Friday, June 9, 2017

Chuyện dài của Donald Trump(30)


trump-tuyen-bo-chien-dau-den-cung-sau-phien-dieu-tran-comey
Tổng thống Donald Trump bước vào phòng Tiệc Quốc gia tại Nhà Trắng hôm 8/6. Ảnh: AP
"Chúng ta biết cách chiến đấu giỏi hơn bất cứ ai và chúng ta không bao giờ, chưa bao giờ từ bỏ. Là những người chiến thắng, chúng ta sẽ chiến đấu", Tổng thống Donald Trump phát biểu trước các tín đồ tin lành bảo thủ ngay trước khi ông James Comey, cựu giám đốc Cơ quan Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) kết thúc ba tiếng điều trần sáng 8/6.
Khi cựu giám đốc FBI James Comey điều trần công khai trước Ủy ban Tình báo Thượng viện, Tổng thống Trump chỉ ngồi xem 45 phút qua màn hình tivi, sau đó, đi ra ngoài với vẻ mặt biểu lộ không chút hứng thú, bỏ lại Bộ trưởng Quốc phòng, luật sư riêng và đội ngũ trợ lý, những người theo dõi phiên điều trần đến tận giây cuối cùng, New York Times đưa tin.
Theo nguồn tin thân cận, Tổng thống Trump đã lẩm nhẩm nói "Tôi đã đúng" khi nghe ông James Comey nói Bộ trưởng Tư pháp khi đó là Loretta Lynch đã yêu cầu ông xem xét "vấn đề" bà Hillary Clinton dùng thư điện tử cá nhân chứ không tiến hành "điều tra".
"Bộ trưởng Tư pháp đã chỉ đạo tôi không gọi đó là một cuộc điều tra, thay vào đó hãy gọi đó là một vấn đề. Điều đó làm tôi bối rối và bận tâm", ông Comey phát biểu trước Thượng viện.
Ngoài ra, tại buổi điều trần, ông Comey cũng công bố bản ghi chép 9 buổi nói chuyện riêng với Tổng thống Trump. Trong đó, có lần ông Trump đã yêu cầu "lòng trung thành" từ ông Comey và ngưng điều tra về mối liên hệ giữa cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mike Flynn với quan chức Nga.
Sau phiên điều trần, nhân viên Nhà Trắng "thở phào nhẹ nhõm" khi các Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đã không đặt ra những câu hỏi gây bất lợi cho Tổng thống.
Không giống như mọi khi, ông Trump hoàn toàn im lặng trên mạng xã hội Twitter. Nguồn tin thân cận cho biết hôm thứ năm là một ngày làm việc bận rộn của Tổng thống, với các cuộc họp được xếp lịch dày dặc để bàn về Triều Tiên, căng thẳng ngoại giao ở Qatar, các vụ tấn công khủng bố ở Iran.
Nhưng con trai của ông, Donald Trump Junior, đã bày tỏ quan điểm trên Twitter.
"Tôi khá chắc chắn phiên điều trần Comey là chính là phiên tòa xét xử 'con người' ông ta".An Hồng

James Comey tiết lộ diễn biến cuộc gặp với Tổng thống Trump ở Nhà Trắng trong phiên điều trần được truyền hình trực tiếp tại Thượng viện.


"Tôi thật sự lo ngại rằng ông ấy sẽ nói dối về bản chất cuộc gặp gỡ đó", ông Comey hôm nay khẳng định trong cuộc điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ được truyền hình trực tiếp, theo AFP
Comey cho biết ông không có thói quen đó dưới thời cựu tổng thống Obama. Tuy nhiên, do vấn đề bàn luận và "bản chất của người" ông gặp gỡ, Comey quyết định ghi chép nội dung cuộc họp.
Ông còn tiết lộ về việc nhờ một người bạn thân tung biên bản cuộc gặp với Tổng thống Trump cho truyền thông sau khi bị sa thải. Người bạn này là một giáo sư đang giảng dạy tại Trường Luật Columbia.
Khi được hỏi liệu "có nghi vấn nào về việc Nga muốn can thiệp bầu cử tổng thống Mỹ hay không", Comey nói "không nghi ngờ gì nữa". Nhưng ông từ chối bình luận liệu ông có tin Tổng thống Trump đã thông đồng với Nga hay không. Ông cho rằng không nên trả lời câu hỏi đó ở một cuộc họp mở như buổi điều trần này.
Cựu giám đốc FBI cho biết Tổng thống Trump đã có yêu cầu "rất đáng ngại", đó là cơ quan này ngừng cuộc điều tra về liên hệ giữa cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn và chính phủ Nga. "Tôi không nghĩ mình có quyền bình luận rằng cuộc gặp với Tổng thống Trump là nỗ lực ngăn cản của ông ấy. Tôi coi đó là điều rất đáng lo ngại", ông Comey phát biểu.
Reuters dẫn nguồn tin thân cận với Tổng thống Trump cho biết ông không đồng tình với hai luận điểm quan trọng của cựu giám đốc FBI: đó là ông Trump yêu cầu FBI ngừng điều tra cựu cố vấn an ninh quốc gia Flynn và Tổng thống Trump đòi hỏi sự trung thành từ cựu giám đốc Comey.
Cựu giám đốc Comey cáo buộc chính quyền Tổng thống Trump bôi nhọ ông sau khi ra quyết định sa thải, giữa lúc căng thẳng gia tăng trong cuộc điều tra liên quan việc Nga can thiệp bầu cử Mỹ. "Chính quyền đã chọn cách bôi nhọ tôi và quan trọng hơn là bôi nhọ FBI bằng cách nói tổ chức đang rối loạn, bị điều hành một cách kém cỏi và các nhân viên đang mất niềm tin ở lãnh đạo", ông Comey tuyên bố.
Ông Comey cho biết việc Tổng thống Trump quyết định nói chuyện riêng với ông hồi giữa tháng hai là "sự thật rất quan trọng". Khi đó, Phòng Bầu dục có rất đông quan chức tình báo và cố vấn Nhà Trắng, bao gồm Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions, cố vấn cấp cao Jared Kushner và nhiều người khác.
Tổng thống Trump đã yêu cầu tất cả mọi người ra ngoài, kể cả ông Sessions và Kushner. Chỉ khi còn lại ông và cựu giám đốc Comey, Tổng thống Trump mới đề nghị ông Comey ngừng cuộc điều tra cố vấn Michael Flynn. "Tại sao ông ấy lại yêu cầu tất cả mọi người rời Phòng Bầu dục?", ông Comey đặt nghi vấn trong buổi điều trần.
Phát ngôn viên Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump "không phải là kẻ nói dối". Ông Marc Kasowitz, luật sư của ông Trump, dự kiến phát biểu sau buổi điều trần của cựu giám đốc Comey.
Richard Burr, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, cho rằng người dân có quyền được nghe từ cả hai phía, cựu giám đốc Comey và Tổng thống Trump. "Chúng ta sẽ chỉ ra sự thật, tránh xa những đồn đoán vô căn cứ và đưa chúng ra cho người dân Mỹ tự phán xét", ông Burr nói.

Trong suốt buổi điều trần, cựu giám đốc FBI James Comey luôn thể hiện thái độ cứng rắn, có phần giận dữ với việc mình bị sa thải.

Ông Comey tuyên thệ trước buổi điều trần
Luôn giữ thẳng người, trả lời ngắn gọn và đúng trọng tâm, đây là đặc điểm của cựu giám đốc Cục điều tra Liên bang Mỹ (FBI) James Comey trong cuộc điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ (SIC) hôm 8/6. Tuy nhiên, những điệu bộ này cũng không thể che giấu sự giận dữ của ông Comey khi bị Tổng thống Mỹ Donald Trump sa thải hồi tháng trước, Reuters đưa tin.
Trong buổi điều trần này, cựu giám đốc Comey đã tiết lộ thông tin về cuộc đối thoại với Tổng thống Trump về nghi án Nga can thiệp bầu cử Mỹ. Ông bày tỏ lo ngại rằng ông Trump đã nói dối về nội dung cuộc gặp gỡ. Không chỉ vậy, cựu giám đốc Comey còn công khai chỉ trích cách làm việc và tính cách con người của Tổng thống Trump.
Comey tuyên bố Tổng thống Mỹ và các cố vấn đã bôi nhọ ông, nhằm mục đích phá hoại danh tiếng được Comey xây dựng trong 20 năm. "Đó đều là những lời dối trá, đơn giản là vậy, tôi rất tiếc khi nhân viên FBI phải nghe những điều đó và người dân Mỹ chỉ được biết những lời nói dối này", ông Comey phát biểu trước SIC.
Sau đó, cựu giám đốc FBI cho biết phải lưu trữ nội dung cuộc trò chuyện với Tổng thống Trump vì lo ngại "bản chất của con người đó". Ông Comey khẳng định điều này không hề diễn ra khi ông làm việc dưới thời tổng thống Barack Obama.
Trong khi đó, Tổng thống Trump lại giữ im lặng trong suốt buổi điều trần, dù các cố vấn Nhà Trắng cho rằng ông sẽ đáp trả trên Twitter. Chỉ có con trai Donald Trump, Jr. và luật sư riêng Marc Kasowitz lên tiếng bảo vệ ông Trump trong thời điểm đó.
"Tôi hy vọng có những cuốn băng ghi âm"
Đáp lại chất vấn từ các thượng nghị sĩ, Comey khẳng định Tổng thống Trump luôn tìm cách bảo đảm sự trung thành của ông, điều khiến cựu giám đốc FBI cảm thấy bất ổn. Có thời điểm Comey được hỏi lý do nào khiến lời khai của ông đáng tin hơn tuyên bố của Tổng thống Mỹ.
"Tôi đang cố cởi mở, công bằng, minh bạch và chính xác", ông Comey nói, đồng thời khuyến khích các thượng nghị sĩ kiểm tra tư liệu giữa ông và Tổng thống Trump.
comey-xa-gian-trong-buoi-dieu-tran-ve-cuoc-gap-rieng-voi-trump
Ông Comey công khai chỉ trích Tổng thống Trump. Ảnh: Reuters.
Khi nói về bình luận của ông Trump, ám chỉ có băng ghi âm cuộc nói chuyện giữa hai người, Comey khẳng định ông từng lo ngại tới mức đưa biên bản cuộc gặp cho một người bạn thân để tung lên truyền thông. "Tôi đã thấy những dòng tweet về các cuốn băng. Chúa ơi, tôi hy vọng có những cuốn băng ghi âm như vậy", cựu giám đốc FBI tuyên bố trước SIC.
Nhà Trắng tìm cách giảm nhẹ mức độ quan trọng của buổi điều trần này, cho rằng đó chỉ là một ngày bình thường đối với Tổng thống Mỹ. Khi được hỏi về cáo buộc của cựu giám đốc Comey, phó thư ký báo chí Nhà Trắng Sarah Sanders khẳng định "Tổng thống không nói dối. Tôi nghĩ đó là một sự xúc phạm khi câu hỏi đó được đặt ra".
Sau khi buổi điều trần kết thúc, ông Trump có bài phát biểu ngắn trước những người ủng hộ tại hội nghị của các lãnh đạo tôn giáo. Ông không nhắc tới cuộc điều trần, chỉ khẳng định sẽ tiếp tục chiến đấu và chiến thắng. Những người tham gia hội nghị thể hiện sự tin tưởng với ông Trump, đồng thời tỏ ý coi thường đảng Dân chủ và giới truyền thông.
Bỏ bữa tối với vợ để gặp Tổng thống Trump
Ông Comey nhớ lại thời điểm khi ông phải bỏ cuộc hẹn hò với vợ, vì Tổng thống Trump yêu cầu gặp ông tại Nhà Trắng. Đó là một trong số những cuộc họp riêng giữa hai người, khi ông Trump bị cáo buộc gây áp lực buộc ông Comey ngừng cuộc điều tra cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn.
"Nhìn lại lúc đó, tôi rất muốn dành thời gian cho vợ mình. Tôi ước mình đã ở bên cạnh vợ mình tối hôm đó", cựu giám đốc Comey cho hay.
comey-xa-gian-trong-buoi-dieu-tran-ve-cuoc-gap-rieng-voi-trump-1
Cựu giám đốc FBI khẳng định được lệnh dừng điều tra ông Michael Flynn. Ảnh: Reuters.
Thượng nghị sĩ Angus King đặt câu hỏi liệu đề nghị dừng điều tra và câu nói "Tôi hy vọng thế" của ông Trump có được coi là mệnh lệnh cho FBI hay không. Cựu giám đốc Comey đã trích dẫn một câu truyện trong lịch sử Anh về vua Henry II, người luôn đối đầu với tổng giám mục Thomas Becket của vùng Canterbury.
"Tôi cho là như vậy. Nó gợi nhớ cho tôi về câu nói 'Không ai giúp ta loại bỏ thầy tu lắm chuyện đó sao?' của vua Henry II", ông Comey trả lời.
"Tôi cũng định trích dẫn câu nói đó. Và ngay ngày hôm sau, Becket đã bị giết", Thượng nghị sĩ King tuyên bố.Tử Quỳnh

Tổng thống Mỹ hôm qua cho biết sẽ giới thiệu Christopher A. Wray, một cựu quan chức Bộ Tư pháp, vào vị trí lãnh đạo FBI.

trump-de-cu-cuu-quan-chuc-bo-tu-phap-lam-giam-doc-fbi
Ông Christopher A. Wray. Ảnh: AP
"Tôi đề cử Christopher A. Wray, một người đàn ông với những phẩm chất hoàn hảo, trở thành giám đốc mới của Cục Điều tra Liên bang (FBI)", USA Today dẫn lời Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Twitter.
Trong một thông báo phát đi vài giờ sau khi đăng thông điệp trên Twitter, ông Trump cho hay Wray "sẽ một lần nữa phụng sự đất nước với tư cách người bảo vệ mạnh mẽ của luật pháp và mô hình liêm chính khi Thượng viện thông qua quyết định bổ nhiệm ông làm lãnh đạo FBI".
Ghế giám đốc FBI bị bỏ trống kể từ khi ông Trump sa thải ông James Comey khỏi vị trí này gần một tháng trước. Hành động từ Tổng thống Mỹ làm dấy lên nghi vấn ông đang cố tình gây cản trở cuộc điều tra do FBI dẫn dắt về cáo buộc Nga thông đồng với chiến dịch tranh cử của Trump can thiệp cuộc bầu cử năm 2016.
Wray từng giữ vai trò lãnh đạo Ban Hình sự thuộc Bộ Tư pháp Mỹ từ năm 2003 - 2005. Ông cũng là luật sư riêng cho Thống đốc bang New Jersey Chris Christie, một đồng minh thân cận của ông Trump. Trước lời giới thiệu từ Tổng thống, Wray nhấn mạnh ông "mong chờ được phục vụ người dân Mỹ bằng sự liêm chính".

Phiên điều trần của cựu giám đốc FBI đến nay chưa thể đẩy Tổng thống Mỹ vào thế khó song nhiều thách thức đang chờ ông phía trước.

trump-an-toan-tam-thoi-sau-phien-dieu-tran-cua-cuu-giam-doc-fbi
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Time
Lãnh đạo nước Mỹ Donald Trump vừa "sống sót" trước một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với nhiệm kỳ tổng thống của ông khi mà tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ hôm qua, cựu giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) James Comey không cung cấp được bất kỳ bằng chứng mới nào về cáo buộc chiến dịch tranh cử cho ông Trump thông đồng với Nga, theo Reuters.
Tuy nhiên, những thông tin từ cựu giám đốc FBI, người bị Tổng thống Mỹ sa thải khỏi chức vụ hồi tháng trước, cũng gây nên ít nhiều tổn thương đối với ông chủ Nhà Trắng và ông Trump có lẽ chỉ "an toàn tạm thời" vào lúc này, chuyên gia nhận định.
Cựu giám đốc FBI thuật lại chi tiết các cuộc đối thoại với Tổng thống Mỹ mà theo ông, ở đó, Tổng thống Trump đã cố gắng tìm cách tác động tới cuộc điều tra mối quan hệ giữa chiến dịch tranh cử của ông với Moscow.
Comey đồng thời nhấn mạnh những bình luận Tổng thống Mỹ đưa ra sau khi sa thải ông hôm 9/5 hoàn toàn thiếu chính xác và thông tin các nhân viên FBI mất lòng tin vào ông "đơn giản, rõ ràng là dối trá".
Tuy nhiên, Comey cũng trao cho Trump một công cụ phản đòn hữu hiệu mới khi xác nhận từng trấn an Tổng thống Mỹ rằng cá nhân ông không phải mục tiêu trong cuộc điều tra của FBI.
Thậm chí, thượng nghị sĩ Marco Rubio, cựu đối thủ với ông Trump trong cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2016, có lúc còn tỏ ra bênh vực Tổng thống Mỹ tại phiên điều trần. Rubio hỏi Comey vì sao cựu giám đốc FBI không trực tiếp nói với Tổng thống rằng ông đang đưa ra các yêu cầu không phù hợp liên quan đến cuộc điều tra trong những lần hai người trao đổi. Comey trả lời ông không biết. "Tôi choáng váng và tâm trí không còn sáng suốt", cựu giám đốc FBI nói.
Một thành viên Cộng hòa thân cận với ông Trump tiết lộ Tổng thống Mỹ cảm thấy rất tốt về phiên điều trần của ông Comey, đặc biệt kể từ thời điểm cựu giám đốc FBI thừa nhận từng nói với Tổng thống Mỹ ông không bị điều tra.
Tuy nhiên, đám mây u ám của cuộc điều tra Nga can thiệp bầu cử Mỹ lúc này vẫn bao trùm Nhà Trắng, cây bút Caren Bohan và Amanda Becker từ Reuters nhận xét.
Vụ sa thải ông Comey đã tạo tiền đề cho việc bổ nhiệm một công tố viên đặc biệt chịu trách nhiệm điều tra cáo buộc, ông Robert Mueller. Trong khi đó, các cuộc điều tra của quốc hội vẫn tiếp tục được tiến hành.
Nga đã phủ nhận mọi cáo buộc nói họ can thiệp cuộc bầu cử tổng thống Mỹ. Nhà Trắng bác bỏ thông tin cho rằng họ thông đồng với Moscow. Song theo thượng nghị sĩ dân chủ Dianne Feinstein, thành viên ủy ban tình báo giám sát cuộc điều tra, vấn đề khó có thể kết thúc nhanh chóng.
"Đây là một cuộc điều tra lớn và có những thứ bạn phải đào sâu, tìm tòi và phân tích rất nhiều", bà cho hay.
Một số thành viên Dân chủ đánh giá những cuộc đối thoại giữa ông Trump và ông Comey có thể được dùng làm bằng chứng tố cáo Tổng thống Mỹ cản trở công lý.
"Các luật sư sẽ nghiên cứu khía cạnh cản trở công lý", thượng nghị sĩ Dân chủ Ron Wyden thuộc ủy ban giám sát cho biết sau phiên điều trần. "Tôi tin sẽ xuất hiện thêm những chứng cứ mới cho thấy Tổng thống thực sự lạm dụng quyền lực", ông nhấn mạnh.
Nhưng Chủ tịch Hạ viện Mỹ Paul Ryan lại lập luận rằng các trao đổi giữa Tổng thống Mỹ với cựu giám đốc FBI chỉ phản ảnh việc ông thiếu kinh nghiệm chính trị chứ không phải một nỗ lực nhằm gây sức ép lên ông Comey.
Mùa hè dài

 Cựu giám đốc FBI James Comey tuyên thệ trước buổi điều trần
Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Trump khả năng sẽ phải đối mặt với nhiều vấn đề hơn nữa trong những tháng sắp tới nếu cuộc điều tra Nga can thiệp bầu cử Mỹ tiếp tục thu hút chú ý, trong khi Nhà Trắng cần phải tập trung vào các ưu tiên khác như bãi bỏ đạo luật chăm sóc sức khỏe giá cả phải chăng Obamacare hay sửa đổi quy định thuế.
"Nó làm chính quyền bị phân tâm cũng như khiến những người Cộng hòa ở thượng viện và hạ viện có lý do để giữ khoảng cách, lánh xa Tổng thống Trump. Rất nhiều người trong số này không ủng hộ ông Trump ngay từ đầu", Andy Smith, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu thuộc Đại học New Hampshire, nhận xét. "Đây sẽ là một mùa hè dài", ông nói thêm.
Những người ủng hộ chủ chốt của ông Trump đang ráo riết chuẩn bị cho một cuộc chiến. Liên minh nước Mỹ Vĩ đại, một nhóm đứng về phía Tổng thống Mỹ, tuần qua đã dành 400.000 USD để chạy những thông điệp quảng cáo công kích cựu giám đốc FBI, Eric Beach, người đứng đầu nhóm, cho hay. Thông điệp chỉ trích ông Comey "là một nội gián khác của phe Dân chủ".
Cuộc điều tra Nga can thiệp bầu cử Mỹ đã và đang khiến uy tín chính trị của ông Trump sụt giảm nghiêm trọng. Theo khảo sát do Reuters/Ipsos thực hiện từ ngày 1 - 5/6, ngay cả trước khi phiên điều trần diễn ra, chỉ có 38% người Mỹ nói họ ủng hộ ông chủ Nhà Trắng, so với tỷ lệ 58% người không ủng hộ.
"Tôi nghĩ tình thế sẽ trở nên tồi tệ hơn nhiều đối với ông Trump", Jon Bond, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Texas A&M, đánh giá. "Cuộc điều tra của Mueller vẫn được tiến hành. Theo tôi, thông tin từ phiên điều trần hôm nay sẽ giúp ích cho quá trình điều tra. Tôi thấy Tổng thống dường như ngày càng lâm vào nguy hiểm".

Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể ngăn cựu giám đốc FBI James Comey ra làm chứng trước thượng viện vào tuần tới bằng cách kích hoạt đặc quyền hành pháp.

dac-quyen-giup-ong-trump-ngan-cuu-giam-doc-fbi-tiet-lo-thong-tin
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Reuters
Cựu giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) James Comey dự kiến ra làm chứng trước thượng viện vào ngày 8/6 liên quan đến cáo buộc Tổng thống Mỹ Donald Trump gây áp lực, yêu cầu ông chấm dứt cuộc điều tra các mối liên hệ giữa cựu cố vấn an ninh quốc gia Michael Flynn với Nga, theo CNN.
Câu hỏi đặt ra là liệu Tổng thống Mỹ có ngăn cản cựu giám đốc FBI ra làm chứng hay không và nếu muốn, ông Trump nắm trong tay những công cụ gì để thực hiện điều này?
Giới quan sát nhận định Nhà Trắng có thể tìm cách kích hoạt đặc quyền hành pháp của tổng thống để ngăn chặn việc tiết lộ nội dung cuộc đối thoại giữa ông Trump với ông Comey hồi cuối tháng một. Thư ký báo chí Nhà Trắng Sean Spicer hôm qua cho biết văn phòng cố vấn Nhà Trắng vẫn chưa đưa ra quyết định.
Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý tỏ ra hoài nghi trước khả năng Tổng thống Mỹ kích hoạt thành công đặc quyền hành pháp nhằm ngăn cựu giám đốc FBI tiết lộ thông tin bởi ông Trump từng viết một bức thư giải thích về những cuộc đối thoại với ông Comey, thậm chí công khai đề cập đến chúng trên mạng xã hội Twitter. Nói một cách khác, Tổng thống Mỹ không thể sử dụng đặc quyền của mình như "thanh gươm" trong bối cảnh này, đồng thời dùng nó như "lá chắn" trong bối cảnh khác.
dac-quyen-giup-ong-trump-ngan-cuu-giam-doc-fbi-tiet-lo-thong-tin-1
Cựu giám đốc FBI James Comey. Ảnh: Hill
Đặc quyền hành pháp cho phép các tổng thống Mỹ cất giữ thông tin, không để  quốc hội hoặc tòa án liên bang xem xét vì an ninh quốc gia. Đặc quyền hành pháp được xây dựng dựa trên ý tưởng về việc tổng thống Mỹ luôn cần phải trao đổi thẳng thắn với những thành viên nội các cùng đội ngũ cố vấn. Năm 1974, trước bê bối Watergate, Tòa án Tối cao Mỹ nhận ra rằng "tổng thống Mỹ cùng đội ngũ trợ lý cần được tự do khám phá những lựa chọn thay thế trong quá trình định hình chính sách cũng như ra quyết định" và làm việc đó một cách hoàn toàn bí mật, riêng tư.
Vụ Watergate là một bê bối gây chấn động chính trường Mỹ, diễn ra từ năm 1972 đến năm 1974. Các thân tín bên cạnh tổng thống Mỹ Richard Nixon, cùng ủy ban vận động bầu cử của ông bị cáo buộc tổ chức vụ đột nhập văn phòng Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ (DNC) tại tòa nhà Watergate nhằm nghe lén đối thủ. Cuộc điều tra bê bối cuối cùng dẫn tới việc ông Nixon phải tuyên bố từ chức ngày 9/8/1974.
Song theo tòa án, đặc quyền hành pháp của tổng thống Mỹ không phải "tuyệt đối" mà cũng có những giới hạn nhất định. Thực tế, nó có thể bị vô hiệu hóa nếu các bên liên quan chỉ ra được sự cần thiết phải nêu ra bằng chứng trong một vụ kiện hay phiên tòa hình sự. Bên cạnh đó, Tòa phúc thẩm liên bang Washington cũng quy định "đặc quyền sẽ biến mất khi có lý do để tin rằng chính phủ liên quan đến hành vi sai trái".
Nếu Comey còn làm giám đốc FBI, Tổng thống Mỹ có thể đơn giản yêu cầu ông không ra làm chứng. Nhưng hiện tại, Comey chỉ xuất hiện với tư cách một công dân bình thường, nên ông Trump có rất ít khả năng hạn chế lời khai từ cựu giám đốc FBI.
Một nguồn tin giấu tên am hiểu vấn đề từ thượng viện Mỹ cho hay ông Comey hiện không còn làm việc cho chính phủ liên bang, vì thế đặc quyền hành pháp không thể áp dụng trong vụ việc này.
Theo chuyên gia, nếu Nhà Trắng quyết tâm ngăn cản cựu giám đốc FBI, các luật sư có thể đưa vấn đề lên tòa án liên bang, yêu cầu tòa ban hành lệnh ngăn ông Comey ra làm chứng, song động thái trên chưa từng có tiền lệ và cũng không đảm bảo thành công.
Joni Ernst, thượng nghị sĩ Cộng hòa đến từ bang Iowa, ngày 2/6 nhận định ông Trump không nên cố gắng ngăn cản ông Comey xuất hiện trước thượng viện."Tôi cho rằng người dân Mỹ nên nghe từ ông Comey", Ernst nói với CNN. "Quốc hội yêu cầu ông ấy làm chứng và tôi nghĩ ông ấy cũng nên làm chứng trước quốc hội, nhờ thế công chúng mới biết rõ chuyện gì đang diễn ra".Vũ Hoàng

Làm mếch lòng đảng Cộng hòa, làm mất mặt Tổng thống, mở cuộc điều tra về mối liên hệ giữa Trump với Nga, Giám đốc FBI James Comey khó có thể trụ lại.

5-ly-do-thoi-thuc-trump-sa-thai-ong-trum-fbi
Giám đốc FBI vừa bị sa thải James Comey. Ảnh: Reuters
Chỉ vài giờ sau khi Cục Điều tra Trung ương Mỹ (FBI) gửi một lá thư tới Ủy ban Tư pháp Thượng viện nhằm làm rõ những tuyên bố của Giám đốc James Comey liên quan đến vụ bê bối email Hillary Clinton tại một phiên điều trần, ông Comey hôm qua nhận được thông báo sa thải của Tổng thống Donald Trump.
Quyết định sa thải Giám đốc FBI của ông Trump đã khiến cả nước Mỹ bị sốc. Từ sau vụ bê bối Watergate thời Tổng thống Richard Nixon, rất hiếm khi có tổng thống Mỹ nào sa thải giám đốc FBI, bởi hành động này có thể dẫn tới nhiều hệ lụy về chính trị, đặc biệt là phản ứng tiêu cực từ dư luận. Theo bình luận viên Julia Glum của Newsweek, có 5 lý do có thể đã thúc đẩy ông Trump đưa ra quyết định đầy mạo hiểm này.
Làm tổn hại danh tiếng FBI
Bản ghi nhớ được Thứ trưởng Tư pháp Rod Rosenstein gửi cho Tổng thống Trump về việc đề xuất sa thải Comey bắt đầu bằng nhận định: "Trong năm qua, danh tiếng và độ tin cậy của FBI đã bị tổn hại đáng kể, điều đó ảnh hưởng đến cả Bộ Tư pháp".
Một trong những lý do uy tín của FBI bị giảm sút được cho là cách thức Comey xử lý cuộc điều tra vụ bê bối email của bà Clinton. Chỉ một thời gian ngắn trước khi cuộc bầu cử tổng thống Mỹ diễn ra năm ngoái, ông Comey bất ngờ thông báo trước Quốc hội rằng FBI đang mở lại cuộc điều tra về cáo buộc bà Clinton làm rò rỉ thông tin mật qua các email cá nhân.
Bà Clinton cho rằng chính hành động này của Comey đã khiến bà vuột mất cơ hội trở thành tổng thống Mỹ. Hai ngày trước cuộc bầu cử, Comey lại tuyên bố rằng FBI không tìm thấy các bằng chứng mới để truy tố bà Clinton.
Comey hôm 3/5 còn gây bối rối khi nói trước Uỷ ban Tư pháp Thượng viện rằng Huma Abedin, trợ lý hàng đầu của bà Clinton, đã chuyển tiếp "hàng trăm và hàng nghìn" email, trong đó "một số chứa thông tin mật" cho chồng. Nhưng FBI thừa nhận bà Abedin chỉ gửi hai chuỗi thư điện tử chứa tin mật cho chồng để đem in.
Theo bình luận viên James S. Robbins của USA Today, cách hành xử này của Comey không chỉ làm tổn hại danh tiếng và sự nghiệp của ông, mà còn làm hoen ố hình ảnh chính trực, không thiên vị của FBI, một trong những cơ quan hành pháp cao nhất của nước Mỹ. Một cuộc thăm dò dư luận hồi tháng 3 cho thấy chỉ có 17% người Mỹ còn có niềm tin vào Giám đốc FBI Comey.
Làm mất lòng đảng Cộng hòa
Các thành viên đảng Cộng hòa không bao giờ cho rằng Comey đã tước đoạt cơ hội trở thành tổng thống của bà Clinton, nhưng họ trách cứ ông không đề xuất mở cuộc điều tra hình sự đối với các hành vi trái quy định của bà.
Rosenstein viết rằng Comey đã không nên tổ chức cuộc họp báo hồi tháng 7 năm ngoái để tuyên bố rằng bà Clinton sẽ không bị truy tố hình sự vì hành vi sử dụng máy chủ email riêng trong thời gian làm ngoại trưởng Mỹ. Theo Rosenstein, Comey nên trao những phát hiện này cho các công tố viên liên bang.
Rosenstein cũng chỉ trích cách Comey gửi thư đến Quốc hội, thông báo mở lại cuộc điều tra đối với bà Clinton. Thứ trưởng Tư pháp dẫn lời các quan chức tư pháp Mỹ rằng hành động của Comey là "xa rời truyền thống không phân biệt đảng phái được kính trọng rộng rãi của cơ quan". Ông cho rằng FBI cần phải "chối bỏ hướng đi này và quay về với truyền thống".
Quan hệ trắc trở với Trump

Comey lần đầu tiên tới Nhà Trắng gặp Trump
Dựa trên những dòng tweet mà Tổng thống Trump đăng lên về Giám đốc FBI Comey, quan hệ giữa hai người dường như không được suôn sẻ ngay từ đầu. Comey được bổ nhiệm năm 2013 dưới thời Tổng thống Barack Obama, nên các quan chức chính quyền Trump đôi khi vẫn gọi ông này là "quan chức thời Obama".
Tháng 7 năm ngoái, Trump đã chỉ trích Comey trên mạng xã hội về quyết định không truy tố Clinton. Đến tháng 11, khi Comey tái khẳng định không tìm thấy bằng chứng mới để buộc tội bà Clinton, Trump lập tức tung ra đòn công kích mạnh mẽ hơn.
"Ông không thể xem xét 650.000 email chỉ trong 8 ngày. Không thể nào", Trump tuyên bố trong một cuộc vận động. "Hillary Clinton có tội. Bà ấy biết vậy, FBI biết vậy, người dân biết vậy".
Đến tháng 4, trong một cuộc phỏng vấn với Fox Business Network, khi được hỏi rằng liệu đã quá muộn để yêu cầu Comey từ chức hay không, Trump trả lời "Không, không quá muộn đâu. Chúng ta sẽ chờ xem điều gì xảy ra. Sẽ rất thú vị đấy".
Trump thậm chí còn cho rằng Comey chính là người đã cứu bà Clinton thoát khỏi nguy cơ ngòi tù. "Đừng quên rằng, khi James Comey xuất hiện, ông ta đã cứu Hillary Clinton", ông nói. "Comey rất, rất tốt với Clinton, tôi có thể nói như vậy. Nếu không có ông ta, bà ấy giờ đây lẽ ra đang phải đứng trước tòa".
"Giám đốc FBI Comey chính là điều may mắn nhất của Clinton, vì ông ta đã bỏ qua cho bà ấy quá nhiều hành vi xấu", Trump viết trên Twitter tuần trước.
Làm mất mặt Tổng thống
Ông Trump gần đây đưa ra cáo buộc trên mạng xã hội rằng người tiền nhiệm Obama đã nghe lén điện thoại của ông trong chiến dịch tranh cử. Đây được cho là đòn công kích mạnh nhắm vào uy tín của Obama cũng như những di sản mà ông để lại sau khi rời nhiệm sở.
Tuy nhiên, Comey ngay sau đó đã khiến Trump "bẽ mặt", khi tuyên bố rằng cáo buộc trên không có cơ sở, đồng thời nhấn mạnh Obama không thể ra lệnh cho các cơ quan an ninh nghe lén điện thoại của bất kỳ ai mà không được kiểm soát.

 Comey nói không có bằng chứng cho thấy Obama ra lệnh nghe lén Trump
"Tôi không có bất cứ thông tin nào chứng minh cho những dòng tweet đó, tôi cũng đã xem xét cẩn thận trong nội bộ FBI", Comey nói hồi tháng ba. "Bộ Tư pháp cũng không có thông tin nào cho thấy cáo buộc đó là có cơ sở".
Điều tra về mối liên hệ giữa Trump và Nga
Hồi tháng ba, chỉ hai tháng sau khi Trump nhậm chức, Comey thông báo FBI đang điều tra nỗ lực của chính phủ Nga can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. "Trong đó gồm điều tra bản chất các mối liên hệ giữa những cá nhân liên quan tới chiến dịch tranh cử của Trump với chính phủ Nga, cũng như tìm hiểu xem có sự phối hợp nào giữa chiến dịch của Trump với nỗ lực của Nga", Comey nói trước Ủy ban Tình báo Hạ viện.
"Chúng tôi tiến hành công việc này theo cách cởi mở, độc lập và các chuyên gia kỳ cựu của chúng tôi sẽ hoàn thành cuộc điều tra nhanh nhất có thể, nhưng nếu nó kéo dài, họ vẫn sẽ theo đuổi tới cùng", Comey tuyên bố. "Tôi có thể hứa với các ông rằng chúng tôi sẽ theo đuổi sự thật dù chúng dẫn tới đâu".

Comey thông báo mở cuộc điều tra Nga can thiệp bầu cử Mỹ 
Bình luận viên Robbins cho rằng đây là một yếu tố quan trọng thúc đẩy Trump ra quyết định sa thải Comey. Trong khi nhiều thành viên đảng Dân chủ hoan nghênh quyết định này, các nghị sĩ đảng Cộng hòa cho rằng Comey đang "bới bèo ra bọ" trong câu chuyện Nga can thiệp vào bầu cử Mỹ.
Trump cũng lên tiếng bác bỏ các cáo buộc có liên quan tới Nga. "Cựu giám đốc tình báo quốc gia James Clapper và nhiều người khác đã nói rằng không có bằng chứng cho thấy Tổng thống Mỹ thông đồng với Nga", Trump viết trên Twitter hồi tuần trước. "Câu chuyện này là tin giả và mọi người biết điều đó".
Tuy nhiên, Tim Kaine, người cùng bà Clinton tham gia tranh cử, lại cho rằng việc Trump đột ngột sa thải Comey "cho thấy chính quyền sợ hãi như thế nào trước cuộc điều tra về Nga".
Hiện chưa rõ cuộc điều tra về cáo buộc chiến dịch của Trump dính líu tới Nga sẽ đi về đâu sau khi Comey mất chức. Các nghị sĩ đảng Dân chủ chỉ trích quyết định này của Trump, kêu gọi chỉ định một công tố viên đặc biệt để tiếp tục cuộc điều tra và đưa ra kết luận càng sớm càng tốt.Trí Dũng

No comments:

Post a Comment