũng đều có chỗ để khách hàng có thể thưởng thức bữa ăn của họ. Khi những quầy hàng không còn chỗ, thực khách sẽ phải tự tìm ghế đá hay chỗ nào đó để ngồi ăn chứ không vừa đi vừa "nhồm nhoàm" trên phố. Hành động này khiến du khách tự biến mình thành những Baka Gaijin (kẻ ngớ ngẩn) tại Nhật vì không chịu nghiên cứu văn hoá bản địa trước khi "xách balo lên và đi".
 Vĩ Thanh
Những món ăn đường phố tại Nhật luôn có sức hút khó cưỡng từ người dân bản địa cho tới khách du lịch.
Ảnh: Wikipedia
Taiyaki
 
Nhìn bề ngoài, Taiyaki có hình dáng hơi giống bánh trung thu Việt Nam. Taiyaki là món bánh nướng truyền thống của người Nhật được làm với khuôn hình cá tráp (tai – trong tiếng Nhật). Cá tráp được xem là vua của các loài cá ở Nhật và có ý nghĩa rất quan trọng trong văn hóa của đất nước này. Thần Ebisu - đại diện cho thương mại, buôn bán theo văn hóa Nhật - cầm trên tay một chú cá “Tai” với ý nghĩa mang đến tài lộc và may mắn cho thân chủ.
 
Món bánh Taiyaki giòn rụm rất được người dân yêu thích, từ người già đến trẻ nhỏ. Theo truyền thống, nhân bánh là nhân đậu đỏ. Nhưng trải qua thời gian, các thợ làm bánh đã đưa vào nhiều loại nhân khác như trà xanh, chocolate, kem trứng hay pho mát, thậm chí có cả nhân mặn như xúc xích, gyoza (há cảo kiểu Nhật)...
 
Món Taiyaki lần đầu tiên xuất hiện ở cửa hàng bánh Naniwaya ở Azabu, Tokyo vào năm 1909. Ngày nay, bạn có thể dễ dàng mua chúng ở bất cứ đâu trên nước Nhật, từ những yatai tới các cửa hàng, siêu thị. Những Yatai bán món ăn này thường nướng bánh và bán cho khách khi còn nóng, mùi vị bánh thơm lừng với lớp vỏ giòn rụm và nhân mềm thơm sẽ khiến những người yêu đồ ngọt phải mềm lòng thử thêm vài chiếc.
 
Thời gian gần đây món Taiyaki thường được gọi là bánh cá Nhật Bản cũng đã du nhập khá nhiều vào Việt Nam và được bày bán tại các cửa hiệu, nhà hàng đồ ăn Nhật, các tiệm bánh hay các shop chuyên đồ handmade với giá từ 10.000- 25.000 đồng/bánh. Tuy vậy, không phải điểm bán nào cũng có thể làm nên những chiếc Taiyaki đúng vị, thơm ngon.
 
Choco Banana
 
 
Choco Banana là món bánh chuối chocolate của người Nhật. Những trái chuối tươi vừa chín tới sẽ được nhúng vào chocolate thơm ngon. Khi bạn cắn miếng đầu tiên mùi vị của chuối tươi hòa quện vào chocolate có thể khiến bạn cảm thấy ngon “tê đầu lưỡi”.
 
 
Tại Nhật Bản những loại kẹo chuối bọc chocolate cũng được nhiều khách du lịch tìm mua về làm quà.
 
Tomorokoshi
 
 
Tomorokoshi là món ngô nướng kiểu Nhật. Người làm món này sẽ đem những bắp ngô còn nguyên vỏ cho vào nước để ngâm trong khoảng 20 phút và sau đó đem ngô đã thấm nước đi nướng khoảng 20 phút (nhiệt độ lý tưởng để nướng bắp là 200 độ). Nên nướng bắp còn nguyên vỏ. Nước sốt đậu nương Nhật và Mirin sẽ được cho vào nấu sôi. Sau khi bắp đã nướng xong thì lột bỏ lớp vỏ và rưới hỗn hợp nước sốt + Mirin. Cuối cùng mới đem bắp đi nướng sơ một lát. Cũng bởi được chế biến khá kỳ công nên món ngô nướng kiểu Nhật có hương vị khá thơm ngon và đặc biệt.
 
Bento
 
 
Dẫu chỉ là những hộp cơm nhỏ nhắn thuận tiện, ra đời để phục vụ cho đời sống bận rộn của xã hội công nghiệp, Bento không vì thế mà trở nên nhàm chán đơn điệu. Khác hẳn với cơm hộp tại Việt Nam thường chỉ mang tính xếp sao cho gọn, Bento tại Nhật Bản luôn được đảm bảo cả về thẩm mỹ và chất lượng. Hiện tại, việc cạnh tranh trong việc kinh doanh Bento tại Nhật khá khốc liệt và các nhà hàng, cửa tiệm, Yatai cũng đều cố gắng nâng cao chất lượng cho từng hộp Bento để thu hút khách hàng. Bởi vậy, nếu muốn có một bữa ăn trưa ngon lành bạn có thể nghĩ ngay tới Bento bởi mỗi hộp cơm này cũng chứa đựng rất nhiều món ăn truyền thống thơm ngon của Nhật Bản.
 
Kyuri
 
 
Kyuri - dưa leo hay dưa chuột - được người Nhật tin rằng sẽ làm mát cơ thể bạn. Dưa leo trên xiên que với một chút miso ướp trong đá mát lạnh là món ăn hoàn hảo cho đêm mùa hè nóng bức.
 
Ngoài ra cũng còn vô số những món ăn đường phố Nhật Bản e rằng bạn có thể thưởng thức hết chỉ trong vài ngày du ngoạn.
 
 
Món mực tươi nướng Ikayaki.
 
Tamago onsen là trứng đã được hấp chín từ suối nước nóng tự nhiên. Quá trình chín chậm đã tạo cho mỗi quả trứng một kết cấu tương tự như trái mãng cầu. Món ăn này thường được phục vụ cùng súp dashi và nước tương.
 
Món khoai tây nướng đặc biệt của người Nhật được bóc vỏ và phù ngoài một lớp bơ thơm ngon.
 
Cá muối xiên que (cá viền, cá thu) cũng là món ăn truyền thống của người Nhật và có thể bạn sẽ phải ngạc nhiên bởi vị của nó còn mặn hơn cả muối.
 
Vào mùa hè nóng bức bạn cũng có thể thưởng thức những cốc siro đá bào đủ hương vị tại Nhật Bản.
 
Karumeyaki còn được gọi là caramel nướng. Món ăn này khá ngọt do chủ yếu làm bằng đường nguyên chất nhưng lại có sức hút vô cùng lớn với trẻ nhỏ và những người mê đồ ngọt.
Yaki Imo
 
 
Yakimo - khoai lang nướng - là một trong những món ăn đường phố ưa thích của người Nhật cũng như nhiều du khách khi đến với đất nước Phù Tang mỗi mùa thu và đông.
 
 
Vào mùa đông, bạn dễ dàng nhìn thấy những chiếc xe bán khoai lang nướng ở khắp các đường phố của Nhật Bản. Tại đất nước này, việc nhìn thấy những chiếc xe với lò than đốt cổ điển cũng khiến du khách không khỏi ngạc nhiên xen lẫn cảm giác thú vị. Thậm chí những chiếc xe bán khoai lang nướng này còn có những chiếc loa liên tục rao “ yaki imoooooooooooouuuuuu, yaki imoooooouuuuu”, gợi nhớ về một góc mùa đông ấm áp nơi đường phố Hà Nội. Với nhiều người những tiếng rao này khá phiền phức nhưng với nhiều người khác đó lại là một phần của ký ức, một phần của văn hóa Nhật Bản.
 
Crepe
 
 
Khó có thể biết được chính xác có bao nhiêu quầy bán bánh crepe tại Nhật Bản nhưng chắc chắn là lớn hơn con số 10.000. Những chiếc bánh crepe ngọt béo với đủ hương vị luôn có sức cuốn hút khó có thể chối từ. Tại các quầy bán crepe tại Nhật, bạn có thể dễ dàng nhìn thấy hình ảnh của những nữ sinh trung học đang đăm chiêu với menu chọn món.
 
Okonomiyaki
 
 
Okonomiyaki - bánh xèo Nhật Bản - là loại bánh mặn được làm từ rất nhiều nguyên liệu và thay đổi theo từng vùng miền của Nhật. Và cái tên Okonomiyaki cũng có nghĩa là "Hãy nấu theo những gì bạn thích".
 
Okonomiyaki được xem là món ăn đặc trưng của vùng Kansai hoặc Hiroshima nhưng bạn có thể tìm thấy nó ở khắp nơi trên đất Nhật. Tuy phụ thuộc theo từng vùng nhưng nguyên liệu chính của Okonomiyaki là bao gồm bột, bắp cải, thịt heo thái mỏng, hải sản, trứng, giá và các chất phụ gia như gừng đỏ, cá ngừ bào, sốt maiyonaise, đặc biệt không thể thiếu nước sốt riêng của bánh xèo Nhật. Hương vị của bánh vô cùng thơm ngon và đủ sức khiến người ăn một lần nhớ mãi.
 
Tại Nhật Bản khi đến với các quầy bán bánh xèo bạn có thể vừa thưởng thức bánh vừa tận mắt ngắm nhìn những đầu bếp chế biến bánh trên những chiếc chảo lớn ngay trước mặt thực khách. Đảm bảo đó sẽ là những trải nghiệm vô cùng thú vị.
 
Dango
 
 
Khám phá ẩm thực đường phố Nhật, du khách cũng khó có thể quên những xiên dango - bánh trôi Nhật Bản - ngon lành. Cùng làm bằng bôt nếp nhưng khác với bánh trôi Việt Nam có nhân đường, mật thì bánh trôi của người Nhật lại có rất nhiều loại khác nhau với những loại nhân hay cách làm khá khác như Azuki dango với nhân đậu đỏ hoặc Kinako dango chế biến từ riêng bột nếp và được lăn qua hỗn hợp bột đậu nành, đường, muối. Những chiếc bánh này sẽ được xiên vào que tre từ 5-6 viên để khách mua tiện thưởng thức.
 
Senbei
 
 
Senbei là một loại bánh gạo của người Nhật có cả vị ngọt và mặn. Loại bánh này có nhiều hình dạng từ hình tròn đơn giản tới con vật, hoa lá… với rất nhiều mùi vị khác nhau từ truyền thống tới hiện đại. Nhưng tựu chung thì những loại bánh senbei đều rất thơm ngon và  mang hương vị ngọt ngào của gạo.
 
Tại trấn của Nara có loại Senbei Yatai chuyên để du khách mua cho những con hươu ăn và cũng bởi vậy, những chú hươu vốn yên tĩnh lại điên cuồng vào các thị trấn tìm kiếm những chiếc bánh senbei ngon lành.
 
Takoyaki
 
 
Takoyaki (còn được gọi là bánh khọt Nhật Bản) không chỉ là món bánh truyền thống trong các dịp lễ hội của đất nước hoa anh đào mà còn là món ăn vặt khá quen thuộc của người dân nước này. Nguyên liệu chính của món takoyaki bột mì, bột dashi, bột tenkasu, trứng gà, hành chua, bắp cải, gừng và không thể thiếu bạch tuộc. Tako nghĩa là bạch tuộc, còn từ yaki có nguồn gốc là từ yaku có nghĩa là chiên hoặc nướng.
 
 
Những chiếc bánh Takoyaki sẽ được nướng trên những khuôn tròn và người đầu bếp sẽ phải liên tục dùng 2 que nhỏ bằng kim loại đảo đều tay cho đến khi bánh trở nên tròn và láng mịn. Khi thưởng thức bạn có thể cảm thấy lớp vỏ bánh rất giòn, phần nhân bên trong luôn nóng hổi và thơm phức thực sự rất quyến rũ.
 

No comments:

Post a Comment