Sunday, February 12, 2017

Chuyện dài của Donald Trump(16):

Việc thẩm phán bang Washington ra phán quyết tạm ngưng sắc lệnh về cấm người nhập cư cho Donald Trump hiểu giới hạn quyền lực tổng thống trong tổng thể hệ thống chính trị Mỹ.
tong thong trump lan dau dung he thong kiem soat va can bang cua my hinh 1
Reuters
Tổng thống Donald Trump, người nhiều năm liền điều hành doanh nghiệp với quyền lực không bị kiểm soát, lần đầu tiên hiểu hạn chế của quyền lực tổng thống trong hệ thống tam quyền phân lập ở nước Mỹ. 
Trong hệ thống này, cơ quan lập pháp ban hành các luật, tổng thống và nội các đảm bảo các luật đó được vận hành, còn toà án là nơi người dân có thể kiện nếu cảm thấy luật đó là không phù hợp. Các thẩm phán sẽ đưa ra phán quyết dựa trên lý lẽ của các bên. 
Cách chính quyền Trump liên tiếp ký các sắc lệnh chỉ cho thấy mong muốn vội vàng để thúc đẩy một loạt luật lệ mới thay vì thông qua hệ thống chính trị Mỹ truyền thống - vốn sẽ lâu và mất thời gian hơn.
Được soạn thảo bởi nhóm nhỏ các trợ lý và thậm chí giấu kín nội dung với cả các nghị sĩ cùng phần lớn thành viên nội các, lệnh cấm của Trump đã liên tục đối mặt với các chỉ trích ngay từ khi được ban hành. Nhiều chuyên gia luật đã chỉ ra những lỗi rất "nghiệp dư" trong sắc lệnh này. 
Đơn kiện của bang Washington dùng đúng chiến thuật mà phe Cộng hoà từng dùng chống Tổng thống Barack Obama hồi tháng 11/2014 khi ông định bảo vệ không cho trục xuất 4 triệu người nhập cư. 
Các luật sư phe Cộng hoà khi đó nói ông Obama đã vượt quá thẩm quyền mà hiến pháp cho phép khi xâm phạm quyền hạn của quốc hội. Bang Washington và các bang khác lập luận Trump đã xâm phạm Hiến pháp khi phân biệt đối xử dựa trên tôn giáo (khi nhắm vào người Hồi giáo). 
Việc ông Trump sau đó dùng Twitter tấn công thẩm phán James Robart cũng là việc bất thường và có thể bất lợi cho Bộ Tư pháp sau này khi ra trước toà. 
Kỳ nghỉ bị phá bĩnh
Tối 3/2, trong lúc Tổng thống Trump ngồi giữa quan khách của biệt thự nghỉ dưỡng Mar-a-Lago (Florida) và tận hưởng kỳ nghỉ đầu tiên của ông kể từ khi nhậm chức tổng thống, thẩm phán liên bang James Robart ở bang Washington đã ra lệnh chặn đứng lệnh cấm nhập cư Trump vừa ký cách đó 1 tuần. Phán quyết của vị thẩm phán có hiệu lực trên toàn quốc.
Chánh văn phòng Nhà Trắng Reince Priebus, chiến lược gia trưởng Steve Bannon và cố vấn cao cấp Stephen Miller đều cùng tổng thống đi nghỉ. Cuối cùng, từ khu nghỉ dưỡng sang trọng của gia đình Trump, các cộng sự thân tín của tổng thống phải tạm ngưng kỳ nghỉ để đối phó với lệnh tòa mới nhất.
Từ Washington, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Sean Spicer thông báo lúc 22h ngày 3/2 rằng Bộ Tư pháp Mỹ sẽ tìm cách chặn đứng phán quyết của tòa. Tuy vậy, trước lệnh chặn đứng được ban ra, các nhân viên của chính quyền Trump buộc phải tuân theo lệnh tòa. Một ngày sau, Bộ Tư pháp Mỹ chính thức gửi đơn kháng án, phản đối quyết định dừng thực thi sắc lệnh tổng thống.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết cơ quan này đã ngưng thực thi lệnh cấm của ông Trump dù vẫn tuyên bố sắc lệnh của tổng thống là "đúng luật và hợp lý". Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới (thuộc Bộ An ninh Nội địa) đã thông báo đến các hãng hàng không có thể nhận hành khách nằm trong diện cấm trước đó lên máy bay đến Mỹ.
Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết họ đang cấp lại những visa mà họ từng huỷ trước đó vài ngày. 
Sắc lệnh cấm nhập cảnh của Tổng thống Trump rồi phán quyết tạm ngưng thi hành sắc lệnh kéo theo sự thay đổi "chóng mặt" trong chính sách của Mỹ vài ngày qua và một chính phủ non trẻ đối mặt với sự hỗn loạn.
"Tôi không thể nhớ có tổng thống nào lại bước vào 100 ngày đầu nhiệm kỳ với nhiều rắc rối hơn", CNN dẫn lời David Gergen, người từng làm cố vấn cho 4 đời tổng thống.
"Tôi hiểu rằng họ đang cố giải quyết một vấn đề nghiêm trọng. Chính họ đã gây ra việc này bằng cung cách soạn thảo chính sách đấy. Họ không có luật sư. Họ cần hiệu đính lại nó sao cho có thể vượt qua hàng rào hiến pháp", theo ông Gergen.
Cuộc chiến pháp lý phía trước
Trong 11 ngày đầu trong nhiệm kỳ của Tổng thống Trump, chính quyền của ông nhận được 42 đơn kiện. Trước phán quyết của thẩm phán liên bang, sắc lệnh cấm nhập cư của ông bị các bang Massachusetts, New York, Virginia và Washington kiện.
Tuy nhiên, cuộc chiến pháp lý giữa chính quyền ông Trump với các thẩm phán sẽ còn kéo dài. Phán quyết của thẩm phán liên bang chỉ tạm ngưng việc thực thi sắc lệnh hành pháp của tổng thống. Để vụ việc được đưa lên Tòa Tối cao, các bên liên quan sẽ phải tham gia vào một cuộc chiến pháp lý có thể kéo dài đến một năm.
Theo Economist, trong chừng ấy thời gian, tổng thống có thể đã ban hành thêm nhiều chính sách về nhập cư và việc bác bỏ sắc lệnh hôm 27/1 sẽ không còn nhiều ý nghĩa.
Hệ quả với Tòa Tối cao
Tổng thống Trump đã lên Twitter để chỉ trích James Robart, thẩm phán ra quyết định dừng lệnh cấm trên toàn quốc, là "cái người gọi là thẩm phán". Phát ngôn này của ông có thể gây bất lợi cho Neil Gorsuch, người tổng thống đề cử cho vị trí thẩm phán Tòa tối cao, trong quy trình xem xét phê chuẩn thẩm phán của quốc hội.
Thượng nghị sĩ Chuck Schumer, lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện, tuyên bố ngày 5/2 rằng cách gọi "người gọi là thẩm phán" của tổng thống sẽ kéo theo những câu hỏi khó cho thẩm phán Gorsuch tại phiên điều trần trước quốc hội.
"Việc tổng thống tấn công thẩm phán James Robart, người được bổ nhiệm từ thời cựu tổng thống George W. Bush và được thông qua với 99 phiếu thuận (trong số 100 phiếu của Thượng viện), cho thấy thái độ xem thường đối với nền tư pháp độc lập khi nó không thuận theo ý riêng của mình và sự thiếu tôn trọng hiến pháp. Vì vậy, vai trò của Tòa Tối cao phải giám sát độc lập chính phủ càng quan trọng hơn", ông Schumer cho biết.
Chính quyền Trump cũng chuẩn bị cho cuộc chiến ở Thượng viện. Ngày 4/2, Phó tổng thống Mike Pence kêu gọi phe Cộng hòa tại Thượng viện đổi luật, áp dụng "phương án hạt nhân", chỉ cần thiểu số tối thiểu, tức 51/100 thượng nghị sĩ bỏ phiếu thuận, để thông qua đề cử ứng viên Toà Tối cao./.
Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh: “Hệ thống luật pháp của chúng ta có vấn đề nghiêm trọng! 77% số người tị nạn vào Mỹ đã được chấp thuận nhập cảnh sau khi lệnh cấm nhập cảnh được dỡ bỏ".
tong thong donald trump he thong tu phap my co van de nghiem trong hinh 1
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AP
"Những đối tượng tình nghi nằm trong số 7 quốc gia Hồi giáo thuộc diện cấm nhập cảnh đã rất hài lòng với điều này. Đó là một tín hiệu cực kỳ nguy hiểm”, ông nói thêm.
Trước đó, Tổng thống Trump từng tuyên bố, Chính phủ Mỹ “có rất nhiều lựa chọn” để hạn chế người nhập cư đến từ các quốc gia Hồi giáo. Một trong những lựa chọn này là viết lại hoặc thay thế hoàn toàn sắc lệnh gây tranh cãi của ông bằng một sắc lệnh mới nhằm “lách” phán quyết của Tòa Phúc thẩm số 9 chống lại sắc lệnh của ông.
Theo ông Trump, sắc lệnh mới của ông- dự kiến công bố vào đầu tuần tới- sẽ “hầu như không thay đổi gì nhiều” so với sắc lệnh ban đầu”. Khác biệt duy nhất là những người “có thẻ xanh” hoặc được cấp cơ chế “cư trú lâu dài” tại Mỹ đến từ 7 quốc gia Hồi giáo trong sắc lệnh ban đầu sẽ không bị tác động bởi sắc lệnh mới nữa.
Cũng liên quan đến vấn đề nhập cư, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng bác bỏ thông tin rằng chi phí xây tường dọc biên giới Mexico là quá cao và cam kết sẽ hạ chi phí này xuống.
Trước đó, ngày 9/2, hãng tin Reuters đã đăng tải chi tiết một báo cáo nội bộ của Bộ An ninh Nội địa Mỹ ước tính chi phí xây dưng bức tường này lên đến 21,6 tỷ USD, gần gấp đôi con số 12 tỷ USD mà ông Trump đưa ra trong quá trình tranh cử Tổng thống.
Chia sẻ trên tài khoản Twitter của mình, ông Trump nhấn mạnh: “Tôi có đọc được rằng, bức tường lớn ngăn cách Mỹ và Mexico tốn kém hơn so với tính toán ban đầu của Chính phủ, tuy nhiên, tôi vẫn chưa xem xét kỹ lưỡng bản thiết kế cũng như chưa tiến hành các cuộc đàm phán”.
Theo ông Trump: “Sau khi tôi làm những việc đó giống như tôi đã làm với các hợp đồng chế tạo siêu chiến đấu cơ F-35 và chiếc Không lực 1 mới, chi phí xây dựng bức tường đó sẽ giảm rất nhiều”.
Việc xây tường dọc biên giới với Mexico nhằm ngăn chặn người nhập cư trái phép vào Mỹ là một trong những cam kết quan trọng của ông Trump trong quá trình tranh cử Tổng thống.
Tổng thống Trump khi đó còn cam kết sẽ bắt Mexico phải chi trả cho việc xây dựng bức tường này, tuy nhiên, phía Mexico nhiều lần khẳng định họ “không đời nào làm như thế”.
Tòa Phúc thẩm ra phán quyết bất lợi cho ông Trump
Theo AP, trước đó, ngày 9/2, 3 Thẩm phán thuộc Tòa Phúc thẩm số 9 có trụ sở tại San Francisco đã ra phán quyết nêu rõ lệnh cấm nhập cảnh của ông Trump nhằm vào 7 quốc gia Hồi giáo đã làm dấy lên “những câu hỏi về tính hợp hiến của sắc lệnh này”.
tong thong trump doa dua vu kien ve lenh cam nhap canh len toa toi cao hinh 1
Tổng thống Trump sẵn sàng đưa vụ kiện sắc lệnh cấm nhập cư của ông lên Tòa án Tối cao Mỹ. Ảnh: Reuters
Cả 3 Thẩm phán của Tòa đã bác tuyên bố của Chính phủ Mỹ về quyền lực của Tổng thống khi đưa ra sắc lệnh trên và bày tỏ hoài nghi về động cơ của sắc lệnh này. Cả 3 Thẩm phán đều kết luận rằng, sắc lệnh của ông Trump khó có thể “sống sót” trước những thách thức pháp lý.
Cả 3 Thẩm phán đều bày tỏ ủng hộ các bang trong mọi vấn đề của vụ kiện, trừ một vấn đề kỹ thuật. Cả 3 Thẩm phán này đều bác bỏ lý lẽ của đại diện Chính phủ Mỹ rằng Tòa không có thẩm quyền xem xét các sắc lệnh về người nhập cư và an ninh quốc gia của Tổng thống.
Theo 3 Thẩm phán, Chính phủ Mỹ đã không thể chứng minh được rằng, sắc lệnh của Tổng thống đáp ứng được những quy định của Hiến pháp về việc phải đưa ra cảnh báo hoặc phải tiến hành một phiên điều trần trước khi đưa ra lệnh cấm nhập cảnh.
Ngoài ra, theo 3 Thẩm phán, Chính phủ Mỹ cũng không đưa ra được các bằng chứng cho thấy những người nước ngoài đến từ 7 quốc gia Hồi giáo nằm trong lệnh cấm của Chính phủ Mỹ có liên quan đến các vụ tấn công khủng bố trên đất Mỹ.
“Bất chấp việc Tòa án nhiều lần yêu cầu Chính phủ giải thích về sự cần thiết của việc Tổng thống ra sắc lệnh hành chính một cách quá vội vã, Chính phủ Mỹ đã không để trình được bằng chứng nào để bác bỏ yêu cầu của các bang nhằm khôi phục hiện trạng của đất nước như những năm trước”, phán quyết của Tòa nêu rõ.
Các thẩm phán của Tòa Phúc thẩm cũng nhấn mạnh, phán quyết mà họ đưa ra là dựa trên lợi ích cộng đồng từ cả 2 phía: “Một mặt, người dân có quyền trông đợi Tổng thống đưa ra các chính sách để bảo đảm an ninh quốc gia nhưng mặt khác, họ cũng muốn những chính sách này không cản trở quyền tự do đi lại, gây chia rẽ các gia đình và tạo ra sự phân biệt đối xử”.Tổng thống Trump quyết không khuất phục
Ngay sau khi có phán quyết của Tòa, ông Trump đã chia sẻ trên Twitter rằng: “Hẹn gặp lại các ông ở Tòa [ám chỉ Tòa án Tối cao Mỹ- cơ quan có tiếng nói cao nhất và cuối cùng trong các vụ kiện liên bang-ND]. An ninh quốc gia đang bị đe dọa nghiêm trọng”.
Đáp lại, Thống đốc bang Washington Jay Inslee- người khởi xướng vụ kiện ông Trump liên quan đến sắc lệnh cấm nhập cư nói trên- tuyên bố: “Ngài Tổng thống, chúng tôi vừa gặp ông ở Tòa [ám chỉ Tòa Phúc thẩm số 9] và đã đánh bại ông”.
Như vậy nhiều khả năng cuộc chiến pháp lý giữa Chính phủ Mỹ và các bang liên quan đến lệnh cấm nhập cảnh còn lâu mới chấm dứt. Nhiều khả năng Tòa án Tối cao Mỹ sẽ phải vào cuộc.
Trong trường hợp này, mọi chuyện càng trở nên phức tạp hơn khi hiện Tòa án Tối cao Mỹ mới có 8 thẩm phán chia đều theo 2 phe bảo thủ và tự do. Thẩm phán Neil Gorsuch- người được ông Trump lựa chọn nhiều khả năng sẽ không kịp tham gia vào vụ kiện này do vẫn chưa được Quốc hội chấp thuận.
Bộ Tư pháp Mỹ cho biết, họ đang “xem xét lại phán quyết từ Tòa Phúc thẩm và cân nhắc những hành động sắp tới” khi ông Jeff Sessions chính thức nhậm chức sau khi đã tuyên thệ trước Phó Tổng thống Mike Pence ngày 9/2.Giáo sư Đại học Luật South Texas Josh Blackman nhận định “câu hỏi đáng giá triệu USD” giờ là liệu chính quyền của ông Trump có đưa vụ việc này lên Tòa án Tối cao hay không.
“Ông Trump sẽ phải đối mặt với rất nhiều nguy cơ khi đẩy vụ việc này đi quá nhanh. Nhưng chúng ta đều biết ông ấy là một người luôn có những hành động rất quyết liệt”, Giáo sư Blackman nói.
Giáo sư Jessica Levinson tại Đại học Luật Loyola lại cho rằng, phán quyết của Tòa Phúc thẩm là “rất sâu sắc” và đã có sự tham khảo từ rất nhiều án lệ trước đó.
Quan trọng hơn, theo Giáo sư Jessica Levinson, đây là phán quyết có sự đồng thuận của cả 3 thẩm phán dù họ được bổ nhiệm bởi các Tổng thống của cả 2 Đảng Dân chủ và Cộng hòa.
“Thông điệp rất quan trọng của việc này là các thẩm phán không phải là những chính trị gia trong trang phục quan tòa hoặc những kẻ phù thịnh. Vai trò của các thẩm phán vượt trên cả những lợi ích chính trị. Chính vì thế, họ được bổ nhiệm trọn đời và không quan tâm đến việc chạy theo số đông mà chỉ quan tâm đến việc pháp luật được thực thi một cách đúng đắn”./.“Hệ thống tư pháp Mỹ phải chịu trách nhiệm”
Trong một loạt tin nhắn trên tài khoản Twitter của mình, ông Trump không chỉ “tấn công trực diện” Thẩm phán Robart mà còn cả toàn bộ hệ thống Tòa án Mỹ và nhấn mạnh, họ phải chịu trách nhiệm nếu có chuyện gì xảy ra.
donald trump quyet dinh cua toa co the nguy hiem cho an ninh my hinh 1
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: AP
Tổng thống Trump cũng cho biết, ông đã yêu cầu Bộ An ninh Nội địa Mỹ phải “kiểm soát những người nhập cư vào Mỹ THẬT NGHIÊM NGẶT” và cáo buộc “Tòa án Mỹ đang khiến công việc của các nhân viên Bộ An ninh Nội địa Mỹ trở nên khó khăn hơn bao giờ hết”.
Phó Tổng thống Mike Pence cũng đã lên tiếng bảo vệ ông Trump và cho rằng: “Tổng thống Mỹ có quyền chỉ trích hệ thống Tư pháp”. Tuy nhiên, nhiều quan chức Đảng Cộng hòa không đồng tình với ông Pence và đã yêu cầu Tổng thống Mỹ cần phải “dịu giọng đi” khi nói về hệ thống Tòa án Mỹ.
Thủ lĩnh phe Đa số tại Thượng viện Mỹ Mitch McConnell nhấn mạnh: “Tôi không cho rằng, việc Tổng thống chỉ trích riêng một thẩm phán là điều tốt. Đôi lúc chúng ta thất vọng về một phán quyết của tòa án liên quan đến một vấn đề mà chúng ta quan tâm nhưng chúng ta cần tránh việc chỉ trích cá nhân một thẩm phán nào đó”.
Thượng nghị sĩ Ben Sasse thậm chí còn tỏ ra gay gắt hơn: “Chúng ta không có cái gọi là các thẩm phán hay cái gọi là các tổng thống, chúng ta chỉ có các nhân vật làm việc cho 3 nhánh khác nhau của chính quyền, những người đã tuyên thệ sẽ tuyệt đối trung thành và bảo vệ cho Hiến pháp”.
Tình trạng hỗn loạn về mặt pháp lý
Theo các chuyên gia, phán quyết từ thẩm phán Robart bác bỏ yêu cầu của Chính phủ Mỹ trong việc ngay lập tức thiết lập lại lệnh cấm nhập cảnh vào Mỹ là một “đòn chí mạng” giáng vào ông Trump chỉ chưa đầy 2 tuần sau khi ông nhậm chức Tổng thống.
Phán quyết của ông Robart cũng được cho là sẽ khởi đầu cho hàng loạt những thách thức pháp lý liên quan đến chính sách thắt chặt việc kiểm soát người nhập cư của ông Trump cũng như khiến cho việc chỉ định ông Neil Gorsuch trở thành Thẩm phán Tòa án Tối cao Mỹ của ông Trump trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Chuck Schumer tuyên bố, để được Thượng viện chấp thuận trở thành Thẩm phán Tòa án Tối cao Mỹ, ông Gorsuch sẽ phải đáp ứng được những tiêu chuẩn khắt khe hơn nhằm chứng tỏ rằng, ông có quan điểm độc lập với Tổng thống Donald Trump.
Tình trạng hỗn loạn về mặt pháp lý tại Mỹ hiện nay được cho là sẽ kéo dài ít nhất là cho đến khi Tòa Phúc thẩm Liên bang ra phán quyết liên quan đến phán quyết của Thẩm phán Robart. Hiện Tòa Phúc thẩm Liên bang đang chờ đợi các bang Washington và Minnesota và Chính phủ Liên bang gửi thêm tài liệu liên quan đến vụ việc này.
Trong phán quyết của mình, Thẩm phán Robart đã lên tiếng hoài nghi việc ông Trump lấy lý vụ khủng bố 11/9 làm lý do để giải thích cho lệnh cấm nhập cư của mình. Theo ông Robart không có một vụ tấn công khủng bố nào xảy ra trên đất Mỹ được thực hiện bởi những người đến từ 7 quốc gia nằm trong lệnh cấm của ông Trump.
Thẩm phán Robart nêu rõ, để sắc lệnh cấm của ông Trump được coi là hợp pháp, sắc lệnh này “cần phải dựa trên những thông tin thực tế chứ không thể dựa trên những thứ mà người ta nghĩ ra”.
Hơn thế nữa, theo ông Robart, vụ tấn công khủng bố ngày 11/9 được thực hiện bởi những kẻ khủng bố đế từ Saudi Arabia, UAE, Ai Cập và Lebanon- những nước không nằm trong lệnh cấm của ông Trump.Các Bộ của Mỹ có quan điểm trái ngược nhau
Bộ Tư pháp Mỹ đã lên tiếng chỉ trích phán quyết của ông Robart và cho rằng, phát quyết này vi phạm việc chia sẻ quyền lực giữa các cơ quan chính quyền và “lấn át” quyền lực của Tổng thống.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao và Bộ An ninh Nội địa Mỹ tuyên bố họ sẽ tuân thủ phán quyết của ông Robart và đã bắt đầu tiếp nhận người nhập cư vào Mỹ trong ngày 5/2.
Người phát ngôn Tổ chức Di trú Quốc tế Leonard Doyle tuyên bố, khoảng 2.000 người tị nạn đã sẵn sàng cho việc được đặt chân đến Mỹ: “Chúng tôi hy vọng một số người tị nạn sẽ được tiếp nhận vào Mỹ trong ngày 6/2”.
Ông Fuad Sharef- một công dân Iraq- và vợ cùng 3 đứa con đã phải chờ đợi 2 năm để nhận được visa sang Mỹ. Họ đã chuẩn bị cho chuyến đi này từ tuần trước nhưng buộc phải hoãn lại sau khi bị từ chối nhập cảnh vào Mỹ. Đến ngày 5/2, gia đình này lại lên đường bay từ Thổ Nhĩ Kỳ đến New York. “Chúng tôi cảm thấy rất phấn khích và hạnh phúc. Cuối cùng, chúng tôi cũng đã được chấp thuận để vào Mỹ”, ông Sharef nói./.Rắc rối từ các tòa án liên bang
Theo USA Today, bằng việc ra phán quyết ngăn chặn Chính phủ Mỹ thực hiện sắc lệnh của Tổng thống Donald Trump vào ngày 3/2, một Thẩm phán liên bang tại bang Washington đã chính thức thiết lập một tiến trình pháp lý được cho là “đứng về phía các nhóm ủng hộ người nhập cư” và những đối thủ muốn chống lại sắc lệnh cấm người nhập cư vào Mỹ của ông Trump.
tong thong trump tuyen chien voi toa an my vi van de nhap cu hinh 1
Tổng thống Donald Trump quyết bảo vệ đến cùng chính sách cứng rắn chống lại người nhập cư trái phép của mình. Ảnh: AP
Một ngày sau, chính quyền của ông Trump chính thức tuyên bố kháng cáo lên Tòa Phúc thẩm số 9. Trước đó cùng ngày, chính Tòa Phúc thẩm này đã bác yêu cầu của Bộ Tư pháp Mỹ về việc ngay lập tức tái thực thi sắc lệnh cấm người nhập cư của ông Donald Trump và yêu cầu Bộ Tư pháp đệ trình quan điểm phản đối của mình để Tòa xem xét vào chiều 6/2 tới.
Tòa Phúc thẩm số 9 có trụ sở tại San Francisco được coi là một trong những tòa án có tư tưởng tự do nhất tại Mỹ với 18 thẩm phán do các Tổng thống thuộc Đảng Dân chủ chỉ định và 7 do các Tổng thống thuộc Đảng Cộng hòa.
Chính vì thế, một kết quả dù chỉ có lợi chút ít cho ông Trump cũng là “một điều dường như bất khả thi” nếu chính quyền của ông quyết định kháng cáo lên Tòa này.
Ngay từ đầu, Thẩm phán James Robart thuộc Tòa Phúc thẩm số 9 đã có quan điểm chống lại ông Trump đến cùng. Trong phán quyết dài 7 trang của mình, Thẩm phán James Robart nhấn mạnh: “Nhiều bang sẽ phải đối mặt với những tổn thất không thể bù đắp nổi từ lệnh cấm của ông Trump”.
Theo các chuyên gia, 2 bang chính mà ông Robart muốn đề cập chính là Washington và Minnesota - những bang đang theo đuổi vụ kiện chống lại sắc lệnh của Tổng thống Mỹ.
Các chuyên gia ước tính, phán quyết của ông Robart đã khiến Bộ An ninh Nội địa Mỹ phải cấp lại khoảng 60.000 visa mà họ đã hủy bỏ sau sắc lệnh của ông Trump có hiệu lực ngày 27/1.
Tuy nhiên, mọi chuyện trở nên phức tạp hơn khi một Tòa án tại Boston ra phán quyết khẳng định, ông Trump đã hành xử đúng luật và có quyền đưa ra sắc lệnh cấm người nhập cư.Tổng thống Trump sẵn sàng đối đầu với cả hệ thống tư pháp
Tổng thống Trump và Thư ký báo chí Nhà Trắng Sean Spiccer ngày 4/2 đều có những lời lẽ gay gắt nhằm vào ông Robart. Ông Trump mỉa mai ông Robart là “người được gọi là thẩm phán” với “những phán quyết lố bịch sẽ phải bị đảo ngược”.
Tổng thống Trump cũng nói thêm rằng: “Đất nước ta sẽ đi về đâu khi một Thẩm phán có quyền dừng lệnh cấm nhập cảnh của Bộ An ninh Nội địa để cho bất kỳ kẻ nào, kể cả những kẻ có ý đồ xấu có thể xâm nhập vào Mỹ?”.
Trong khi đó, ông Spicer gọi phán quyết của ông Robart là “một sự sỉ nhục” dù sau đó đã xóa cụm từ trong ngoặc kép đi. Mọi chuyện tiếp tục trở nên căng thẳng hơn khi ông Trump sau đó lên tiếng rằng, “những kẻ tồi tệ đang rất hân hoan” vì ông Robart bãi bỏ lệnh cấm nhập cư.
Nếu không chấp thuận phán quyết từ Tòa Phúc thẩm - cụ thể là từ ông Robart - và quyết định đưa vụ việc này lên Tòa án Tối cao, ông Trump sẽ cần ít nhất 5 trong tổng số 8 thẩm phán tại Tòa án Tối cao ủng hộ mình mới có thể “đảo ngược” được phán quyết của ông Robart.
Hiện 8 thẩm phán Tòa án Tối cao Mỹ được “chia đều” cho 2 phe bảo thủ [ủng hộ Đảng Cộng hòa] và tự do [ủng hộ Đảng Dân chủ]. Chính vì thế, việc ông Neil Gorsuch - người được ông Trump lựa chọn làm chánh án thay cho ông Antonin Scalia đã qua đời - có được chấp thuận hay không được cho là sẽ “quyết định thành bại” cho mọi tính toán của ông Trump.“Sửa sai” từ thời Tổng thống Barack Obama
Nhà Trắng đã lên tiếng bảo vệ sắc lệnh của Tổng thống Trump là nhằm “nhổ tận gốc” những kẻ có khả năng gây ra nguy hiểm cho nước Mỹ. Các trợ lý của ông Trump chỉ ra 124 trường hợp người nhập cư trái phép từ năm 2010 - 2015 dưới thời Tổng thống Obama được các cơ quan nhập cư Mỹ thả ra sau đó đã phạm tội giết người.
“Ưu tiên của chúng tôi không phải là đẩy 6 triệu người nhập cư bất hợp pháp ra khỏi Mỹ mà là khiến những tên tội phạm nguy hiểm lẩn lút trong 6 triệu người đó không thể lẩn trốn được nữa”, một quan chức Nhà Trắng tuyên bố.
“Chúng tôi từng phải trải qua giai đoạn mà các quan chức xuất nhập cảnh không được phép thực hiện bất kỳ biện pháp nào nhằm bảo đảm an ninh chung và họ “bị trói chân trói tay rất chặt”, vẫn theo lời quan chức này.
Sắc lệnh của ông Trump được cho là đã từng được thực hiện dưới thời của Tổng thống George W. Bush nhưng đã bị chính quyền của Tổng thống Barack Obama ngăn chặn.
Tỷ lệ người nhập cư trái phép bị trục xuất dưới thời Tổng thống Obama từ năm 2009-2016 giảm tới 60% so với thời của Tổng thống George W. Bush. Tuy nhiên, xu hướng này nhiều khả năng sẽ bị chặn lại.
“Từ rất lâu rồi, các nhân viên và đặc vụ của các anh không được phép thực hiện nhiệm vụ theo đúng chức trách của mình”, ông Trump tuyên bố với các quan chức xuất nhập cảnh và hải quan ngay sau khi ký sắc lệnh tạm thời cấm người nhập cư vào Mỹ./.
Thua ở Tòa phúc thẩm, ông Trump quyết không dừng lại
Reuters ngày 10/2 dẫn lời Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, ông đang cân nhắc việc ban hành một sắc lệnh cấm nhập cư mới trong khi Chánh văn phòng Nhà Trắng Reince Priebus thì cho rằng, Nhà Trắng vẫn có thể leo thang tranh chấp pháp lý về lệnh cấm nhập cư đầu tiên của ông Trump tại Tòa Tối cao.
sac lenh cam nhap cu moi cua ong trump lieu co kha thi hinh 1
Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Getty)
Trong một bước đi được đánh giá là “kích hoạt các cuộc đối đầu pháp lý nghiêm trọng nhất” của chính quyền mới, ngày 27/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh tạm thời cấm nhập cư với người đến từ 7 nước Hồi giáo gồm Iraq, Syria, Iran, Libya, Somalia, Sudan và Yemen trong 90 ngày, với người tị nạn trong 120 ngày và vô thời hạn với người tị nạn Syria.
Sắc lệnh này ngay lập tức châm ngòi cho các cuộc biểu tình lớn nổ ra trên khắp nước Mỹ và những tranh cãi pháp lý gay gắt.
Ngày 3/2, thẩm phán liên bang James Robart ở Seattle, Washington ra phán quyết đình chỉ sắc lệnh của Tổng thống Trump trên phạm vi cả nước, giúp người dân 7 quốc gia Hồi giáo có thể nhập cảnh bình thường.
Chính quyền Tổng thống Trump đệ đơn lên tòa phúc thẩm, đề nghị hoãn thi hành phán quyết của thẩm phán Robart. Ba thẩm phán liên bang Mỹ ngày 7/2 mở phiên tranh luận để lắng nghe ý kiến từ người đại diện hai bên và quyết định cuối cùng được đưa ra ngày 9/2 đã giữ nguyên phán quyết đình chỉ sắc lệnh của Tổng thống.
Giải thích về phán quyết bác đề nghị khôi phục lệnh cấm nhập cư từ chính quyền Tổng thống Donald Trump, Tòa Phúc thẩm cho biết, họ không thể ra quyết định mang tính phân biệt đối xử chống lại một tôn giáo cụ thể khi tôn giáo này đã được phổ biến rộng rãi.Theo Tòa, các bang Washington và Minnesota cũng đã đưa ra được những bằng chứng xác đáng về nhiều tuyên bố của Tổng thống cho thấy ý định của ông thực hiện việc cấm cửa người Hồi giáo.
Tòa cũng lập luận rằng, Chính phủ Mỹ không thể chứng minh, bất kỳ người nào đến từ 7 quốc gia Hồi giáo nằm trong danh sách cấm nhập cư vào Mỹ đã gây ra một vụ tấn công khủng bố trên lãnh thổ Mỹ.
Chính quyền Trump thích “tốc độ” hơn chờ đợi trình tự pháp lý
Trong phản ứng thường thấy, trả lời phỏng vấn của phóng viên khi đang có mặt trên chuyên cơ Air Force One trong chuyến hành trình từ Washington tới Florida, ông Trump cho biết ông đang cân nhắc về một “lệnh cấm nhập cư mới” và nó có thể được ban hành ngay sau ngày 13 hoặc 14/2, nếu ông quyết định đi theo hướng giải quyết này.
Sau phán quyết của Tòa phúc thẩm khu vực 9 ở San Francisco, một quan chức Nhà Trắng cho biết, chính quyền Tổng thống Trump không có kế hoạch leo thang tranh chấp pháp lý ở Tòa Tối cao nhưng sau đó cùng ngày, Chánh văn phòng Nhà Trắng Reince Priebus lại để ngỏ khả năng này.“Tất cả các phương án đều được cân nhắc, kể cả việc kháng cáo phán quyết của Tòa Phúc thẩm khu vực 9 lên Tòa án Tối cao. Ngoài ra, chúng tôi sẽ theo đuổi các sắc lệnh hành pháp mới ngay từ bây giờ và hy vọng sớm ban hành để bảo vệ người Mỹ khỏi chủ nghĩa khủng bố”, ông Priebus nói.
Việc ban hành một sắc lệnh mới là điều có thể xảy ra nhưng sở dĩ chính quyền Tổng thống Trump cần phải cân nhắc kỹ lưỡng bởi nó có thể khiến cho những người vốn không ưa gì ông Trump “hả hê” với chiến thắng khi buộc Tổng thống Trump lần đầu tiên phải thay đổi kế hoạch của mình.
Giống như những tuyên bố trước đó, ông Trump vẫn rất tự tin vào chiến thắng cuối cùng trong cuộc chiến pháp lý ở Tòa phúc thẩm khu vực 9 ở San Francisco: “Chúng tôi sẽ giành chiến thắng nhưng thật không may là trình tự thủ tục pháp lý cần phải có thời gian… Chúng tôi cần ‘tốc độ’ vì lý do an ninh…”.
sac lenh cam nhap cu moi cua ong trump lieu co kha thi hinh 4
Người biểu tình phản đối sắc lệnh cấm nhập cư của Tổng thống Trump. (Ảnh: AP)
Sắc lệnh mới liệu có khả thi hơn?
Một nguồn tin thân cận với đội hoạch định chính sách của ông Trump cho biết, nếu được “viết lại”, sắc lệnh mới sẽ tiếp tục là sản phẩm của Stephen Miller, người từng tham gia vào việc soạn thảo sắc lệnh gốc cùng với các quan chức cấp cao của Hội đồng An ninh Quốc gia, Bộ Tư pháp và Bộ An ninh Nội địa.
Bình luận về khả năng chính quyền Tổng thống Trump ban hành một sắc lệnh cấm nhập cư mới, Giáo sư luật học Alexander Reinert tại đại học Yeshiva ở New York cho rằng, ngay kể cả khi ông Trump lựa chọn phương án này, ông vẫn có khả năng phải đối mặt với các thách thức pháp lý khi những người phản đối có thể điều chỉnh khiếu nại của họ.
“Sắc lệnh cấm nhập cư mới của ông Trump nếu có sẽ có thể ngay lập tức kích hoạt lệnh cấm đi lại tạm thời nhưng những bên từng nộp đơn khởi kiện bao gồm bang Washington cũng có thể yêu cầu Tòa đình chỉ sắc lệnh này với những khiếu nại khác”, Giáo sư Reinert nói.
Thực tế đã cho thấy, nhận định này hoàn toàn có cơ sở khi trong một diễn biến khác có liên quan, Thẩm phán Leonie Brinkema ở Virgina mới đây đã yêu cầu chính phủ liên bang phải cung cấp danh sách tất cả những ai bị khước từ nhập cảnh hoặc bị trục xuất khỏi Mỹ.
Thẩm phán Leonie Brinkema cũng yêu cầu chính quyền Tổng thống Trump cung cấp thêm bằng chứng về mối đe dọa của công dân 7 nước nằm trong danh sách cấm nhập cư./.
Hùng Cường/VOV.VN

Dù chỉ đến Uruguay để quảng bá cho một dự án bất động sản, con trai của tổng thống Mỹ vẫn được chào đón như người nổi tiếng và gây chú ý với lực lượng mật vụ theo kèm.
Vợ chồng ông Trump trên Air Force One Vợ chồng tân tổng thống Mỹ thân thiện hỏi han và trả lời một số câu hỏi của phóng viên trên chuyến bay tới Florida cùng vợ chồng Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe vào ngày 10/2. Ông Trump khẳng định mình sẽ chiến thắng trong cuộc chiến pháp lý với Tòa án về lệnh cấm nhập cư ngày 27/1 và ông sẽ có những phương án tiếp theo cho vấn đề này.
Đầu tháng trước, tức 2 tuần trước khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức, con trai ông đã bay tới Uruguay để lo liệu việc làm ăn. Theo Washington Post, chi phí cho chuyến đi này là gần 98.000 USD tiền phòng khách sạn cho các mật vụ và nhân viên đại sứ quán.
Giống như cha mình, Eric Trump, doanh nhân 33 tuổi điều hành Trump Organization, đã cam kết sẽ tách biệt công việc kinh doanh với tân tổng thống.
Trong 2 ngày nghỉ lại Uruguay, Eric đã gặp gỡ các nhà môi giới bất động sản, ăn tối tại một quán ăn ngoài trời bên bờ biển và nói chuyện với hàng trăm người tại buổi tiệc tối chào mừng chuyến thăm của anh.
Washington Post cho biết tiền phòng khách sạn cho mật vụ ở Uruguay là hơn 88.000 USD. Ngoài ra, Đại sứ quán Mỹ tại Montevideo, thủ đô của Uruguay, đã trả thêm gần 10.000 USD để nhân viên của họ ở lại phòng khách sạn nhằm “hỗ trợ” mật vụ cho “chuyến thăm VIP” này.
Số tiền này do ngân sách liên bang chi trả, tức là được lấy từ tiền thuế của người dân Mỹ. Mặc dù sử dụng quỹ công cộng, chuyến đi không được các cơ quan chính phủ công khai chi tiết vì lý do an ninh.

Chuyến công tác của con trai tổng thống

“Đây là một ví dụ cho sự mập mờ giữa lợi ích cá nhân trong doanh nghiệp gia đình và chính phủ”, Kathleen Clark, chuyên gia về đạo đức chính phủ, giáo sư luật ở Đại học Washington tại St. Louis, Missouri, nhận định trên Washington Post.
Chuyen di dat do map mo chinh tri, kinh doanh cua nha Trump hinh anh 1
Eric Trump rời Trump Tower ở New York vào ngày 6/1. Ảnh: AP.
“Việc cung cấp bảo vệ mật vụ đúng là vì lợi ích công. Nhưng việc các nhân viên Bộ Ngoại giao tham gia vào chuyến đi làm ăn cá nhân đến thị trấn ven biển này thì có lợi ích công gì? Điều này làm tăng mối ác cảm trong vấn đề sử dụng nguồn lực công cộng để thu lợi cá nhân”, Clark nói.
Trong khi Eric Trump ở Uruguay, sự hiện diện của các nhân viên an ninh Mỹ đã khiến truyền thông địa phương và các tay săn ảnh chú ý.
La Nacion, một ấn phẩm của Argentina, mô tả cảnh 2 nhân viên mật vụ bước vào phòng trưng bày của Dự án nhà ở Trump Tower Punta del Este trong khi 4 mật vụ khác tìm cách len qua đám đông người mua bất động sản ở bên ngoài.
Một nhiếp ảnh gia địa phương đã gặp Eric Trump tại nhà hàng La Huella khi con trai tổng thống Mỹ ăn trưa cùng bạn bè và vài người quen.
“Các mật vụ ở rất sát để theo dõi. Anh ấy khá lịch sự và thân thiện với những người muốn tới chào. Anh thậm chí còn bắt tay tôi sau khi tôi chụp ảnh. Anh ấy nói rất yêu thích ẩm thực và muốn được trở lại nơi này”, nhiếp ảnh gia này kể lại.
Theo hồ sơ công khai tài chính của Trump, gia đình ông không sở hữu dự án Punta del Este nhưng đã cấp phép cho các nhà phát triển dự án sử dụng tên tuổi của công ty Trump để nhận lại khoảng 100.000 đến 1 triệu USD.
Trong chuyến đi này, Eric Trump đã nhận được các câu hỏi phỏng vấn về vấn đề chính trị từ truyền thông địa phương, bao gồm câu hỏi về tổng thống Argentina và các chính sách của ông tác động thế nào đến tài sản của nhà Trump ở Uruguay.
“Tôi không nói chuyện chính trị. Đó không phải công việc của tôi. Tôi là một doanh nhân”, Eric nói. Tuy nhiên, khi phóng viên tiếp tục thúc ép, doanh nhân này nói anh trân trọng việc “mở cửa đất nước” của tổng thống Argentina, điều đã giúp ích cho việc kinh doanh và kinh tế của Uruguay và Argentina.
Khi được hỏi về ông Trump và việc liệu anh có tham gia chính quyền, Eric khẳng định mối quan hệ giữa Trump Organization và chính quyền của cha anh sẽ hoàn toàn tách biệt.

Khi doanh nhân thành tổng thống

Theo các chuyên gia đạo đức, việc Donald Trump tuyên bố tách khỏi công việc kinh doanh, bao gồm đặt doanh nghiệp của ông vào quỹ tín thác do Eric, Donald Trump Jr. và một giám đốc công ty lâu năm giám sát, không đủ loại bỏ những lo ngại về xung đột lợi ích.
Bằng chứng là chuyến đi của con trai ông không chỉ được chính phủ liên bang chu cấp mà còn tạo được uy tín nhờ mối liên hệ với tổng thống Mỹ dù nó không có lý do nào khác ngoài thúc đẩy xây dựng và nâng cao giá trị cho một dự án bất động sản.
Theo Atlantic, người ta có thể nhận xét tương tự về kì nghỉ cuối tuần của Tổng thống Trump tại Câu lạc bộ Mar-a-Lago ở Palm Beach 2 tuần sau khi ông nhậm chức. Tại đây, Trump đã dự buổi khiêu vũ do Hội Chữ thập đỏ tổ chức trước khi chủ trì một bữa tiệc Super Bowl ở câu lạc bộ của mình.
Chuyen di dat do map mo chinh tri, kinh doanh cua nha Trump hinh anh 2
Tổng thống Donald Trump và phu nhân Melania đến dự tiệc khiêu vũ thường niên của Hội Chữ thập đỏ tại Câu lạc bộ Mar-a-Lago, Palm Beach, Florida. Ảnh: Daily News.
Những hoạt động này thể hiện sự thiếu tách biệt trong vai trò tổng thống - doanh nhân của Trump. Theo Huffington Post, Hội Chữ thập đỏ đã chi khoảng 300.000 USD để tổ chức sự kiện thường niên tại khu nghỉ dưỡng của tổng thống vào cuối tuần trước.
Hội có truyền thống tổ chức tiệc khiêu vũ ở Mar-a-Lago từ năm 1957 và đã có đôi lần được đích thân tỷ phú bất động sản chủ trì. Năm nay, dù đã trở thành tổng thống Mỹ, ông Trump vẫn cùng Đệ nhất Phu nhân Melania đến tham dự sự kiện.
Buổi tiệc theo dõi Siêu cúp Bóng bầu dục Mỹ (Super Bowl) của Trump ở Câu lạc bộ Golf Quốc tế Trump cũng xóa nhòa ranh giới giữa lợi ích kinh doanh và giải trí đơn thuần.
Sự hiện diện của Trump tại chính khu bất động sản của mình trên cương vị tổng thống Mỹ được thông tin trên khắp các mặt báo. Điều này rõ ràng sẽ giúp quảng bá, làm tăng uy danh và giá trị thương mại cho câu lạc bộ của ông.

Mập mờ chính trị - kinh doanh

Atlantic nhận định điều đáng chú ý ở đây không phải là chi phí cho những chuyến đi kiểu này mà là việc gia đình Trump đang tiếp tục lẫn lộn kinh doanh và chính trị.
Vào Ngày Nhậm chức 20/1, điều tra của ProPublica cho thấy ông Trump chưa nộp các giấy tờ rút khỏi các công ty do ông đứng tên, ít nhất là ở hơn 10 công ty lớn nhất. Ba ngày sau, Trump Organization đã nộp các giấy tờ này cho ít nhất 14 công ty ở Florida.
Con gái lớn của Tổng thống Trump cũng tuyên bố sẽ từ bỏ việc điều hành kinh doanh. Tuy nhiên, theo điều tra của ProPublica, đến ngày 2/2, Ivanka Trump dường như vẫn nắm quyền quản lý các công ty của mình.
Chuyen di dat do map mo chinh tri, kinh doanh cua nha Trump hinh anh 3
Tổng thống Mỹ Donald Trump và con gái Ivanka Trump đi về phía máy bay Marine One để khởi hành từ Nhà Trắng, Washington D.C. tới Delaware, ngày 1/2. Ảnh: Getty.
Từ hàng thập kỷ nay, các đảng phái ở Mỹ thường dùng việc sử dụng thời gian giải trí của tổng thống để chỉ trích đảng đối lập. Điều này bắt đầu từ những năm 1950, khi Tổng thống Eisenhower bị chỉ trích vì dành quá nhiều thời gian trên sân golf.
Tuy nhiên, gia đình doanh nhân của Tổng thống Trump lại tạo ra lý do khác để dư luận quan tâm tới các kì nghỉ của họ. Từ giờ, công chúng Mỹ có thể sẽ để ý xem liệu các chuyến đi của đệ nhất gia đình có kèm lợi ích thương mại mang tính cá nhân hay không.
Hashtag tuần qua: Trump có thể là Valentine của nước Mỹ? Trong khi ông Obama dường như bỏ lại mọi thứ để tận hưởng kỳ nghỉ thì ông Trump cố xoay sở để có thể trở thành "người tình" mới của nước Mỹ vào những ngày kề cận Valentine.

No comments:

Post a Comment