Saturday, June 10, 2017

Chuyện lạ(693)

7 kỳ quan thế giới có nguy cơ bị nhấn chìm

Băng ở các cực tan chảy sẽ làm mực nước biển dâng cao, đe dọa dân cư ven biển và hệ sinh thái, nhấn chìm các di sản văn hóa lớn như tượng Nữ thần Tự do.
Theo Business Insider, ước tính khoảng hơn 20% trong số 720 di sản thế giới của UNESCO có nguy cơ bị ngập hoặc thậm chí nhấn chìm hoàn toàn vào năm 2100 do mực nước biển dâng.

"Nếu chúng ta không hạn chế biến đổi khí hậu", Ben Marzeion, tác giả chính của báo cáo năm 2014 trên tạp chí Environmental Research Letter cho biết, "trong tương lai các nhà khảo cổ sẽ phải tìm kiếm những di sản văn hóa trong lòng đại dương".
Tượng Moai 2.000 năm tuổi trên đảo Phục Sinh. Ảnh: Reuters
Nếu mực nước biển dâng lên, những con sóng mạnh và khổng lồ sẽ tấn công chúng, làm như hỏng phần đế bằng đá và có thể làm đổ tượng.
Nhà hát Opera ở Sydney. Ảnh: Reuters
Nhà hát này được UNESCO gọi là "Công trình kiến trúc vĩ đại của thế kỷ 20". Nhà hát mới được đưa vào danh sách di sản thế giới nhưng đã bị đe dọa bởi sự tăng của mực nước biển. Hiện nó chỉ ở vị trí cao hơn mực nước biển 3,3 mét. Nếu nước biển dâng lên, các cấu trúc hỗ trợ của tòa nhà có thể bị suy yếu.
Hang Elephanta, Ấn Độ. Ảnh: Reuters
Ngoài khơi bờ biển phía tây của Ấn Độ là đảo Elephanta, trên đó có một địa điểm khảo cổ lớn là hang Elephanta. Các tác phẩm điêu khắc và chạm khắc trong hang có cách đây khoảng 1.500 năm, nằm trong số "những biểu hiện hoàn hảo nhất" của nghệ thuật Ấn Độ, theo UNESCO.

Bức tượng cao 7 mét của thần Shiva với ba hiện thân: Sáng tạo, Bảo hộ và Hủy diệt nằm ở hang chính. Nhiệt độ chỉ cần tăng thêm 1 độ C cùng với độ dâng của mực nước biển tương ứng sẽ đe dọa công trình này.
Núi Thánh Michael. Ảnh: Reuters
Núi Thánh Michael nằm ở Normandy, Pháp. Đây là một hòn đảo ở giữa một vịnh bùn. Khi thủy triều lên, không thể tiếp cận hòn đảo, nhưng khi nước triều rút, du khách và người hành hương có thể đi bộ trên bãi bồi để tới đây.
Tuy nhiên chỉ cần ấm lên 1,56 độ C, toàn bộ phần nền của Núi Thánh có thể bị chìm dưới nước.
Tàn tích Leptis Magna ở Homs, Libya. Ảnh: Reuters
Đây đã từng là một thành phố cảng nổi tiếng, một trong những viên ngọc quý của Đế chế La Mã. Thành phố 1.000 tuổi này là một trong những địa điểm khảo cổ được bảo tồn tốt nhất trên thế giới và có nhiều tàn dư của nhiều nền văn minh, từ người Berber đến Byzantium. Hiện nó cũng chỉ ở độ cao hơn 1 mét so với mực nước biển. Ngoài ra, nó còn bị đe dọa bởi cuộc nội chiến dai dẳng nơi đây.
Đền thờ Mặt Trời ở Konark, Ấn Độ. Ảnh: Reuters
Đền thờ Mặt Trời 800 tuổi nằm trên bờ biển phía tây của Ấn Độ. UNESCO gọi nó là "kiệt tác của thiên tài sáng tạo" được xây dựng bởi 1.200 nghệ nhân trong hơn 12 năm. Tuy nhiên nó chỉ nằm cao hơn mực nước biển khoảng 2 mét. Chỉ cần một dải băng tan là toàn bộ khu vực này sẽ chìm dưới nước.
Tượng Nữ thần Tự do. Ảnh: StorageFront.com
Đây là bức tượng của Pháp tặng cho Mỹ nhân kỷ niệm 100 năm độc lập, nó đã đứng ở cảng New York trong 130 năm. UNESCO gọi bức tượng cao 46 mét này là "một kiệt tác tạc tượng khổng lồ". Theo ước tính của Cơ quan quản lý công viên quốc gia Mỹ, nước biển dâng sẽ đe dọa tới khối tài sản trị giá 1,51 tỷ USD, bao gồm cả bức tượng.
Nguyễn Thành Minh

Hồi sinh một trong bảy kỳ quan của thế giới cổ đại

Các nhà khảo cổ Đan Mạch đang lên kế hoạch tái xây dựng Lăng mộ, một trong 7 kỳ quan của thế giới cổ đại.

hoi-sinh-mot-trong-bay-ky-quan-cua-the-gioi-co-dai
Lăng mộ thời cổ đại tại thành phố Halicarnassus. Ảnh: Ancient Origins.
Lăng mộ (Mausoleum), nằm trên đỉnh một ngọn đồi tại thành phố Halicarnassus thuộc Bodrum, Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay, là một trong 7 kỳ quan của thế giới cổ đại. Công trình được xây dựng từ năm 353 đến năm 350 trước Công nguyên để làm nơi an nghỉ cho Mausolus, người cai trị thứ hai của Caria từ triều đại Hecatomnid, theo Ancient Origins.
Lăng mộ là kỳ quan cổ đại tồn tại lâu thứ hai sau Đại kim tự tháp Giza ở Ai Cập. Công trình này là sự pha trộn kiến trúc nghệ thuật từ ba nền văn hóa khác nhau bao gồm Hy Lạp, Lycian, và Ai Cập. Tuy nhiên, những gì còn sót lại của nó hiện nay chỉ còn là đống đổ nát sau trận động đất mạnh xảy ra vào thế kỷ 15.
hoi-sinh-mot-trong-bay-ky-quan-cua-the-gioi-co-dai-1
Những tàn tích còn sót lại của Lăng mộ ngày nay. Ảnh: Kristian Jeppesen.
Poul Pedersen, nhà khảo cổ học người Đan Mạch, và trợ lý John Lund tại Đại học Nam Đan Mạch, đang hợp tác với Quỹ Học viện Các quốc gia Địa Trung Hải (MCAF) để tái xây dựng Lăng mộ, Hurriyet Daily News hôm 12/1 đưa tin. Đây là một trong hai mục tiêu chính của Dự án Halikarnassos Đan Mạch. Mục tiêu lớn hơn của dự án là khôi phục những công trình còn sót lại của thành phố cổ Halicarnassus.
"Khi công trình kiến trúc được phục hồi, sẽ có ít nhất hai trong số những kỳ quan của thế giới cổ đại xuất hiện ở thời hiện đại", Özay Kartal, người đứng đầu MCAF, nói.
Dự án trên cũng bao gồm việc đào bới một số địa điểm dọc đường đi từ thành phố cảng Bodrum đến Lăng mộ, khai quật bức tường cổ bao quanh Bodrum và một trường đua ngựa có niên đại 3.500 năm.Lê Hùng

Thổ Nhĩ Kỳ chuyển cổ lăng 1.100 tấn tới chỗ mới cách 1,6 km

Lăng mộ gần 600 năm nặng 1.100 tấn của một vị hoàng tử Thổ Nhĩ Kỳ được di dời thành công tới địa điểm mới cách chỗ cũ 1,6 km.


Công trình 541 năm tuổi được di dời để nhường chỗ cho đập thủy điện lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ. Trước sự chứng kiến của đông đảo người dân địa phương, lăng mộ Zeynel Bey được vận chuyển bằng xe bánh nhỏ tới địa điểm mới ở Hasankeyf, Thổ Nhĩ Kỳ, hôm 12/5, theo National Geographic.
Được vị vua Uzun Hassan xây dựng năm 1475 để tưởng niệm người con trai hy sinh trong chiến trận, lăng mộ có dạng tòa tháp hình vòm chuyển từ vị trí ban đầu ở thị trấn 12.000 năm tuổi Hasankeyf  tới công viên văn hóa ở cách đó hơn 1,6 km và cao hơn 60 m. Kế hoạch tốn kém nhằm di dời lăng mộ khỏi khu vực chịu ảnh hưởng của hồ chứa nước khổng lồ sẽ làm ngập cả thung lũng sông Tigris khi đập thủy điện Ilısub đi vào hoạt động.
Dù có một số ý kiến phản đối di dời công trình do lo ngại lăng mộ sẽ bị ảnh hưởng, những người ủng hộ cho rằng mục tiêu của kế hoạch dịch chuyển là bảo tồn văn hóa.
Lăng mộ là ví dụ tiêu biểu cho kiến trúc Anatolia với đỉnh hình vòm có tác dụng thông khí, chiều cao 15 m và đường kính 7,6 m, cách xếp gạch tỉ mỉ và vị trí bao quát sông Tigris.
Các kỹ sư và chuyên gia bảo tồn cân nhắc một số lựa chọn, bao gồm để lăng mộ ngập nước, hoặc xây dựng boongke bê tông bao quanh lăng mộ, có thể tiếp cận thông qua đường hầm dưới nước dài 3,2 km cùng với hệ thống đường tàu nhẹ.
Sau khi cơ quan State Hydraulic Works (DSI) của chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ thông qua kế hoạch di dời và đồng ý với kinh phí 4,2 triệu USD, vẫn còn nhiều chướng ngại vật cần giải quyết. "Nhưng thông thường, mọi việc không phải luôn diễn ra trơn tru như kế hoạch. Chúng tôi gặp rất nhiều rắc rối vào ngày di dời", Ahmet Turer, kỹ sư công trình dân sự giám sát kế hoạch, cho biết.
Đội thi công hàng chục người bắt đầu khoan nhiều dầm đỡ nằm dọc ở chân lăng mộ để giữ nền móng bê tông mới. Kích thủy lực giúp nâng phần nền móng và tòa tháp bằng đá lên, để đưa phương tiện vận chuyển vào vị trí.
Nhưng ở đầu con đường được xây dành riêng cho việc di dời, máy phát điện hết khí gas, hệ thống giám sát độ ổn định của công trình trong lúc vận chuyển không làm việc, một lốp xe bị xẹp.
Turer và đông nghiệp vẫn nỗ lực tiếp tục công cuộc di dời trong khi lưu tâm tới các quan chức chính phủ đang theo dõi và đập nước ở cách đó không xa. Khí gas được tái bổ sung, một hệ thống giám sát dự phòng được đưa vào hoạt động và bánh xe hỏng được tháo ra.
Công tác tu sửa sẽ tiếp tục ở địa điểm mới mang tên công viên văn hóa Hasankeyf. Các nhà chức trách cũng lên kế hoạch di dời 8 công trình lịch sử khác nhưng Turer không chắc chắn về khả năng tiến hành bởi một số công trình nằm ở đầu bên kia của sông Tigris gần như không thể đi qua và thời gian còn lại quá ngắn.Phương Hoa

No comments:

Post a Comment