Friday, May 19, 2017

Những phương pháp đánh bắt cá ngừ

commfish-tuna-photo-2Nhiều kỹ thuật khác nhau được dùng để đánh bắt cá ngừ. Một số chỉ thuần túy giải trí, một số là với mục đích thương mại. Những phương pháp này có thể được dùng để bắt nhiều loài cá ngừ khác nhau như cá ngừ vây dài, cá ngừ vây vàng, cá ngừ sọc dưa và cá ngừ vây xanh. Trong một số trưừng hợp, có những xung đột xảy ra xung quanh một số kỹ thuật đánh bắt và có những nỗ lực quốc tế đang được tiến hành để giải quyết những vấn đề tiềm năng, nhất là trong ngành đánh cá công nghiệp.
1. Câu bằng dây :
Câu bằng dây là phương pháp cổ điển nhất và thường được dùng bởi những ngư dân đánh cá thương mại tầm mức nhỏ. Một lưỡi câu có mồi nhử hoặc cá mồi gắn vào một sợi dây câu lớn được thả từ mạn tàu, dây câu quấn vào một cuộn dây cầm tay.  Khi cá dính câu, ngư dân quấn dây vào cuộn. Kỹ thuật này thân thiện về mặt sinh thái bỡi vì nó không gây ra sự dính câu tình cờ của các loài động vật biển hoang dã khác hơn là loài cá định câu.
2. Câu nhấp :
Câu nhấp là phương pháp thành công nhất của câu cá giải trí.  Câu nhấp bao gồm lưỡi câu có mồi nhử hoặc cá mà người đi câu kéo trong nước đằng sau một chiếc tàu. Khi mồi chuyển động trong nước, nó thu hút sự chú ý của cá ngừ gần đó cắn câu. Một khi cá dính câu, người đi câu phải chiến đấu với con cá bằng cần câu và ống dây cho đến khi cá được mang lên tàu.
3. Đánh cá bằng sào và dây:
Đánh cá bằng sào và dây bao gồm nhử cá bằng mồi để thu hút cá ngừ. Một khi cá vào khu vực say mồi, thả một cây sào dài có dây to và lưỡi không ngạnh vào đàn cá. Khi một con bị dính lưỡi, ngư dân bẩy cá vào thuyền.
4. Đánh cá bằng lưới trôi và lưới móc:
bottom_set_gillnetNhững hình thức đánh cá thương mại này dùng một tấm lưới dài có vật nặng ở dưới đáy và phao ở phía trên để treo lưới trong nước. Lưới móc thường được giữ cố định trong khi lưới trôi có thể di chuyển theo dòng nước. Đang khi rất thành công trong đánh bắt cá ngừ, đánh cá bằng lưới trôi và lưới móc cũng rất bừa bãi, bắt cả những loài sinh vật biển khác như cá cá heo, rùa biển và chim. Kết quả là nhiều nơi trên thế giới đang tạm dừng sử dụng các loại lưới đánh cá tầm mức lớn.
5. Câu cá bằng kỹ thuật dây dài:
pelagic_longlineCâu cá ngừ bằng dây dài bao gồm thả vật nặng và phao ở hai đầu của một sợi dây thật dài, thỉnh thoảng dài nhiều km. Gắn vào dây dài này là những đoạn sợi dây câu ngắn, mỗi đoạn có gắn lưỡi câu có mồi cách đoạn dọc theo đường dây chính.  Dây này được sắp đạt và cho nổi trong một khoản thời gian. Sau đó nó được thu về và thu cá, gồm cả cá ngừ bị bắt bỡi đường dây.
6. Đánh cá bằng lưới kéo :
demersal_trawlKiểu đánh cá thương mại bằng lưới kéo này thường được dùng để đánh bắt bất kỳ loài cá đại dương nào, gồm cả cá ngừ. Một bộ lưới lớn bao quanh đàn cá ngừ, bẫy toàn bộ cá vào bên trong lưới. Một sợi dây ở đáy lưới được kéo lại giống như sợi dây ví để đóng tấm lưới. Sau khi đóng , lưới được kéo lên và cá được chuyển đến tàu chế biến. Các nỗ lực để bảo vệ loài động vật biển có vú tình cờ bị giết trong đánh bắt cá ngừ bằng lưới kéo đã có kết quả  và cái chết của những chú cá heo do lưới kéo cá ngừ đang giảm.
7. Đánh cá băng xiên:
Cá ngừ cũng có thể bị đánh bắt bằng xiên. Những người thợ lặn có thể xiên cá bằng cây xiên dài hoặc bằng súng dùng dưới nước, nó đẩy một cây xiên ngắn và sợi dây vào cá.  Thợ lặn thực sự đuổi theo cá, săn nó hơn là đánh bắt.
Kỹ thuật câu cá ngừ đại dương
Trang bị
Tàu thuyền:
Các tàu câu cá ngừ đại dương ở khu vực miền Trung được đóng từ các mẫu dân gian truyền thống ở từng địa phương, vật liệu đóng tàu chủ yếu là gỗ.
Tàu có kích thước cơ bản như sau :
Lmax = 15,50 – 18,00m
Bmax =  4,20 – 5,20m
D =  2,00 – 2,35m.
Tàu được lắp 01 máy chính có công suất từ 50 – 250 mã lực và một máy phụ dùng để phát điện có công suất từ 20 – 45 mã lực
Tốc độ tàu từ 8 – 10 hải lý/giờ
Trang thiết bị khai thác – hàng hải:
Thiết bị điện :
Dianamô công suất  20 – 30KW, điện áp 110 – 220 V
Hệ thống  điện chiếu sáng sinh hoạt
Bình acquy 04: 12V – 100Ah dùng để khởi động máy chính và máy phụ, sử dụng điện cho các thiết bị như định vị, bộ đàm…
Đưa cá lên bờ
Trang bị hàng hải:
1 Radio
1 Bộ đàm tầm xa ICOM
1 định vị KODEN, FURUNO,…
1 bộ hải đồ khu vực
Trang bị khai thác:
1 máy kéo câu bằng điện hoặc thủy lực
1 máy xay đá nhỏ
Hệ thống ròng rọc cẩu
Lưới đánh cá mồi
Giỏ đựng câu
Khấu bắt cá
Bản vẽ chi tiết vàng câu
 Cấu trúc ngư cụ
Câu là một dạng ngư cụ khai thác đơn giản, nguyên tắc chung là dùng mồi để nhử cá ăn mồi và mắc câu.
Cấu tạo của vàng câu bao gồm các bộ phận chính: dây triên câu, dây thẻo câu, dây giáp mối, khóa xoay, lưỡi câu, phao và dây phao ganh, cùng một số trang bị khác.
Dây triên câu:
Là dây câu chính liên kết toàn bộ vàng câu được chế tạo và lắp ráp bằng cước PA có đường kính d = 2mm, tổng chiều dài từ 20 – 30 hải lý. Trên dây triên chia thành nhiều đoạn, mỗi đọan dài khoảng 50m chúng được liên kết với nhau bằng các khóa xoay để chống xoắn trên dây triên, cũng là vị trí để xác định khoảng cách giữa các thẻo câu.
Dây thẻo câu:
Là phần dây liên kết từ dây triên câu đến lưỡi câu. Đầu trên của thẻo câu là kẹp để liên kết với dây triên, giữa thẻo và dây triên co khóa xoay chống xoắn, phần cuối của dây thẻo là lưỡi câu được liên kết với thẻo bằng ống kẹp. Vật liệu chế tạo dây thẻo là cước PE có đường kính d = 1,8mm, chiều dài từ 22 đến 25m.
Dây giáp mối:
Là một đoạn dây liên kết giữa dây triên và thẻo câu bằng kẹp và khóa xoay. Cấu tạo là dây thừng PE có  d = 4mm và dài 50cm.
Phao :
Là phao tròn có đường kính D= 300mm (dùng làm phao tiêu đầu vàng câu ) và phao chai có kích thước (500, F120 ), vật liệu là nhựa PVC.
Phao ganh: 420 cái
Phao đầu câu: 02 cái
Phao cờ: 22 cái.
Dây ganh:
Là dây thừng vật liệu PE có chiều dài từ 10 – 15m. Có tác dụng định hình vàng câu ở độ sâu nhất định để khai thác đồng thời tránh các tàu thuyền qua lại có thể làm đứt dây triên câu.
Cờ và tín hiệu đèn:
Đây là bộ phận được gắn dọc theo dây triên câu có tác dụng phát tín hiệu hoặc dấu hiệu để ta co thể thấy vàng câu dễ dàng vào ban đêm. Các tàu dùng đèn tính hiệu gắn trên vàng câu chủ yếu là đàn cảm ứng ánh sáng.
Cờ thường được gắn ở hai đầu vàng câu để tàu thuyền tránh câu và xác định vị trí vàng câu. Vải may cờ thường được sử dụng là vải có màu sắc phản quang mạnh hoặc được quét sơn phản quang.
Lưỡi câu
Lưỡi câu được cấu tạo sao cho cá dễ ăn đồng thời khi cá mắc câu khó bị tuột. Yêu cầu của lưỡi là phải sắc bén và vật liệu làm lưỡi phải đủ cứng, lưỡi làm bằng vật liệu thép không gỉ.
Bản vẽ tổng thể vàng câu
Bản vẽ bố trí chung tàu câu
3- Tổ chức kỹ thuật khai thác
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ cho tàu toàn bộ thuyền viên hành trình đến ngư trường để khai thác cá ngừ đại dương.
Thời gian hành trình từ cảng Quy Nhơn đến ngư trường có thể kéo dài từ 30 giờ đến 48 giờ tùy theo tàu có công suất lớn nhỏ, điều kiện sóng gió vùng biển, mùa vụ, ngư trường….
Quy trình tổ chức khai thác bao gồm các giai đoạn sau:
Công việc chuẩn bị: Nhiên liệu, thức ăn , kiểm tra lại các trang thiết bị, ngư cụ và các giấy tờ liên quan đến chuyến biển.
Khởi hành: Quá trình tàu hành trình đến ngư trường cần kiểm tra lại các hệ thống liên kết trên ngư cụ, hệ thống dây và lưỡi câu, sắp xếpp lại hệ thống dây triên, dây thẻo trong các rổ, chuẩn bị mồi câu trước khi thả câu.
Quy trình thả câu: Dịch chuyển các rổ đựng triên, thẻo câu, phao ganh, mồi câu đến vị trí làm việc thường ngày ở các mạn trái và phải.
Phân công thủy thủ ở các vị trí sau:
Một người thả dây triên
Một người liên kết dây thẻo, dây phao ganh với dây triên.
Một người móc mồi
Hai người thu kéo thẻo ra khỏi rổ câu và đưa lưỡi câu.
Một người thả phao cờ.
Các thủy thủ còn lại phụ giúp các công việc khác trong quá trình khai thác.
Thả câu :
Thuyền trưởng chọn hướng gió, hướng nước hợp lý và quyết định hướng thả tối ưu. Cần phải đảm bảo trong quá trình thả lưới: Tàu dưới gió, câu cuối nước, tránh cho câu bị vướng vào chân vịt tàu.
Khi thuyền trưởng ra lệnh thả câu thì một thủy thủ phao đầu câu có liên kết với phao cờ xuống nước, một thủy thủ thả dây triên, một thủy thủ thả thẻo câu, một thủy thủ thả phao ganh  (Phao ganh được lắp như sau: Cứ cách một thẻo thì ta gắn một phao ganh) sau đó thuyền trưởng cho tàu hành trình theo hướng đã định sẵn lúc này dây triên, thẻo câu được từ từ thả xuống đến hết vàng câu và thuyền trưởng sẽ điều khiển lên đầu gió các vàng câu một tầm nhìn thấy.
Tốc độ móc mồi của một người từ 2 – 4 lưỡi/phút.
Tốc độ thả câu từ 400 – 600m/phút hoặc 500 lưỡi/1giờ. Thời gian thả lưới từ 2h – 2h30.
Bắt đầu thả câu từ 14h – 17h30.
Ngâm câu:
Thời gian ngâm câu khoảng 2 giờ, ngâm câu càng lâu hiệu quả đánh bắt càng cao, nhưng ngâm lâu quá sẽ ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm cá. Trong thời gian ngâm câu, câu thường trôi theo dòng nước chảy do đó mà sản lượng đánh bắt cao hơn.
Thu câu:
Thu câu được tiến hành theo nguyên tắc thả sau thu trước, khi thu câu thì việc bố trí như sau:
Vị trí số 1: Thuỷ thủ điều khiển bộ ly hợp của máy thu và hướng triên câu vào máy thu.
Vị trí số 2: Thủy thủ đứng máy thu có nhiệm vụ sắp xếp dây triên và tháo móc tháo mở.
Vị trí số 3: Người kéo thẻo.
Vị trí số 4: Thủy thủ kéo phao ganh và quấn ganh.
Vị trí số 5 – 6: Người thu thẻo cho vào rổ thẻo.
Vị trí số 7: Thủy thủ phụ thủy thủ khác như gỡ phao cờ, phao đầu câu, kéo cá.
Th.s Vũ Đình Đáp, Viện phó Viện nghiên cứu NTTS 3
TUNA JIGGING – CÂU CÁ NGỪ BẰNG MỒI GIẢ
Câu cá ngừ bằng mồi giả là một kỹ thuật câu cá ngừ dùng loại mồi giả đặc biệt (jig). Mồi giả này làm bằng những mảnh kim loại mỏng và dài rất giống những con cá mồi. Mồi giả có ánh sáng hoặc loại mồi giả có dạng kim cương sẽ lấp lánh trong nước và thu hút sự chú ý của cá. Cũng có loại cần và dây câu cùng với loại mồi này, chúng nhẹ hơn hầu hết các loại cần và cuộn dây câu khác trên các tàu cá và có độ chính xác cao khi thả câu.
Thuật ngữ jigging cũng chỉ tới kiểu câu thu dây được dùng bỡi ngư dân. Mồi giả được cho chìm rất sâu, gần đến đáy của đại dương, để thu hút những con cá lớn hơn thường ở sâu dưới nước. Một khi độ sâu thích hợp đạt tới, ngư dân bắt đầu thu dây lại từng đợt để tạo những chuyển động giật giật.
Những chuyển động nhanh không đều này đánh lừa được cá ngừ, làm chúng nghĩ mồi giả là một con cá mồi đang hoảng loạn hoặc bị thương. Chúng sẽ đuổi theo mồi giả khi nó bơi bất thường lên bề mặt. Các cơ hội bắt cá ngừ bằng mồi giả tốt hơn nhiều so với mồi thật.
Trong khi số lượng lớn cá ngừ được đánh bắt thành công với lưỡi câu có mồi, nhiều ngư dân có kinh nghiệm và chuyên nghiệp thích những thách thức phụ thêm và sự kiểm soát mồi giả. Với cần và cuộn dây câu loại này, người ta có thể thả câu một khoảng cách khá lớn và có thể lựa chọn nơi con mồi giả sẽ nằm trong nước. Kiểu câu này cũng sạch hơn, vì không cần phải giữ mồi cho lưỡi câu.
Một cách tốt nhất để để học câu cá ngừ bằng mồi giả là xem một người có kinh nghiệm câu. Đầu cần câu của anh ta sẽ cong như hình cách cung hoặc như nhảy múa khi quấn cuộn dây câu lại. Nếu cá ngừ đớp mồi, sự kéo dây của chúng là rất rõ ràng. Không nên theo bản năng giật cá ngay. Người ta khuyên nên đợi 5 giây.
Khi xử lý cá dính câu, cần nên chỉ theo hướng đầu cá hướng tới. Việc quay cuộn dây nên làm cho dây căng, nhưng không được căng quá để dây không đứt khi cá nhảy lên hay nhào xuống. Nên thu lại bất kỳ đoạn dây nào lỏng để nó không vướng vào đá hoặc các vật cản khác.
Nếu có những người câu khác đang cùng câu trên thuyền, người câu nên cách xa vài bước để các sợi dây không vướng vào nhau. Bắt cá ngừ lớn bao gồm việc theo sau nó khi nó bơi. Cuộc rượt đuổi thường làm cho người câu dường như đi lại khắp thuyền. Đưa một con cá ngừ lớn dính câu lên thuyền có thể mất từ vài phút lên đến hàng giờ nhưng những người hâm mộ nói rằng quá trình này làm cho việc bắt từng con cá rất thích thú.

No comments:

Post a Comment