Friday, June 9, 2017

Bài viết hay(5035)

Sáng nay VNExpress đăng tin Đại biểu Đặng Thuần Phong (Bến Tre) nêu ra 6 bất an của người dân VN hôm nay. Tui khoái thiệt. So với Kim Ngân, ông Phong mới đúng là dân Bến tre dám nói thật, nói thẳng cho dù bà con ta đều biết rõ thực tế còn bi đát hơn nhiều. Những thành tựu kinh tế chỉ là sự hào nhoáng hình thức trong khi ai ở trong nước cũng hiểu rõ những bất an luôn đe dọa cuộc sống của họ. Lẽ ra ông Phong phải kể đến nỗi bất an với hiểm họa từ phương Bắc nhưng có lẽ phải thông cảm với ông khi Đảng chưa cho phép ông nói hết tất cả. Y như Comey chỉ được Trump cho phép nói bấy nhiêu đó thôi; cà chớn là cắc bùm ngay. Quốc Hội VC dạo này có quá nhiều phụ nữ cà chớn như thị Xuân, Q. Tâm chỉ biết nâng bi bợ đít Đảng mà hổng biết mắc cỡ. Tởm.
Đại biểu Đặng Thuần Phong (Bến Tre) cho biết một trong những "bất an" hiện nay đó là nợ công tăng cao, tình hình áp lực trả nợ hiện nay quá lớn, chi thường xuyên cao gần 70%. Mức bội chi cao, làm 1 đồng, tiêu tới 3 đồng.dai-bieu-quoc-hoi-neu-6-bat-an-cua-nguoi-vietNgày 9/6, Quốc hội tiến hành thảo luận về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2016; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2017.
Tại phiên thảo luận, đại biểu Đặng Thuần Phong (Bến Tre) đã có bài phát biểu đáng chú ý đi thẳng vào các vấn đề kinh tế - xã hội đang “nóng” hiện nay.
Đại biểu Phong cho rằng, qua hơn một năm nhận nhiệm nhiệm vụ, Chính phủ đã thể hiện sự chủ động cao trong quản lý điều hành kinh tế - xã hội, từng bước cải thiện năng suất lao động, duy trì tăng trưởng…
Tuy nhiên, theo đại biểu này, bên cạnh những kết quả tích cực vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc như năng lực cán bộ còn bất cập, vai trò kiến tạo bộ đia phương chưa đáp ứng so với yêu cầu Chính phủ, nợ công, nợ xấu đáng báo động.
Bên cạnh đó, giải ngân vốn đầu tư công chậm, đội vốn, lãng phí trong đầu tư kéo dài, cân đối thu chi còn nhiều bất ổn, bội chi ngân sách tăng chưa có dấu hiệu dừng. Trước các thách thức này, đại biểu Phong cho rằng Chính phủ cần thực hiện 9 nhóm giải pháp đã đề ra một cách đồng bộ, quyết liệt.
Trong bài phát biểu của mình, đại biểu Phong cũng đề cập tới nhóm 6 vấn đề gây “bất an” mà người dân đang quan tâm, mong muốn giải quyết.
Thứ nhất, đại biểu Phong nói: Vì sao chỉ có một mình Chính phủ hành động, kiến tạo, liêm chính trong khi đất nước có cả một hệ thống chính trị.
Thứ hai, theo đại biểu Phong đó vấn đề tham nhũng, lãng phí còn quá lớn khiến sa sút lòng tin của nhân dân. Tiền của dân chắt chịu trong mồ hôi nước mắt trong khi đó, tham nhũng lãng phí nhiều là dấu hiệu rất đáng báo động.
“Xuất hiện mất cân đối trong ngân sách, tính ổn định của kinh tế vĩ mô chuyển biến chậm là bất ổn thứ 3. Các yếu tố tăng trưởng chưa tận đụng được hết. Hiệu quả đầu tư còn thấp, nợ công cao. Theo chỉ số hiện nay, mỗi người dân Việt Nam gánh hơn 1.000 USD, xu hướng này còn tăng trong những năm tới”, đại biểu Phong nói.
Đại biểu Phong cho rằng, tình hình áp lực trả nợ hiện nay quá lớn, chi thường xuyên cao gần 70%. Mức bội chi cao, làm 1 đồng, tiêu tới 3 đồng.
Bất an thứ 4, theo đại biểu này, đó dấu hiệu thương mại hóa các quan hệ xã hội, đồng tiền chi phối nhiều hoạt động và quan hệ, làm phai nhạt sự công tâm của các cơ quan công quyền. Minh chứng cho nhận định này đại biểu Phong đề cập tới nạn “chạy” ở Việt Nam.
“Trong bụng mẹ chạy chỗ sinh đẻ. Chập chững đi chạy trường, chạy lớp. Lớn thì chạy tuyển dụng, chạy chỗ, chạy chức, chạy quyền, chạy luân chuyển, chạy quy hoạch. Vi phạm pháp luật thì chạy điều tra, chạy án thậm chí còn chạy Tổ quốc, đến nơi Việt Nam chưa ký kết chưa dẫn độ tội phạm để an thân”, đại biểu Phong nói.
Bất an thứ năm, đại biểu Phong chỉ rõ là nguy cơ cạn kiệt tài nguyên. Ông Phong lo tài nguyên quốc gia cho các đời sau có khi sắp chỉ còn trong lịch sử. Đáng lưu ý, đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc ngày càng khan hiếm trong khi đất nông lâm trường lại không hiệu quả.
Cũng theo ông Phong, Việt Nam cũng đứng trước thực trạnh là điểm đến của công nghệ rác, lạc hậu, thảm họa môi trường. “Đừng vì tăng trưởng tức thì mà buông bỏ tương lại. Tiền có nhiều đến đâu cũng thể mua lại môi trường đã mất”, đại biểu Phong lưu ý.
Bất an thứ 6, ông Phong cho biết đó là sự bất an về an toàn sống, bữa cơm cũng lo vì an toàn thực phẩm, bước ra đường lo sợ an toàn giao thông, gặp chuyện bất bình không dám can thiệp vì lo sự vạ lây…
“Mỗi thứ đều do người Việt hại người Việt và từng bước biến sự vô cảm thành vấn đề đạo đức mang tính phổ biến. Còn rất nhiều vấn đề bức xúc nhưng do thời gian ít ỏi, tôi chỉ nêu 6 vấn đề trên”, đại biểu Phong nói.N.Mạnh/ VNExpress

Nguồn nước ô nhiễm trầm trọng ở Việt Nam

clip_image002
Cá chết hàng loạt ở hồ Tây là một trong những nguyên nhân(*) khiến nguồn nước ô nhiễm. Ảnh chụp hôm 3/10/2016. AFP photo
Theo số liệu từ Bộ Y tế và Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Việt Nam có 9.000 người chết vì nguồn nước bẩn và điều kiện vệ sinh kém, và 100.000 người mắc bệnh ung thư mỗi năm do sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm.

Trong khi đó, tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra ở Hà Nội, một số đại biểu quốc hội cũng lên tiếng báo động là tình trạng thực phẩm bẩn ở Việt Nam đã chạm ngưỡng báo động đỏ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân.
Nguồn nước ô nhiễm trầm trọng khắp nơi là thực trạng mà Việt Nam đang phải đối mặt, theo nhận định của tiến sĩ Lê Anh Tuấn, chuyên gia về môi trường và tài nguyên Đại học Cần Thơ:
Nguồn nước ở Việt Nam bị ô nhiễm nói chung do nhiều nguyên nhân khác nhau. Một là các nguồn nước ở gần các nhà máy công nghiệp mà nước thải không được xử lý đầy đủ thì nó gây ô nhiễm, đặc biệt nhất là những kim loại nặng. Thứ hai, nguồn nước bị ô nhiễm do canh tác liên tục và sử dụng những loại phân bón có nhiều hóa chất quá cũng gây ô nhiễm nguồn nước.
Tại những vùng có bãi chứa rác mà không xử lý đầy đủ thì nước từ bãi thải đó sẽ thấm xuống nguồn nước. Ô nhiễm nước có thể là một hay nhiều nguyên nhân nhưng tất cả đều ảnh hưởng tới sức khỏe con người. Người dân khi sử dụng nguồn nước đó sẽ bị nhiễm độc một cách trực tiếp hoặc gián tiếp. Thí dụ sử dụng nước đó trong ăn uống thì bị nhiễm độc trực tiếp, còn sử dụng nước đó chăn nuôi hay trồng trọt thì sản phẩm bị nhiễm bẩn, người bị ảnh hưởng gián tiếp qua những sản phẩm như vậy.
Theo Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường, tại các thành phố lớn lượng nước thải chưa qua xử lý của hàng trăm cơ sở sản xuất công nghiệp xả thẳng ra môi trường là nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường nguồn nước. Thống kê của cơ quan này cho thấy có 76% số dân đang sinh sống ở nông thôn, là nơi hạ tầng còn lạc hậu, phần lớn các chất thải của con người và gia súc không được xử lý nên thấm xuống đất hoặc rửa trôi làm cho tình trạng ô nhiễm nguồn nước về mặt hưu cơ và vi sinh vật ngày càng cao.
Tạp chí Môi trường trích lời ông Nguyễn Minh Khuyến, Phó Cục trưởng Cục quản lý tài nguyên nước cho biết quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, sự gia tăng dân số đã gây áp lực ngày càng lớn đối với tài nguyên nước ở Việt Nam và nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước khá đa dạng, tập trung chủ yếu vào các nguồn chính là khu, cụm công nghiệp, làng nghề chưa đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung theo quy định. Bên cạnh đó là việc người dân sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học trong nông nghiệp cũng làm cho nguồn nước ở song, hồ, kênh, mương bị ô nhiễm.
Vẫn theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, hiện Việt Nam mỗi năm sử dụng khoảng 8 đến 10 triệu tấn thuốc bảo vệ thực vật với hơn 4.000 loại khác nhau. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nguyễn Xuân Cường thừa nhận trước Quốc hội hôm 5 tháng 6 là Việt Nam có quá nhiều loại thuốc bảo vệ thực vật không cần thiết. Ông cho biết trong 8 tháng qua, Việt Nam đã loại ra 600 loại thuốc được cho là có gốc độc rất cao.
Ngoài nguồn nước bẩn gây bệnh hiểm nghèo dẫn đến cái chết, kết quả nghiên cứu mới nhất của Chính phủ cho thấy thực phẩm bẩn chiếm 60 đến 70% nguyên nhân gây bệnh ở Việt Nam.
Theo một báo cáo Chính phủ chuyển sang Quốc hội hôm thứ Hai 5 tháng Sáu, 86% người Việt Nam thực sự quan tâm đến vấn đề an toàn thực phẩm trong nước.
Vẫn theo phúc trình này, trên 1/5 trong 3 triệu doanh nghiệp ngành chế biến thực phẩm vẫn vi phạm nguyên tắc an toàn, hơn 1.700 trường hợp ngộ độc thức ăn đã xảy ra khiến 164 người thiệt mạng do ăn uống trong vòng 5 năm qua. Một cư dân ở Huế cho biết:
Ăn vậy thôi còn tin thì không, không tin tưởng đến 60%, thấy nó không vệ sinh, muốn an toàn vệ sinh thực phẩm cũng khó. Sâu xa hơn thì nguồn thực phẩm cung cấp hoàn toàn không thể kiểm tra được.
Theo Phó chủ tịch Ủy ban Xã hội vụ trong Quốc hội, ông Nguyễn Hoàng Mai, những số liệu về nhiễm độc thực phẩm được công bố chỉ là phần nổi của tảng băng mà thôi.
Ông Phùng Quốc Hiển, người đứng đầu nhóm giám sát thực phẩm an toàn trong quốc hội khẳng định thực phẩm nhiễm bẩn là nguyên nhân giết người từ từ và thầm lặng nhất.
Được hỏi về nhận định này, tiến sĩ Lê Anh Tuấn khoa Môi trường và Tài nguyên Đại học Cần Thơ quả quyết :
Chắc chắn rồi, tại vì tất cả sản xuất đều dựa vào nguồn nước là chính, thí dụ nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản hoặc chế biến thực phẩm. Đặc biệt sau này lại có thuốc hay hóa chất độc hại từ Trung Quốc xâm nhập vào Việt Nam, người dân không biết mà sử dụng những cái đó thì cũng bị nhiễm độc nữa.
Từ Quảng Trị, ông Nguyễn Xuân Tâm, cán sự trưởng của tổ chức có tên Quĩ Phục vụ Cộng đồng Toàn cầu, văn phòng chính tại Virginia, Hoa Kỳ, giải thích thêm nguồn gốc thức ăn bẩn:
Thực phẩm bẩn không đơn giản chỉ là nguồn nước đâu, tức là nguồn thức ăn cho gia súc và gia cầm là có vấn đề. Người ta nuôi gia súc gia cầm bằng thức ăn công nghiệp, dẫn đến là vật nuôi của mình không có chất lượng rồi. Người ta có thể sử dụng chất kích thích tăng trưởng, chất tạo nạc, nếu lạm dụng thì dẫn động vật khai thác thức ăn chứa nhiều chất không tốt cho sức khỏe con người. Cái đó vẫn là vấn đề của cả quốc gia chứ không phải vấn đề của miền Trung, miền Nam hay miền Bắc gì cả.
Nói với Đài ACTD, đại biểu quốc hội Dương Trung Quốc thừa nhận vấn đề ô nhiễm nước và thực phẩm bẩn đang là hai vấn đề bức xúc của xã hội mấy năm gần đây:
Bản thân Quốc hội đã thông qua một luật riêng về chuyện này rồi. Lần này trong phiên họp này lại tiến hành cuộc giám sát, một lần nữa nói lên tính nghiêm trọng của vấn đề. Trong phân tích thì các đại biểu cũng nhất trí cho rằng đã đến ngưỡng rất nguy hiểm. Luật thì có rồi nhưng rõ ràng việc thi hành chưa thực sự là nghiêm túc, nhất là chế tài rất là nhẹ so với mức tác hại của nó.
Báo VnExpress trích lời đại biểu Phùng Quốc Hiển cho biết trong vòng 5 năm qua, Việt Nam đã phát hiện gần 680.000 các vụ vi phạm quy định về an toàn thực phẩm nhưng chỉ có 20% trong số này bị xử phạt và chỉ có 3 người phải đối mặt với án phạt hình sự mà thôi.Thanh Trúc, phóng viên RFA

Mùa hè nơi vùng biển chết miền Trung

có thể nói rằng màu hè trên vùng biển chết miền Trung là một màu hè khổ nhọc, lao lực và đầy tuyệt vọng đối với các em học sinh…
clip_image002
Ngư dân miền Trung vẫn đang chịu thiệt hại sau khi biển bị nhiễm độc. RFA photo
Trẻ con nghỉ hè, thường thì phụ giúp cha mẹ làm những công việc nhỏ, từ lặt rau, phụ quét nhà hoặc tập nấu cơm, lớn hơn một chút thì phụ cha mẹ đi chợ, trông nhà hoặc giữ em... Nhưng đó là chuyện trước đây; hiện tại, học sinh trung học đi chợ giúp cha mẹ ngày hè là chuyện hiếm, đặc biệt tại những vùng biển nhiễm độc, trẻ em trải qua một mùa hè vất vả, khổ nhọc!

Không có mùa hè?

Một học sinh cấp 3 tên Thiệt, hiện sống ở Đông Yên, Kỳ Anh, Hà Tĩnh, chia sẻ: “Chỗ em thì hiện tại ở làng Đông Yên thì có nhiều em nhỏ đang đi học vì học hai năm 3 lớp, học bù cho hai năm trước các em không được đi học. Còn lại nhiều em nghỉ học đi làm ăn. Nhiều em mới lớp 7, lớp 8, thậm chí nhiều em khác bỏ học đi làm thêm để giúp cha mẹ rồi lo cho em sau mình đi học”.
Em Thiệt cho biết thêm là suốt hai năm nay, kể từ khi biển miền Trung bị nhiễm độc, mùa hè đến với em cũng như các bạn cùng lứa là một mùa vất vả, buồn tủi và chẳng có không khí hè. Bởi suốt chín tháng lăn lóc trong lớp học với không biết bao lo toan, thiếu trước hụt sau vì các khoản tiền đến liên tục, chưa kịp mua cuốn tập để ghi chép bài học trên lớp thì đến lúc phải lo tiền để đóng quĩ lớp, đóng phí học thêm, phí học phụ đạo... Chính vì đủ các khoản phí đó mà học sinh vùng biển nhiễm độc như em phải lo đi phụ hồ, đi làm thêm bất kì công việc gì người ta thuê để có tiền mà dành dụm cho năm học mới.
Tình trạng trẻ em học sinh cấp hai và cấp ba, tức cấp trung học cơ sở và trung học phổ thông tranh thủ mấy tháng hè theo cha mẹ trốn sang Lào để làm thuê. Đương nhiên việc sang Lào làm thuê gặp rất nhiều khó khăn bởi các chủ thuê bên Lào không bao giờ chấp nhận trẻ em vào làm việc trong cơ xưởng của họ. Muốn được làm việc, hầu hết các em dùng thẻ chứng minh nhân dân giả bằng cách chèn hình thẻ vào thẻ chứng minh của người khác đủ tuổi lao động và ép plastic. Đương nhiên là thẻ chứng minh này của người thân trong gia đình.
Có nhiều trường hợp cả hai, ba đứa trẻ trong một gia đình dùng chung một thẻ chứng minh nhân dân khi sang làm thuê ở Lào. Đương nhiên là việc trốn sang Lào không hợp pháp và đi bằng đường chẻ rừng, làm việc theo môi giới của người khác và nhận lương không cao, chấp nhận chi hoa hồng cho người môi giới 10% của 3 tháng lương đầu tiên hoặc trả ngay 2 triệu đồng. Và hầu hết công việc làm thuê bên Lào đều là việc nặng nhọc của người lớn, từ phụ hồ, khuân vác hàng hóa hoặc đi phụ với những tốp thợ mộc. Thiệt cho rằng cũng may mắn là hầu hết trẻ em đi làm chui, không phải đăng ký giấy thị thực, nếu đăng ký thị thực thì chắc chắn chẳng có chủ nào bên Lào chấp nhận trẻ em Việt Nam sang làm thuê.
Khác với đi làm thuê bên Lào, một số trẻ em sang làm thuê bên Trung Quốc thì bất kì độ tuổi nào cũng có thể làm được bởi các chủ thuê người Trung Quốc không quan tâm đến độ tuổi lao động, miễn sao làm được việc thì họ thuê. Nhưng hầu hết trẻ em ở Hà Tĩnh đều chọn Lào để sang làm thuê chứ không chọn Trung Quốc do các em không ưa gì người Trung Quốc. Những trường hợp sang làm bên Trung Quốc chỉ đếm trên đầu ngón tay và thường thì đi chừng nửa tháng để có tiền mà trả cho người môi giới sang Lào làm việc. Bởi trả trước một lần có lợi hơn trả 10% liên tục ba tháng lương.
Thiệt bộc bạch thêm là hầu hết trẻ em trên vùng biển nhiễm độc không có mùa hè. Các em chỉ mong cho mùa hè qua nhanh để được đến lớp. Nhưng khi đến lớp, các em lại mong hè đến thật nhanh để đi làm thuê. Cái vòng lẩn quẩn ấy chi phối các em đã hai niên học rồi!

Bỏ học sớm như là một giải pháp?

clip_image004
Một bé gái ở Quảng Bình tranh thủ hè bán ổi cho khách qua đường. RFA photo
Linh mục Nguyễn Văn Hùng, Giáo xứ Diên Trường, Ba Đồn, Quảng Bình, chia sẻ: “Ở đây đa số các em cấp 2, cấp 3 nghỉ hè đi làm thuê nhiều lắm. Đi Bình Dương, Sài Gòn, Đồng Nai, Hà Nội, đến những nơi có anh chị nó đi trước và vào làm thuê, mỗi tháng được khoảng 1,5 triệu đến 2 triệu, trong vòng 2, 3 tháng hè. Ở Quảng Bình này nhiều giáo xứ bị ảnh hưởng nặng lắm, đặc biệt như Giáo xứ Cồn Sẻ. Các em đi Bắc, Nam, chủ yếu là đi Nam để lao động, đi làm chui các công việc như osin, trông trẻ hay các nhà may tư nhân, họ tuyển chui, chưa đến tuổi lao động đó”.
Cha Hùng cho biết thêm là hầu hết các giáo xứ trong tỉnh Quảng Bình đều bị ảnh hưởng kể từ sau khi biển miền Trung nhiễm độc, vấn đề là ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp mà thôi. Các giáo xứ gần biển, đặc biệt là Giáo xứ Cồn Sẻ bị ảnh hưởng khá nặng, hiện tại, tình trạng học sinh bỏ học để đi làm thuê đã chiếm con số khá lớn. Và mùa hè ở các giáo xứ dường như không có thanh thiếu niên bởi các em đã vào các tỉnh Bình Dương, Đồng Nai, Sài Gòn để làm thuê, chủ yếu vẫn là lao động chui vì chưa đủ tuổi lao động.
Với tiền lương mỗi tháng từ 1,5 triệu đồng đến 2 triệu đồng, ba tháng hè cũng giúp các em có thêm tiền để nộp học cho niên khóa tới. Và hầu hết học sinh ở Cồn Sẻ gặp khó khăn bởi người dân Cồn Sẻ chủ yếu làm nghề biển, đánh bắt xa bờ và gần bờ. Từ ngày biển nhiễm độc đến nay, sản lượng cá đánh bắt xa bờ chỉ còn chưa tới 50%, trong khi đó giá thành hải sản lại giảm xuống còn chưa đầy 50% so với trước khi biển nhiễm độc. Như vậy, chung qui thì thu nhập của ngư dân chỉ còn lại ngót nghét 25% so với trước. Đó là chưa kể đến chuyện xăng dầu tăng giá, mọi thứ chi phí đội lên cao ngất. Đời sống thêm bội phần khó khăn.
Mùa hè, đây cũng là thời gian cho học sinh nghỉ giải lao, buông xả mọi lo âu, căng thẳng bởi việc học dồn dập trong môi trường giáo dục hiện tại. Tuy nhiên, với học sinh vùng biển chết, đây là quãng thời gian các em phải bươn chải bằng mọi cách để kiếm tiền phụ giúp cho cha mẹ và trang trải cho bản thân. Có thể nói rằng màu hè trên vùng biển chết miền Trung là một màu hè khổ nhọc, lao lực và đầy tuyệt vọng đối với các em học sinh.

VN: ngôn từ XHCN ngày càng giảm?


clip_image002
Cao ốc sang trọng tại TP HCM: Cựu Ngoại trưởng Hoa Kỳ John Kerry từng nói hồi cuối 2016 rằng ở VN ‘nay chỉ có chủ nghĩa tư bản’Ảnh Paula Bronstein
Dù vẫn do một Đảng Cộng sản lãnh đạo, Việt Nam có vẻ ngày càng bớt sử dụng các cụm từ về ý thức hệ xã hội chủ nghĩa, ít ra là trên các văn bản đối ngoại.

Gần đây, trên các mạng trong và ngoài Việt Nam có cuộc tranh luận về phát biểu của Bộ trưởng Trương Minh Tuấn rằng nhờ nền kinh tế thị trường có định hướng xã hội chủ nghĩa, Việt Nam đã “phát triển ngoạn mục”.
Nhưng hồi tháng 10 năm ngoái, ông John Kerry, Ngoại trưởng Hoa Kỳ vào lúc đó lại nhận xét ông thấy ở “VN hiện nay chỉ có chủ nghĩa tư bản cuồng nhiệt”.
Vậy trên các văn bản đối ngoại quan trọng nhất của Việt Nam thời gian qua, khái niệm ‘chủ nghĩa xã hội’ xuất hiện thế nào?
Thông cáo chung Việt Nam-Trung Quốc được công bố hôm 15/05/2017 nhân chuyến thăm của Chủ tịch Trần Đại Quang sang Bắc Kinh chỉ nhắc đến tên nước Việt Nam là ‘Cộng hòa xã hội chủ nghĩa’.
Còn từ phía họ, Trung Quốc chúc “Việt Nam sớm trở thành nước công nghiệp hiện đại, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Cả câu văn không nhắc gì đến mô hình thể chế ‘xã hội chủ nghĩa” ở Việt Nam.
Ngược lại, chính phía Việt Nam thì chúc Trung Quốc “trở thành đất nước hiện đại xã hội chủ nghĩa giàu mạnh, dân chủ, văn minh, hài hòa”.
Khái niệm ‘hài hòa’ phản ánh ý tưởng của ông Tập Cận Bình về định hướng phát triển của Trung Quốc.

‘Quyền cho mọi người dân’ khác ‘nhân quyền’?

Hơn hai tuần sau, tại Washington DC, Thủ tướng Việt Nam, ông Nguyễn Xuân Phúc chứng kiến việc ra tuyên bố chung Việt Nam - Hoa Kỳ về tăng cường đối tác toàn diện hai bên.
Nội dung được đưa ra hôm 31/05 sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Donald Trump viết:
“Phía Hoa Kỳ ghi nhận sự quan tâm của Việt Nam muốn đạt quy chế kinh tế thị trường và hai bên đồng ý tiếp tục tham vấn một cách hợp tác và toàn diện thông qua việc đẩy mạnh nhóm làm việc song phương”.
Toàn bộ tuyên bố chung không nhắc gì đến thể chế ‘xã hội chủ nghĩa’ ở Việt Nam.
Đặc biệt, văn bản này có câu bằng tiếng Việt, theo trang web Bộ Ngoại giao Việt Nam được các báo nước này đăng tải:
clip_image004
Ủy viên Bộ Chính trị Lý Nguyên Triều đón khách từ Đoàn Thanh niên CS Hồ Chí Minh sang thăm Bắc Kinh: các văn kiện mới nhất không nói về tình hữu nghị thanh niên Trung Việt “truyền qua nhiều thế hệ” nữa. Ảnh Xinhua
“Hoa Kỳ hoan nghênh nỗ lực của Việt Nam trong việc cải thiện hệ thống pháp luật nhằm bảo vệ và thúc đẩy quyền cho mọi người dân”.
Đây là khác biệt với bản tiếng Anh của Bộ Ngoại giao Mỹ ghi rõ về “nhân quyền cho tất cả mọi người”, theo ý ai cũng được hưởng quyền này (nguyên văn: The United States welcomed Vietnam’s ongoing efforts to refine its legal system to better protect and promote human rights for everyone).

Từ ‘mãi mãi’ đến ‘kiên trì’

Tuy nhiên, hồi đầu năm nay, trong chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sang Trung Quốc, khái niệm ‘chủ nghĩa xã hội’ được nêu nhiều lần trong tuyên bố chung hai nước, công bố hôm 14/04/2017 tại Bắc Kinh:
“Hai bên cho rằng, Việt Nam và Trung Quốc là hai nước láng giềng có truyền thống hữu nghị lâu đời, đều là nước xã hội chủ nghĩa do Đảng Cộng sản lãnh đạo, có chế độ chính trị tương đồng, con đường phát triển gần gũi, có tiền đồ tương quan, chia sẻ vận mệnh chung”…
“Trong điều kiện lịch sử mới với tình hình quốc tế, khu vực thay đổi sâu sắc, phức tạp, việc kiên định sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản và con đường xã hội chủ nghĩa là lựa chọn đúng đắn phù hợp với lợi ích căn bản, lâu dài của hai nước và nhân dân hai nước”.
Nhưng cường độ của ý thức hệ trong văn bản này cũng đã giảm đi nhiều so với tuyên bố chung ký năm 2005, khi Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh sang thăm Trung Quốc và hội kiến với ông Hồ Cẩm Đào.
Lúc đó, lãnh đạo hai nước đều “bày tỏ vui mừng trước những thành tựu... hai nước đã giành được trong quá trình tìm tòi con đường phát triển xã hội chủ nghĩa phù hợp với tình hình của mỗi nước”.
Ngoài ra, phía Trung Quốc chúc mừng và tin rằng Đảng CSVN sẽ “xây dựng Việt Nam thành một nước xã hội chủ nghĩa hiện đại, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.
Hơn 10 năm trước, văn bản năm 2005 vẫn còn chứa đựng nhiều từ ngữ mang tính thể hiện ước vọng của Đảng Cộng sản Việt Nam khi đó gắn bó chặt chẽ, vĩnh viễn với Bắc Kinh.
clip_image006
Lãnh đạo Trung Quốc Hồ Cẩm Đào và hai lãnh đạo VN, Nông Đức Mạnh và Nguyễn Minh Triết ở Hà Nội năm 2006. Ảnh AFP/Getty Images
Hai đảng cầm quyền nêu ra trong tuyên bố trung về mục tiêu thúc đẩy giao lưu hữu nghị thanh niên Việt-Trung “làm cho tình hữu nghị Việt Nam-Trung Quốc được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác”.
Họ cũng muốn “mãi mãi là láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt”.
Trong văn bản công bố khi ông Nguyễn Phú Trọng thăm Bắc Kinh, người đọc không thấy hai chữ “mãi mãi” nữa.
Nay, hai bên chỉ khẳng định, “sẽ tiếp tục kiên trì phương châm ‘láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai’ và tinh thần “láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt”.
Nhẹ nhàng hơn, trong các phát biểu của Chủ tịch nước Trần Đại Quang chỉ có câu “tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động giao lưu hữu nghị nhân dân, nhất là giữa thế hệ trẻ hai nước”, chứ không lưu truyền nhiều thế hệ nữa.
Nguồn: http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-40191240BBC Tiếng Việt

Chưa đi chưa biết China

Như người ta nói, trăm nghe không bằng một thấy, trăm thấy không bằng một sờ ...
Cuối năm ngoái, trường SJTU (ĐH Giao Thông Thượng Hải) mời tôi sang làm “visiting professor” 1 năm với mức lương cao hơn ở Mỹ. Nhưng tôi còn có rễ cắm ở Pháp nên chỉ nhận lời sang một học kỳ vào đầu năm 2017.
Nhờ chuyến đi này mà tôi có dịp tìm hiểu rõ hơn nhiều về đất nước và con người TQ, có được cái nhìn khách quan dựa trên thông tin xác thực, thay vì định kiến nghe hơi nồi chõ.
Giá tôi có nhiều thời gian thì có thể viết cả quyển sách về TQ thời nay. Nhưng vì thời gian không có, nên sẽ viết vài “titbit” không đầu không đuôi, để chia sẻ với bạn bè, những ai chưa có dịp tìm hiểu nhiều về TQ.
***
Có những người không biết thực tế TQ mà phán cứ như thật. Một ví dụ đơn giản là chuyện “cấm xe máy”, có người cứ đòi VN phải cấm xe máy để giải quyết vấn đề giao thông, và lấy TQ ra làm “gương” về chuyện đó, rằng TQ đã cấm sao VN không học tập.
Thực tế thì như thế nào?
Tôi đi nhiều thành phố TQ, từ Bắc Kinh đến Thượng Hải đến Thiên Tân đến Cát Lâm đến vân vân, đều thấy xe máy chạy thoải mái trong nội thành.
Thế họ có “cấm” không? Có “cấm”, nhưng phải hiểu nghĩa từ “cấm” đó, không phải là “cấm tiệt” mà là những quy định hạn chế, điều tiết thôi, chứ ở Việt Nam hiểu thành “cấm tiệt” là sai hoàn toàn. Họ xây dựng và quy hoạch đường phố tốt hơn hẳn ở VN. Các phố lớn có đường riêng cho xe máy loại nhẹ và xe đạp đi. Cấm là cấm đi vào đường ô tô (và ngược lại cấm ô tô đi vào đường của xe máy nhẹ và xe đạp) chứ không phải là cấm tiệt. Khi có đường riêng và hạn chế tốc độ, thì xe máy nhẹ khá an toàn, và do vậy cũng không có bắt buộc đội mũ bảo hiểm. Trên thực tế, hầu hết các xe máy tôi nhìn thấy ở TQ là xe chạy điện loại nhẹ (tốc độ thường đến 45km/h là cùng), và không ai đội mũ bảo hiểm.
Thậm chí, các thành phố lớn ở TQ bây giờ có dịch vụ xe máy điện (và xe đạp) dùng chung rất tiện: xe dùng chung để ở các nơi, ai thích đi thì lấy mà đi (phải mở khoá theo mã gửi qua điện thoại, và trả ít tiền).
Cấm xe máy hiển nhiên không phải là giải pháp chống tắc đường (những ai có đầu óc phân tích thiếu khoa học mới nói ngược lại). Giải pháp phải là phát triển tốt phương tiện giao thông công cộng và xây đường, quy hoạch tốt hơn. Về khoản giao thông công cộng thì TQ phát triển khá tốt, đặc biệt là hệ thống metro ở các thành phố lớn TQ an toàn và tiện lợi hơn nhiều thành phố lớn bên Âu-Mỹ như New York, London, Paris (ở Paris và New York thì metro khá lộn xộn kém an ninh, ở London thì giá đắt cắt cổ).
***
Muốn phát triển tất nhiên phải có đầu tư
Money talks, bullshit walks ...
Tàu có nhiều cái dở nhưng cũng có nhiều cái hay. Phải biết học cái hay tránh cái dở, chớ như xứ Lừa cái dở thì vơ vào cái hay thì né đi ...
Nói chuyện phát triển khoa học công nghệ, thì tốc độ của TQ có thể nói là thần kỳ, phương Tây phải thán phục. Trong hầu hết các lĩnh vực, anh TQ đang ngoi lên đứng hàng đầu thế giới, Âu Mỹ không cẩn thận là thua.
Muốn phát triển tất nhiên phải có đầu tư, phải biết dùng người (và ngoài ra có thêm lợi thế tỷ dân thị trường lớn số 1 thế giới). Và đầu tư thì quả là anh Tàu có biết. Về các số liệu có thể đọc trên internet. Trên thế giới chỉ có vài nước đạt ngưỡng trên 4% GDP dành cho khoa học công nghệ thôi, như là Hàn Quốc và Israel, và TQ đang tiến đến mức đó và hơn thế, trong khi châu Âu về cơ bản là dậm chân tại chỗ và thậm chí cắt giảm thê thảm.
Lấy ví dụ cụ thể: trường Shanghai Jiao Tong (SJTU), cách đây 5 năm lượng tiền dành cho nghiên cứu mới chỉ bằng 1/5 của Đại học Tokyo lớn nhất Nhật Bản, thì năm nay đã vượt Tokyo. Tốc độ quốc tế hoá (hay “thoát này thoát nọ” theo lối nói chém gió của các cụ lãnh đạo đảng đoàn xứ Lừa) phải nói là chóng mặt. Các suất tuyển việc academic ở SJTU bây giờ đều mở cho ứng cử viên ngoại quốc, và chế độ lương bổng và điều kiện làm khoa học (ví dụ như tiền quỹ khoa học) không kém gì Âu Mỹ, trong khi giá cả sinh hoạt nói chung vẫn rẻ hơn Âu Mỹ nhiều. Các chương trình hợp tác quốc tế, cấp bằng chung, v.v. thì mọc lên như nấm, và tất nhiên họ toàn nhắm tới các đại học danh giá thực sự chứ không phải loại đại học “rẻ tiền”. Và sinh viên TQ tôi tiếp xúc nói chung đều nói tiếng Anh khá tốt, nhiều SV chưa hẳn trôi chảy nhưng đủ để học chuyên môn bằng tiếng Anh, và một số SV trong số đó đã từng đi học theo chương trình trao đổi ở những nơi như kiểu MIT của Mỹ.
Các giáo sư ở TQ nói chung, và GS người nước ngoài nói riêng, nói chung khá được coi trọng và đối xử đàng hoàng. Ví dụ như tôi cũng chỉ là GS như bao GS khác thôi, khi đến Bắc Kinh chủ yếu để chơi nhân tiện báo cáo được cho ở căn hộ cao cấp trải thảm đầy đủ tiện nghi, 2 phòng tắm, không kém gì suite trong KS 5 sao. Ông bạn tôi người Mỹ-Thuỵ Sĩ, làm việc ở TQ bây giờ, từng được thủ tướng TQ mời thảo luận trực tiếp về các chính sách phát triển khoa học công nghệ, và họ lắng nghe và áp dụng thực sự lời khuyên của chuyên gia.
So với xứ lừa thì một trời một vực. Tôi từng đi đến nhiều nước cả giàu như Luxemburg lẫn nghèo như Senegal, không ở đâu các nhà khoa học thực sự bị coi rẻ như là ở xứ Lừa. Toàn dự án rởm rít, đầu tư như shit, coi khoa học như kít, mà đòi hoá rồng, thì chỉ là rồng kiểu 10 giun của trạng Lừa tự sướng.
Nguyễn Tiến Dũng, giáo sư Toán tại Đại học Paul Sabatier Toulouse

No comments:

Post a Comment