Friday, June 16, 2017

Bài viết hay(5061)

Con trai tui mê xe lửa lắm nên chiều nào đón con từ day care về là phải đưa con ra ga xe lửa nhìn đủ Amtrak, Metrolink, xe lửa chở hàng rồi mới về nhà tắm rửa và ăn cơm. Tui nhớ hồi còn nhỏ, ba tui ưa bắt cả gia đình phải đi về quê, đi chơi đâu đó như đi ăn cháo lòng ở Bình Điền, cá nướng trui ở Dĩ An, bánh bèo bì Lái Thiêu, có khi ra Cấp, có bữa lái xe đi Tây Ninh coi Thánh thất Cao Đài... Mỗi khi đi chơi cuối tuần như vậy, ba tui giảng giải đủ thứ cho mẹ con hiểu biết thêm. Bởi vậy bây giờ cuối tuần tui cũng đưa con đi chơi để bắt chước ba tui mà dạy cho con tui đủ thứ điều cần biết trên đời này. Tui học làm cha từ những bài học mà cha mẹ đã truyền đạt cho mình. Có khi ngồi trên xe lửa với con mà tui khóc vì nhớ lại ngày xưa khi ba mẹ còn sống... Ân hận làm sao khi chưa kịp báo hiếu. Mỗi khi dạy con thắp nhang cho ông bà nội, nhìn ảnh ba mẹ tui, biết bao kỷ niệm ngày nào sống lại. Father's Day, bạn sẽ làm gì cho ba vui? Đừng nói là mua cho cha một cái áo mới, đưa ba đi ăn là xong ngay. Hãy dành cho cha một ngày trọn vẹn.

"Bộ Giao thông Vận tải phá hoại ngành Hàng không Việt Nam!"?

Câu nhận xét này khá phổ biến ở ngành hàng không Việt Nam (HKVN) nhất là từ thời ông Đinh La Thăng rồi ông Trương Quang Nghĩa làm Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải (GTVT). Riêng tôi cũng thấy nhận xét của họ không sai.
Qua nhiều năm Bộ GTVT phụ trách ngành HKVN, chỉ thấy Bộ chỉ ký các văn bản do ngành HKVN đệ trình mà không có sáng kiến chỉ đạo gì để ngành HKVN phát triển, ngược lại chỉ thấy những chính sách, việc làm có hại cho ngành kinh tế này:
- Bộ GTVT không quan tâm chiến lược phát triển của ngành HKVN: Việc quá tải sân đỗ, kẹt xe tai hại chưa từng có ở sân bay Tân Sơn Nhất (TSN) - cửa ngõ đường không số một của quốc gia - từ nhiều năm qua là có trách nhiệm chính của lãnh đạo Bộ GTVT. Từ những năm 2007 sân bay TSN đã bắt đầu thiếu sân đỗ nhưng không thấy Bộ GTVT có cảnh báo, nỗ lực gì hữu hiệu đòi hỏi nhà nước, quân đội, các cơ quan chức năng, quản lý… phải dành đất bên quân đội nhàn rỗi để làm sân đỗ. Trải qua 10 năm, đến nay không những không có nỗ lực gì mà Bộ trưởng GTVT đương nhiệm còn có hành vi mà dư luận nghi là “đi đêm” với các thế lực muốn bóp nghẹt sự mở rộng sân bay TSN. Trong phiên thảo luận tại Quốc hội chiều ngày 8/6/2017 ông Bộ trưởng Trương Quang Nghĩa phát biểu: “Chúng tôi đã tìm hiểu kỹ càng, các đồng chí bên Bộ Quốc phòng cũng rất ủng hộ, nhưng việc mở rộng sân bay TSN về phía Bắc [khu sân golf, nhà hàng, khách sạn của đại gia quân đội – tác giả chú thích] là hoàn toàn không khả thi”.

Không hiểu ông này “nghiên cứu” kiểu gì mà vượt mặt cả nhưng chuyên gia về hàng không như ông Nguyễn Trọng Sành lãnh đạo quản lý bay ở TSN hơn 20 năm, cựu phi công Mai Trọng Tuấn, cựu phi công, phó tổng giám đốc TCT hàng không VN Nguyễn Thành Trung, cựu giám đốc sân bay TSN Phan Tương và đặc biệt phó thủ tướng Trịnh Đình Dũng cùng nhóm khảo sát, nghiên cứu các phương án mở rộng TSN trong đó đã “chốt” hai phương án trong đó có phương án 3b phát triển sang phía Bắc khu sân golf mà người am hiểu về HK đều công nhận là “tối ưu”. Ngay tại buổi họp thường trực chính phủ tối 12/6, Thủ tướng Nguyên Xuân Phúc cũng quyết định khẩn trương nghiên cứu làm thêm đường băng thứ 3 ở TSN. Như vậy việc dư luận nghi ông Bộ trưởng “có quà” trong vụ này liệu có oan? Tháng 3/2017, nghe nói ông còn ký với đại diện Bộ Quốc phòng phía quân đội cho mượn 21 ha đất để tạm thời để làm thêm sân đỗ cho sân bay TSN với điều kiện “khi sân bay Long Thành xây dựng xong thì 21 ha đất phải trả cho quân đội” (?). Với tư cách gì mà ông Nghĩa ký văn bản thừa nhận đất sân bay TSN là của riêng quân đội? Trước đó ông TQN còn có một ý định “điên rồ” là yêu cầu nhà chức trách HKVN hạn chế các hãng bay để nhường khách cho tàu hỏa (?!). Ngành nào trì trệ thì Bộ trưởng phải có trách nhiệm tìm cách cải tiến phát triển nó chứ sao lại lấy biện pháp hành chính để hạn chế họat động của ngành khác? Ở đây ông cũng vi phạm luật hàng không vì theo luật này một trong những trách nhiệm lớn nhất của cục HKVN “là nghiên cứu đề xuất chiến lược phát triển ngành HKVN”…
- Dưới thời ông Bộ trưởng Đinh La Thăng, ngành HKVN râm ran bàn tán về chính sách, việc làm mang tính “phá hoại” ngành HKVN. Với ngành HK, cái quan trọng hàng đầu của nhà chức trách là vạch chiến lược phát triển hạ tầng, ban hành các chính sách, luật lệ để phát triển giao thông HK tuyệt đối an toàn, hiệu quả, còn trong lĩnh vực thương mại thì để các hãng HK tự do cạnh tranh trong khuôn khổ luật pháp… Thế nhưng làm Bộ trưởng GTVT từ năm 2011-2015 là thời kỳ sân bay TSN quá tải “cùng quẫn” hàng ngày, nhưng Bộ GTVT cũng không có nỗ lực nào để cùng cấp trên, các bộ ngành liên quan khắc phục mà chỉ hô hào xúc tiến dự án Long Thành chưa biết bao giờ mới hoàn thành. Khi đại biểu Quốc hội chất vấn tại sao có sân golf trong sân bay để TSN bị quá tải… thì Bộ trưởng Đinh La Thăng chối bay: “Đại biểu chất vấn nhầm…”, tức khẳng định mình không có trách nhiệm gì về việc này. Các quan chức khác sợ mất ghế không dám đụng đến đặc quyền đặc lợi của nhóm lợi ích sân golf chứ Bộ trưởng GTVT sao có thể né tránh vấn đề cốt tử của ngành HK?
Thời kỳ gần đại hội 12, Bộ trưởng ĐLT công khai rùm beng nhận tin nhắn của mọi người phản ánh về phục vụ của ngành HKVN làm cục HKVN khốn khổ. Hàng ngày Bộ chuyển các tin nhắn xuống yêu cầu trả lời, giải trình nhưng không có địa chỉ người góp ý, tố cáo để trả lời, trong đó có những ý kiến “ba lăng nhăng” như: “Tôi đi máy bay nhiều, thấy tại sao khi thì máy bay hạ cánh đầu đường băng này, lần lại hạ cánh đầu đường băng kia, liệu có an toàn không…”.
Ở ngành HKVN, nạn “cửu vạn” buôn lậu hàng xách tay, chuyện sách nhiễu của hải quan, an ninh… như bệnh nan y không chỉ phá hoại nền kinh tế, bôi đen bộ mặt đất nước, mà đặc biệt nguy hiểm uy hiếp an ninh, an toàn HK, thì không thấy Bộ trưởng quan tâm thay đổi được gì mà lại chỉ “xông xáo” những việc vặt vãnh như giám sát, chỉ trích giá tô mì tôm ở sân bay, đặt bình nước miễn phí ở ga HK… rồi báo chí đăng rùm beng như việc “thương dân, yêu nước”. Nếu thật thực sự thương dân thì Bộ trưởng phải cho đặt bình nước miễn phí ở các bến, tàu xe đường dài, vì phần lớn khách là dân nghèo, đường xa vất vả, chứ khách đi máy bay thì nhàn hạ hơn do nhà ga, khoang máy bay có máy lạnh, nước uống rồi… Phải chăng Bộ trưởng biết khách đi máy bay có tiếng nói “nặng” hơn khách đi ô tô, tàu hỏa?
- Từ hơn chục năm trước ở ngành HKVN đã diễn ra không dưới 3 lần bàn về mở đường bay thẳng Bắc - Nam (“đường bay vàng”) lần nào cũng nghiên cứu, đo đạc… rồi khẳng định đường bay này phức tạp, không hiệu quả, không hãng HK nào chịu bay. Thế nhưng năm 2014 Bộ trưởng Đinh La Thăng vẫn yêu cầu ngành HK phải tổ chức thảo luận, đo đạc, bay thử… đăng báo rùm beng như một sự “quyết đoán, nhiệt huyết…”, kết quả vẫn như các lần trước mà tốn kém không biết bao nhiêu tỷ đồng. Nhiều cán bộ ngành HK than thở: “Biết việc này chỉ là để tuyên truyền nhưng ý kiến khác có khi toi với ông ấy!”...
- Năm 2012, Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng tham mưu với chính phủ cho sáp nhập toàn bộ các sân bay thuộc ba cụm cảng HK Bắc, Trung, Nam vốn phù hợp với hoàn cảnh thực tế đang hoạt động tốt thành TCT cảng HKVN để thành “tập đoàn” (ACV). Kết quả ACV thêm cồng kềnh, “vô thiên lủng” cán bộ cấp phó, cả nhiều tháng trời CBNV không có lương chính thức, trụ sở ở phía Nam đi lại nhiêu khê, tốn kém và lần đầu bị lỗ…
Đặc biệt, Bộ trưởng ĐLT “giết chết mọi ý nghĩ của bất cứ ai muốn vươn lên sự nghiệp bằng nhiệt huyết, tài năng” khi bổ nhiệm cán bộ cực kỳ tùy tiện: Hai cán bộ cỡ trưởng phòng (ban) không có trong quy hoạch, không trong cấp ủy sân bay, không có thành tích gì ghê gớm được ông ĐLT “thần tốc” bổ nhiệm lên giám đốc sân bay Nội Bài và phó giám đốc sân bay TSN, một người nguyên cỡ trưởng phòng đã bị kỷ luật đang không có việc cụ thể được bổ nhiệm chức phó giám đốc sân bay Nội Bài... Dư luận kinh ngạc tha hồ đồn đoán ông bổ nhiệm ông kia làm giám đốc sân bay Nội Bài do có vợ là “người nhà ông to ở chính phủ”, một người là con gái “rượu” ông rất to khác làm phó giám đốc sân bay TSN là để trang bị cho mình hai chiếc “ô hạt nhân”, còn người đang là nhân viên “bơ vơ” được bổ nhiệm làm phó giám đốc sân bay Nội Bài với cái giá “không dưới 5 tỷ”... Nói chung, rất nhiều trường hợp bổ nhiệm cán bộ phi lý mà dân gian nghi là“ có mùi T”. Nếu nhân tố con người là quyết định thì chính Bộ GTVT đã tàn phá không thương tiếc ngành HKVN.
Cái gọi là “quyết đoán… trảm” của bộ trưởng ở đây là “quyết đoán trảm với cán bộ “tép” còn với cán bộ chức quyền to thì bao che, lờ trước những sai phạm lớn…
Dư luận trong ngành HKVN cũng kêu ca nhiều khi phải nộp tiền cho Bộ GTVT không theo chế độ nào, năm 2014 mỗi CBNV thuộc TCTHKVN phải nộp 2 ngày lương về Bộ, tổng cộng hơn 10 tỷ VNĐ, nghe nói để Bộ trưởng “tiếp khách báo chí” (?). Ngoài TCTHKVN có còn doanh nghiệp nào phải nộp “tô” nữa không, và bao nhiêu lần rồi? Việc này yêu cầu cơ quan chức năng xác minh kiểm tra xem có đúng không? Nếu có, những khoản tiền đó được sử dụng như thế nào?
Khó mà thống kê hết những khiếm khuyết, thất sách có hại đối với ngành HKVN của các lãnh đạo Bộ GTVT.Nguyễn Đình Ấm

Mẹ blogger Như Quỳnh 'muốn con mình được xét xử công bằng'

clip_image001
Bà Nguyễn Ngọc Như Quỳnh được Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ trao giải thưởng Phụ nữ Quả cảm Quốc tế hồi tháng 3/2017. Ảnh: FB TUYET LAN NGUYEN

Mẹ của blogger Nguyễn Ngọc Như Quỳnh nói với BBC rằng bà "tám tháng chưa được gặp con" và "được thông báo Quỳnh vừa bị gia hạn tạm giam thêm hai tháng".
Blogger Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (tức Mẹ Nấm), người hiện đang bị tạm giam mà chưa qua xét xử, vừa bị truy tố cả ba hành vi của Khoản 1 Điều 88: Tuyên truyền xuyên tạc, phỉ báng chính quyền; Tuyên truyền… phao tin bịa đặt, gây hoang mang trong nhân dân; Làm ra, tàng trữ, lưu hành tài liệu… có nội dung chống nhà nước.
Khung hình phạt cho các tội danh này là từ 3 đến 12 năm tù.
Hiện Tòa án tỉnh Khánh Hòa đã cấp giấy chứng nhận bào chữa cho hai luật sư đại diện cho Mẹ Nấm là các ông Nguyễn Hà Luân và Lê Văn Luân.
Hai luật sư khác đang chờ nhận giấy chứng nhận bào chữa là Võ An Đôn và Nguyễn Khả Thành.
'Bị canh giữ'
Hôm 15/6, trả lời BBC qua điện thoại từ Nha Trang, bà Nguyễn Thị Tuyết Lan, mẹ của Như Quỳnh, nói: "Tính đến hôm nay là 248 ngày, tức hơn tám tháng tôi chưa được gặp con gái mình, thậm chí muốn gửi một lá thư hỏi con có khỏe không cũng không được".
"Và mới đây thì họ lại thông báo gia hạn tạm giam đối với Quỳnh thêm hai tháng, tức là đến ngày 18/8/2017".
clip_image002
Blogger Mẹ Nấm tại cơ quan công an (Hình trên Truyền hình An ninh). Ảnh: ANTV
"Thật sự là tôi cũng không biết chắc có đúng là con gái mình đang bị giam ở trại của Công an tỉnh Khánh Hòa tại xã Phước Đồng như phía công an thông báo".
"Vì mỗi lần tôi đến trại tạm giam gửi thực phẩm cho con thì cả nửa tháng sau mới nhận được giấy xác nhận đã gửi".
"Tôi tha thiết mong được gặp con, hai cháu ngoại được gặp mẹ, nhưng từ trại giam đến viện kiểm sát, tòa án cứ chỉ lòng vòng, trong khi lẽ ra hết hạn điều tra thì tôi phải được gặp".
Bà Tuyết Lan nói thêm: "Nếu phiên tòa sắp tới được mở, mong muốn lớn nhất của tôi là Quỳnh được xét xử công bằng, sự thật là con tôi không có tội".
"Người ta đã bắt con gái tôi một cách không minh bạch, bắt ngoài đường mà thông báo rằng bắt ở nhà nên không biết họ sẽ xét xử thế nào vì quyền nơi họ, luật nơi họ".
Bà cũng cho hay mình "đang sống như người tù, bị canh giữ giống như con gái những ngày trước".
"Mỗi lần có phái đoàn nước ngoài hoặc sự kiện liên quan đến nhân quyền tại Việt Nam thì tôi đều bị canh giữ ở nhà, kể cả việc đưa đón cháu đi học cũng khó khăn".
clip_image004
Hoa Kỳ vinh danh Blogger Mẹ Nấm là phụ nữ quả cảm
Bà Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, được biết đến dưới tên Mẹ Nấm, một blogger và nhà hoạt động môi trường, là một trong số 13 phụ nữ quốc tế được Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ trao giải thưởng Phụ nữ Quả cảm Quốc tế hồi tháng 3/2017.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Tom Shannon tại Lễ trao giải thưởng Phụ nữ Quả cảm Quốc tế hôm 29/3 nói bà Quỳnh được vinh danh vì "quyết tâm phơi bày bất công, tham nhũng, và dùng tiếng nói của mình để bảo vệ quyền và tự do của người dân".
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao khi đó là ông Lê Hải Bình nói với các nhà báo: "Việt Nam cho rằng Bộ Ngoại giao Mỹ trao giải thưởng cho một cá nhân đang bị tạm giam để điều tra vì hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam là một hành động thiếu khách quan, không phù hợp và không có lợi cho việc phát triển quan hệ hai nước". Việt Nam đã chính thức lên tiếng phản đối quyết định trao giải cho bà Quỳnh của phía Hoa Kỳ.
Bà Quỳnh bị bắt giam từ tháng 10/2016 vì tội Tuyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam theo Điều 88 Bộ Luật Hình sự.

Bắc Triều Tiên thả sinh viên Mỹ trong tình trạng hôn mê

clip_image002
Sinh viên Mỹ Otto Warmbier trước phiên tòa tại Bình Nhưỡng ngày 29/02/2016. Ảnh do KCNA công bố

Một sinh viên Mỹ, bị hôn mê hơn một năm trong tù, đã được hồi hương hôm qua, 13/06/2017, sau khi được Bắc Triều Tiên trả tự do. Vụ phóng thích này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Bình Nhưỡng và Washington do chế độ Bắc Triều Tiên tiếp tục bắn thử tên lửa và thử hạt nhân.
Sinh viên Otto Warmbier đã bị chính quyền Bình Nhưỡng kết án 15 năm lao động khổ sai hồi tháng 03/2016 với cáo buộc có «những hoạt động thù địch» vì đã đánh cắp một bích chương có khẩu hiệu chính trị trong một khách sạn ở Bình Nhưỡng.
Từ Seoul, thông tin viên Frédéric Ojardias gởi về bài tường trình:
Vụ này có thể sẽ khiến quan hệ giữa Bắc Triều Tiên và Hoa Kỳ xấu đi thêm. Các quan chức Bắc Triều Tiên được các quan chức cao cấp của Mỹ trích dẫn cho biết là Otto Warmbier đã bị hôn mê từ hơn một năm nay, mà nguyên nhân dường như là do uống thuốc ngủ.
Nhưng chỉ đến tuần trước chính quyền Bình Nhưỡng mới thông báo chuyện này cho Washington, thông qua đại diện của họ tại trụ sở Liên Hiệp Quốc ở New York. Một nhà ngoại giao Mỹ, ông Joseph Yun hôm thứ hai vừa qua đã đi Bình Nhưỡng cùng với các bác sĩ. Sinh viên Warmbier đã được máy bay quân sự chở đi ngay từ hôm qua.
Chế độ Bắc Triều Tiên đã thả con tin có lẽ để tránh xảy ra chuyện tệ hại hơn nếu sinh viên Mỹ chết trong tù. Hiện giờ chính quyền Bình Nhưỡng vẫn còn giam giữ 3 công dân Mỹ khác và sử dụng những người này làm vật trao đổi để gây áp lực với Mỹ.
Giải thích của phía Bắc Triều Tiên về tình trạng sức khoẻ đáng ngại của Otto Warmbier hiện chưa được kiểm chứng. Một quan chức cao cấp của Mỹ, được tờ New York Times trích dẫn, cho biết Hoa Kỳ đã nhận được những thông tin theo đó sinh viên này dường như đã nhiều lần bị đánh đập trong tù.
Hôm qua, Ngoại trưởng Rex Tillerson cho biết là ông sẽ tiếp tục thương lượng với Bình Nhưỡng để 3 công dân Mỹ kia được phóng thích. Vụ phóng thích sinh viên Warmbier trùng hợp với chuyến đi Bắc Triều Tiên của cựu ngôi sao bóng rổ Dennis Rodman, nhưng chính quyền Donald Trump khẳng định rằng Rodman đi thăm với tư cách cá nhân và không có liên quan gì đến quyết định trả tự do cho sinh viên Mỹ.Thanh Phương

Xã luận: Khởi tố và lời kêu gọi thượng tôn một thứ pháp luật bất công


clip_image002
Ảnh: VnExpress - Zing.
Có ý kiến cho rằng, lời hứa của tướng Nguyễn Đức Chung không có giá trị pháp lý, và ông cũng không có thẩm quyền trong các hoạt động điều tra để có thể quyết định không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người dân Đồng Tâm, rằng để đảm bảo tiêu chí của một nền pháp quyền, cơ quan điều tra cần phải độc lập khỏi sự chi phối của cơ quan hành pháp, và rằng hành động truy tố của CA Hà Nội lần này là đúng đắn theo các nguyên tắc pháp quyền.

Song cách lập luận như thế liệu có thực sự chính đáng? Và có nơi nào mà pháp quyền sinh ra là để bảo vệ cho chính quyền không? Hay, một cách tổng quát hơn, thế nào là một nền pháp quyền?
Thế nào là một nền pháp quyền chính đáng
Một thể chế được coi là có pháp quyền thì phải đảm bảo cả tiêu chuẩn hình thức lẫn thực chất. Xét về mặt hình thức, nhà nước và cá nhân phải tuân thủ theo các thủ tục pháp luật. Song, bản chất của nền pháp quyền chính là nhằm ngăn chặn sự tùy tiện của chính quyền, qua đó bảo vệ lợi ích của người dân. Quan trọng nhất vẫn là tiêu chuẩn về thực chất, vì rốt cuộc thì thủ tục chẳng qua chỉ để đảm bảo cho chính cái bản chất ấy được thực thi.
Một thể chế dù thực hiện khắt khe các tiêu chuẩn hình thức song không đảm bảo tiêu chuẩn thực chất, thì không nên nói rằng nó sở hữu một nền pháp quyền. Thậm chí ta có thể hiểu rằng thể chế này đang sử dụng cái mỹ từ “pháp quyền” như một đôi găng nhung để bảo vệ cho bàn tay sắt giấu bên trong nó.
Ở Việt Nam, rõ ràng toàn bộ quyền lực nằm trong tay đảng Cộng sản: Đảng có địa vị tối cao, đứng trên luật, và sử dụng pháp luật để cai trị. Các cơ quan khác nhau – như hành pháp, lập pháp, tư pháp – chỉ là các công cụ được Đảng thiết lập nhằm phục vụ các chức năng mà Đảng giao cho. Một nền chính trị như vậy, dù có đảm bảo tiêu chuẩn hình thức đến mấy, thì vẫn không thể được coi là một nền pháp quyền.
Tại sao có thể tuyên bố chắc nịch như vậy? Bởi cái tính hình thức đó được sinh ra nhằm phục vụ cho lợi ích của Đảng, chứ không phải là để kiểm soát quyền lực của giới cai trị và bảo vệ các quyền và lợi ích của người dân. Nó hoàn toàn đi ngược lại với tinh thần pháp quyền rằng, một nhà nước pháp quyền phải đảm bảo người dân có khả năng chống lại sự tuỳ tiện của chính quyền.
clip_image004
Đảng Cộng sản Việt Nam hiện diện trong mọi ngõ ngách của đời sống chính trị và pháp lý Việt Nam. Ảnh: Viện Kiểm sát Bắc Giang.
Đồng Tâm: Bất công chồng lên bất công
Quay lại trường hợp ở Đồng Tâm, chúng ta có thể thấy rằng người dân có dấu hiệu vi phạm pháp luật khi bắt giữ một số người của chính quyền khi phải tự bảo vệ chính họ trước bạo quyền. Và cũng có thể cho là ông Chung đã lạm quyền khi cam kết một điều không thuộc thẩm quyền của ông. Như vậy, giao dịch giữa ông Chung và người dân đã vi phạm tiêu chuẩn về hình thức. Vậy thì để đảm bảo thủ tục pháp quyền, ông Chung phải bị luận tội lạm quyền, còn người dân phải bị khởi tố.
Song câu hỏi đặt ra là: Liệu tuân theo thủ tục pháp quyền như thế có thực sự đảm bảo tính công bằng hay không? Và có đáng để chúng ta đấu tranh cho một thứ pháp quyền thuần túy hình thức như thế?
Thứ nhất, như lập luận ở trên, chúng ta đã thấy rằng Việt Nam không sở hữu một nền pháp quyền chính đáng. Người dân luôn ở thế yếu hơn và không có khả năng chống lại sự tùy tiện của các cơ quan công quyền: họ còn biết trông cậy vào công cụ nào để bảo vệ chính mình khi mà kẻ đẩy họ vào đường cùng lại là những người có thừa quyền năng để đem họ ra truy tố?
Thứ hai, quan trọng hơn, chính là về những nguồn cơn đã dẫn đến hành vi của người dân Đồng Tâm. Đó là quá trình đối xử bất công kéo dài xâm phạm các lợi ích của họ, là những hành vi bạo lực đối với họ khiến họ phải phản kháng. Rõ ràng ở đây họ là người bị hại trước nhất, không một thứ “thủ tục pháp quyền” nào được thực thi ngay từ đầu, và rồi họ phải phản kháng để tự bảo vệ mình, vì vậy mà họ bị coi là có tội. Điều này là hoàn toàn bất công. Và một nền pháp quyền giả tạo như vậy hoàn toàn không đáng cho chúng ta theo đuổi.
clip_image006
Nên hay không nên ủng hộ thực hiện lời hứa của ông Chung? Ảnh: Zing.
Cần áp dụng tinh thần pháp quyền thực chất
Để tạo dựng một nền pháp quyền chính đáng, chúng ta nên ủng hộ thực thi bản cam kết của ông Chung. Có như vậy mới đảm bảo được tiêu chuẩn thực chất của pháp quyền.
Khi mà quyền lợi của người dân bị xâm phạm, chính quyền giải quyết không công bằng, thậm chí còn sử dụng đến bạo lực, thì người dân có quyền nổi dậy để bảo vệ chính họ. Trong trường hợp này, chính quyền đã xâm phạm tới quyền lợi của người dân trước tiên, do đó chính quyền mới là phía sai trái, mới đáng bị kết tội.
Việc ông Chung đại diện cho chính quyền đưa ra cam kết không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người dân cho thấy rằng quyền lực của chính quyền đã bị giới hạn khi gặp phải sức phản kháng của người dân. Thêm vào đó, các quyền lợi của người dân được bảo toàn. Đó mới chính là tinh thần của pháp quyền: kiểm soát sự cai trị, giới hạn quyền lực nhà nước, và bảo vệ lợi ích của người dân.
Vụ việc lần này ở Đồng Tâm khá giống với tinh thần của giới quý tộc Anh cách đây hơn 800 năm. Khi bị chính quyền đối xử tùy tiện, giới quý tộc Anh đã nổi dậy, ép vua Anh phải ký kết Đại Hiến chương Magna Carta – ghi rõ cam kết bảo vệ các quý tộc và cá nhân không bị bắt giam. Nội dung chính của bản Hiến chương nêu lên tinh thần tôn trọng các quyền không thể xâm phạm của con người, và đây chính là nền tảng của nền pháp quyền Anh.
Điều này cũng tương tự như khi nước Mỹ còn là thuộc địa của Anh. Do bị đối xử bất công, người Mỹ đã nổi dậy chống lại luật pháp Anh, và tuyên bố trở thành quốc gia độc lập với tuyên ngôn nổi tiếng:
“Chúng tôi khẳng định một chân lý hiển nhiên rằng mọi người sinh ra đều bình đẳng, rằng tạo hóa đã ban cho họ những quyền tất yếu và bất khả xâm phạm, trong đó có quyền sống, quyền được tự do và mưu cầu hạnh phúc. Rằng để đảm bảo cho những quyền lợi này, các chính phủ được lập ra trong nhân dân và có được những quyền lực chính đáng trên cơ sở sự nhất trí của nhân dân, rằng bất cứ khi nào một thể chế chính quyền nào đó phá vỡ những mục tiêu này, thì nhân dân có quyền thay đổi hoặc loại bỏ chính quyền đó và lập nên một chính quyền mới, đặt trên nền tảng những nguyên tắc cũng như tổ chức thực thi quyền hành theo một thể chế sao cho có hiệu quả tốt nhất đối với an ninh và hạnh phúc của họ”.
Dù thủ tục tố tụng có được thực thi khắt khe đến thế nào thì chúng vẫn là thứ vô ích và không đáng được bảo vệ khi mà chính quyền hãy còn giữ thế độc tôn nắm giữ quyền lực, và lợi ích của người dân hãy còn bị xâm phạm đến mức họ phải chống lại luật pháp để bảo vệ chính mình. Muốn gầy dựng một nền pháp quyền chính đáng, thứ chúng ta cần theo đuổi chính là tinh thần của nó.
Như vậy, trường hợp ở Đồng Tâm với cam kết giữa người dân và ông Chung, hay nói rộng hơn là thỏa ước giữa người dân và chính quyền, là một bằng chứng cho thấy dấu hiệu của pháp quyền. Và việc thực thi bản cam kết này chính là một bước tiến để bắt đầu hiện thực hóa tinh thần pháp quyền thực chất.Vi Yên

Truy tố vụ Đồng Tâm: Cứu cánh biện minh cho phương tiện


clip_image002
Chủ tịch thành phố Hà Nội, ông Nguyễn Đức Chung (áo trắng) xuống xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội vào ngày 22 tháng 4 năm 2017. AFP photo

Ngày 13 tháng sáu năm 2017, cơ quan cảnh sát điều tra thành phố Hà Nội công bố quyết định khởi tố điều tra vụ Đồng Tâm xảy ra hồi giữa tháng Tư năm 2017, dù trước đó ông Nguyễn Đức Chung, Chủ tịch thành phố Hà Nội đã ký cam kết không truy tố với người dân Đồng Tâm.
Ngày 14 tháng Sáu năm 2017, báo Tuổi Trẻ trong nước phỏng vấn một số đại biểu Quốc hội về việc này. Đa số các đại biểu cho rằng hành động ký cam kết của ông Chung là một giải pháp tình huống, là phù hợp với hoàn cảnh lúc bấy giờ.
Cứu cánh biện minh cho phương tiện
Tiến sĩ Nguyễn Quang A, nhà hoạt động xã hội dân sự sống ở Hà Nội cho rằng cái cách nói rằng việc ký cam kết không truy tố người dân Đồng Tâm của ông Nguyễn Đức Chung là một giải pháp tình thế, chứng tỏ rằng trong não trạng của những người cầm quyền hiện nay, họ luôn cho rằng họ đúng với bất cứ vấn đề gì. Ông nói thêm:
“Đấy là một lối nói mà nếu các đại biểu quốc hội nào, nói theo ý như vậy, hoặc là ông Chung ông ấy nói theo ý như vậy, thì đấy thực sự là một sự lật tẩy bộ mặt của họ. Tức là không thể tin được họ. Họ có thể dùng bất kể biện pháp gì, dẫu là biện pháp lừa dối bằng cách ký.
Những cái thủ đoạn, hay những mưu mô phục vụ cho những mục đích, cái cứu cánh mới là cái chính, thì như vậy tất cả mọi thứ nó lộn đầu đuôi hết”.
Ngay sau khi có tin cơ quan công an Hà Nội khởi tố vụ người dân Đồng Tâm bắt giữ 38 nhân viên cảnh sát và cán bộ chính quyền, một người dân Đồng Tâm là ông Lê Đình Kình nói với hãng tin BBC rằng ông đã gọi điện thoại cho ông Nguyễn Đức Chung, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, và được ông Chung trả lời rằng bảng cam kết ông Chung ký với dân Đồng Tâm hôm 22 tháng Tư chỉ có chữ ký chứ không có con dấu, và việc điều tra là của cơ quan công an chứ không phải của ông.
Đấy là một lối nói mà nếu các đại biểu Quốc hội nào, nói theo ý như vậy, hoặc là ông Chung ông ấy nói theo ý như vậy, thì đấy thực sự là một sự lật tẩy bộ mặt của họ. Tức là không thể tin được họ.
-TS Nguyễn Quang A
Chúng tôi có gọi điện thoại cho ông Nguyễn Đức Chung để hỏi về vụ việc nhưng không liên lạc được.
Giải thích hành động của chính quyền thành phố Hà Nội, đi từ việc ký cam kết không truy tố, cho đến phát lệnh truy tố, nhà văn Thùy Linh, hiện sống ở Hà Nội nói rằng:
“Chắc là họ muốn tháo cái ngòi nổ lúc đó, để làm sao nó không xảy ra những sự cố bạo lực, mà lại an toàn cho các phía. Họ chỉ cần cái trước mặt thế. Nhưng trong thâm tâm chắc họ đã dự tính dù có thế nào thì họ cũng vẫn sẽ khởi tố những người dân Đồng Tâm. Đấy là một sự lừa đảo, đấy là lừa dân. Nghe cái này nhiều người rất xúc động, xúc động một cách uât ức”.
Sự uất ức mà nhà văn Thùy Linh đề cập có thể cảm nhận trên không gian mạng xã hội. Một người hoạt động xã hội là anh Nguyễn Anh Tuấn viết trên trang facebook của mình rằng:
clip_image004
Chủ tịch thành phố Hà Nội, ông Nguyễn Đức Chung đối thoại với người dân bên trong hội trường UBND xã Đồng Tâm sáng thứ Bảy 22/4/2017. Courtesy of VTC online
“Chữ ký chưa ráo mực đã vội lật lọng.
Đừng nói người lãnh đạo cộng sản tráo trở, bởi không tráo trở, và không cực kỳ tráo trở thì làm sao trở thành lãnh đạo đảng cộng sản cho được?
Lịch sử đảng cộng sản cầm quyền khắp nơi trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam, là một chuỗi những tráo trở liên tục của những người lãnh đạo đối với nhân dân lẫn đồng chí của họ. Chỉ khác một điều là trong quá khứ sự tráo trở có thể bị giấu nhẹm nhờ vào bưng bít thông tin, thì ngày nay, trong một bối cảnh truyền thông cởi mở hơn, nó công nhiên xuất hiện giữa bàn dân thiên hạ.
Một số người thì nói rằng chuyện hứa hẹn với dân làng Đồng Tâm làm họ nhớ tới những ngày tháng Tư năm 1975 tại miền Nam Việt Nam, nhà cầm quyền mới đã nói với các sĩ quan binh sĩ của chế độ cũ là họ chỉ phải đi học tập cải tạo trong vài ngày, nhưng cuối cùng rất nhiều người đã phải sống đằng đẳng hàng chục năm trong trại tù cải tạo khắc nghiệt.
Não trạng cầm quyền không thay đổi
Sau khi chủ tịch Hà Nội Nguyễn Đức Chung ký được bản cam kết với dân làng Đồng Tâm, vào ngày 22 tháng Tư, vài ngày sau chúng tôi có đặt câu hỏi với một nhà quan sát chính trị Việt Nam là Tiến sĩ Vũ Tường, hiện dạy khoa chính trị tại Đại học Oregon, Hoa Kỳ, rằng phải chăng nhà cầm quyền Việt Nam đã thay đổi cách hành xử cũng như quan niệm của họ về chính sách đất đai, Tiến sĩ Tường cho biết ông không nhận thấy điều đó:
“Tôi nghĩ là họ không có những thay đổi lớn. Vừa qua họ chỉ thay đổi cách xử lý một vụ việc cụ thể, còn họ có nhận thức được rằng vụ việc này phản ảnh một vấn đề lớn hơn thì tôi chưa thấy dấu hiệu họ nhận thức được ra điều đó, nhất là những người lãnh đạo tối cao”.
Tuy nhiên có nhiều người đã có hy vọng sau khi ông Nguyễn Đức Chung và người dân Đồng Tâm ký được bản cam kết, giải quyết được chuyện cầm giữ con tin. Một trong những người đó là nhà văn Thùy Linh. Bà nói với chúng tôi sau khi biết rằng nhà cầm quyền sẽ khởi tố điều tra vụ bắt con tin tại Đồng Tâm:
“Tôi không ngạc nhiên, nhưng người ta thì cũng cứ nuôi một hy vọng gì đấy, một đổi thay nào đấy. Bản thân mình cũng nuôi một chút hy vọng gì đấy. Cuối cùng hóa ra vẫn như cũ”.
Cách giải quyết những vấn đề xã hội
Trong một xã hội thì có nhiều lợi ích khác nhau, những chính kiến khác nhau, và cái cuộc ở Đồng Tâm thực sự là một cuộc đấu với các lợi ích khác nhau.
-TS Nguyễn Quang A
Nhận định bản chất của cuộc khủng hoảng Đồng Tâm từ góc độ một nhà hoạt động xã hội dân sự, Tiến sĩ Nguyễn Quang A cho rằng:
“Trong một xã hội thì có nhiều lợi ích khác nhau, những chính kiến khác nhau, và cái cuộc ở Đồng Tâm thực sự là một cuộc đấu với các lợi ích khác nhau: các lợi ích của quân đội, các lợi ích của chính quyền, các lợi ích của người dân, và trong cuộc đấu này, không có cách nào khác hơn là thỏa hiệp với nhau, nhìn thấy cái gì đúng, thỏa hiệp lựa theo cái đúng ấy, dựa theo dân mà làm. Đấy là con đường tự nhiên của một đời sống lành mạnh của một xã hội”.
Sau khi các thông tin về việc truy tố vụ Đồng Tâm được loan tải trên báo chí chính thống lẫn mạng xã hội, Tiến sĩ Nguyễn Quang A so sánh vụ việc này với cái cách mà nhà cầm quyền tuyên truyền về những cộng đồng Công giáo tại Nghệ An, Hà Tĩnh biểu tình phản đối nhà máy Formosa gây ô nhiễm biển miền Trung. Ông cho rằng đó là cách tuyên truyền gây chia rẽ:
“Một cái cách như vậy nó chỉ dẫn đến sự đối đầu hơn, một sự chia rẽ hơn, và cái đó không tốt cho ai cả. Và tôi nghĩ là không tốt nhất là cho chính những người đương quyền này. Cho nên thực sự tôi khuyên họ nên tĩnh lại, họ phải tĩnh táo và suy nghĩ lại, để họ sống với dân, chứ còn cái cách này của họ là đẩy người dân sang phía phải chống lại họ. Xét về mặt chính trị, thì xử lý những vấn đề xã hội thì không có cái cách nào ngốc hơn cái cách họ đang làm”.
Tiến sĩ Ngô Đức Thọ, nguyên trưởng Ban Văn học của Viện nghiên cứu Hán Nôm ở Hà Nội thì viết trên trang facebook của ông rằng không phải là chỉ Hà Nội, mà cả đảng và nhà nước trung ương đã bỏ lỡ cơ hội vàng để lấy điểm với dân.
Ông Lê Đình Kình thì nói với hãng tin BBC rằng cho đến giờ phút này, ông vẫn tin vào Đảng, có Đảng là có tất cả, nhưng nếu cứ tiếp tục để những kẻ tham ô không bị xử lý mà lại đi xử lý người dân tố tham ô thì Đảng có nguy cơ mất quyền lãnh đạo.Kính Hòa, phóng viên RFA

No comments:

Post a Comment