Saturday, July 1, 2017

Bài viết hay(5123)

Nghe Huy Đức chê báo lề phải là báo lá cải chuyên đăng tin tào lao, rẻ tiền mà tui ...giựt mình vì Blog này của tui cũng ...same shit. Người nào cũng thích tào lao, thích nghe và bàn chuyện tào lao. Tui cũng trích bài tào lao và hình tươi mát trên báo lề phải kia mà nhưng tui hổng câu like mà cứ thích gì thì chơi đó; chẳng quan tâm đến chuyện ai ưa, ai ghét. Sống được bao lâu nữa đâu mà phải lo sợ nhiều quá để rồi khi bước lên bàn thờ, con cháu sẽ thấy hình con thỏ Playboy thay vì hình của tui. Dù sao cũng đỡ hơn là vịt Donald suốt ngày cạp cạp trên twitter. Tào lao là bệnh hay lây đã có từ khi con người trở nên tào lao! Trump không tào lao thì nước Mỹ đâu có vui?

Hủy diệt lòng yêu nước, sự dũng cảm, dung dưỡng sự thờ ơ, vô cảm

So với Trung Quốc, thế giới ít quan tâm đến VN và do đó tình hình chính trị, xã hội, “thành tích” nhân quyền ở VN ra sao cũng chả mấy người biết, nếu họ không vì một lý do gì đó chú ý đến VN. Tôi đã từng nói chuyện với nhiều người Na Uy, người châu Âu cho tới những khu vực khác trên thế giới, không có mấy người hiểu rõ về hệ thống chính trị, tình hình chính trị xã hội ở VN.
Có một vài người bạn từng nghe tôi nói nhiều về VN nhưng vẫn không hình dung hết, đến khi tôi gửi một loạt bài về tình hình VN trên trang Human Rights Watch, RFS (Reporters Without Borders), cả cái video của đài truyền hình quốc tế Aljazeera về sự hà khắc, bóp nghẹt mọi quyền tự do ngôn luận của người dân và cách hành xử đối với những blogger dám lên tiếng của nhà cầm quyền…họ mới thực sự sửng sốt.
Lâu thật lâu, như hôm nay, truyền thông quốc tế đồng loạt đưa tin về phiên tòa ô nhục kết án blogger Mẹ Nấm, tức Nguyễn Ngọc Như Quỳnh 10 năm tù, chỉ vì cái tội dám lên tiếng đấu tranh ôn hòa trước những sự bất công, phi lý, những vấn đề nhức nhối của xã hội như nạn công an lạm dụng quyền lực, bạo hành người dân đến chết khi đang trong lúc bị tạm giam để điều tra, hay thảm họa môi trường Formosa…
Trước đó mấy ngày, báo chí các nước cũng đưa tin rất nhiều về trường hợp một nhà bất đồng chính kiến, cựu tù nhân lương tâm, Giáo sư Phạm Minh Hoàng đã bị nhà nước cộng sản tước quốc tịch VN và trục xuất sang Pháp sống đời lưu vong… Vào những dịp như vậy, ai quan tâm đến VN thì có thể hiểu được cái chế độ do đảng cộng sản đang nắm quyền ở VN là một chế độ tàn bạo, rằng ở VN không có đất sống cho những người dám lên tiếng, những nhà hoạt động dân sự.
Nhưng cho dù có đọc được những tin đó, người nước ngoài, nhất là công dân của các nước tự do, dân chủ, văn minh, tiến bộ cũng không sao tưởng tượng được rằng có những quốc gia kết án những người đấu tranh ôn hòa, chỉ với ngòi bút hay bàn phím, đến những 10, 12, 16 năm tù. Có những quốc gia dùng công dân của mình, nhất là những tù nhân lương tâm, tù nhân chính trị như những con bài để mặc cả, thương lượng với thế giới và khi đạt được thỏa thuận thì trục xuất công dân sang nước khác, chỉ với bộ quần áo trên người, như những tội phạm nguy hiểm, trong khi họ hoàn toàn không gây nguy hại gì đến an ninh xã hội!
Người dân của các nước tự do, dân chủ, văn minh, tiến bộ có thể lờ mờ hình dung rằng điều kiện giam giữ tù nhân chính trị, tù nhân lương tâm ở VN nó tồi tệ như các quốc gia độc tài, kém văn minh khác, nhưng chắc không thể tưởng tượng được những trò hèn hạ, bẩn tưởi mà nhà cầm quyền sử dụng để mong làm nhục chí khí, lung lạc tinh thần tù nhân, hay đơn giản chỉ để thỏa mãn cái tâm lý muốn trả thù.
Hèn hạ, bẩn tưởi đến mức tù nhân chính trị ung thư sắp chết vẫn không được trả về để chết bên người thân hay chết mà gia đình vẫn không được mang xác về vì “tù chính trị không phải là người” (như tù nhân chính trị Nguyễn Văn Trại, trại giam Xuân Lộc, Đồng Nai). Thực tế là các trại giam luôn luôn giữ thi hài các tù nhân chính trị lại và an táng trong phạm vi trại giam, không khác nào “chết mà vẫn còn bị giam”.
Người tù có cha chết, mẹ chết vẫn không được phép về chịu tang, bị giam trong những điều kiện cố ý tệ hại để hủy hoại sức khỏe, ví dụ như “người tù thế kỷ” Nguyễn Hữu Cầu, cựu đại úy Chủ Lực Quân VNCH, bị giam cả thảy 37 năm đến khi tim yếu, tai gần như điếc, một mắt bị mù lòa không còn thị lực, sức khỏe cạn kiệt mới được thả ra. Hoặc bị giam trong phòng giam hoàn toàn tối để làm hỏng thị lực dần dần như trường hợp kỹ sư-tù nhân lương tâm Trần Huỳnh Duy Thức, không cho mặc đồ lót hoặc sử dụng băng vệ sinh khi có kinh như trường hợp blogger Mẹ Nấm v.v…
Những chi tiết đó thế giới văn minh không thể hiểu được. Chỉ có người dân ở những nước cùng chế độ độc tài, man rợ là hiểu nhau. Tôi nói chuyện với một nhà văn, nhà xuất bản sách, blogger người Bangladesh đang tỵ nạn chính trị ở Na Uy hơn một năm nay. Bangladesh qua lời kể của anh hiện lên trước mắt tôi không khác gì xã hội VN dù Bangladesh có khá hơn ở một vài khía cạnh, ví dụ có đa đảng, chế độ Thủ tướng Nghị viện, báo chí, TV, nhà xuất bản hoàn toàn là của tư nhân…Nhưng “thành tích” vi phạm nhân quyền của chính phủ Bangladesh cũng rất tồi tệ, và cũng như VN, các blogger, nhà báo, nhà văn ở Bangladesh cũng luôn luôn chịu đủ thứ sự rủi ro, nguy hiểm, từ việc bị chính quyền bắt giam dài hạn nếu dám công khai chỉ trích các chính sách của nhà nước, cho tới việc bị hành hung, giết chết bởi những nhóm Hồi giáo cực đoan nếu dám có những tư tưởng tự do, không phù hợp với đạo Hồi.
Trong những năm gần đây, thế giới đã bàng hoàng khi đọc/nghe thấy hàng loạt vụ tấn công bạo lực chống lại các blogger, nhà nghiên cứu, các nhà hoạt động vì quyền lợi người đồng tính, người nước ngoài và các thành viên của các nhóm tôn giáo thiểu số ở Bangladesh. Họ đã bị tấn công đến chết bằng dao, rựa...ngay ở chỗ đông người.
Ví dụ như vụ giết blogger, nhà văn và nhà hoạt động Avijit Roy ở Bangladesh vào ngày 27 tháng 2 năm 2015 hoặc vụ tấn công vào blogger Ananta Bijoy Das vào tháng 5 năm 2015 và nhiều vụ khác nữa. Khi những blogger, nhà báo bị những nhóm Hồi giáo cực đoan đe dọa, họ từng tìm đến cảnh sát nhưng cảnh sát không hề làm gì để ngăn chặn, ngoài việc khuyên họ nên…trốn sang nước khác! Sau nhiều lần bị đe dọa và cuối cùng bị tấn công suýt chết, vị blogger mà tôi nói chuyện đành phải chọn con đường ra đi, sống đời lưu vong.
Còn ở VN? Kể từ khi đảng cộng sản lên nắm quyền ở miền Bắc năm 1945 và độc quyền lãnh đạo trên cả từ năm 1975, có bao nhiêu thế hệ tù nhân chính trị, tù nhân lương tâm phải trải qua những bản án phi nhân, những năm tháng tù đày như địa ngục trần gian? Từ vụ án Nhân văn-Giai phẩm, vụ án “xét lại chống đảng” trước năm 1975, hàng loạt dân quân cán chính VNCH phải chịu tù đày sau 30.4.1975 cho tới những lớp tù nhân lương tâm sau này-dân oan, người bất đồng chính kiến, các nhà hoạt động dân sự, hoạt động tôn giáo, blogger, nhà báo, luật sư, kỹ sư…
Không chỉ giam cầm. Nếu như các blogger, nhà báo ở Bangladesh bị những nhóm Hồi giáo cực đoan tấn công giết chết ngay trước mắt thiên hạ, thì ở VN, công an đội lốt côn đồ cũng ngang nhiên tấn công tàn bạo những người dám lên tiếng, kể cả đạp cho ngã xe, rất nguy hiểm cho tính mạng.
Trong nhiều năm qua cái tên VN luôn luôn đứng vào hàng ngũ những quốc gia độc tài, nơi mọi quyền tự do dân chủ tối thiểu của con người đều bị bóp nghẹt, nơi có “thành tích” tồi tệ về nhân quyền, tham nhũng, và vô số sự tệ hại khác. Trong những bảng xếp hạng về “democracy index”, “human rights violations by country ranking”, “countries with worst human rights records”, “Countries Top the List of 'Enemies of the Internet” or “List of "Enemies of the Internet" v.v…VN luôn luôn nằm cạnh những cái tên như Bắc Hàn, Cu Ba, Syria, Egypt, Gambia, Kenya, Saudi Arabia, Eritrea, North Korea, Somalia, Sudan, Venezuela, China…Rộng ra thêm nữa, có Afghanistan, Bangladesh, Pakistan, Nga, Iran, Turkmenistan, Uzbekistan…
Dưới chế độ cộng sản, có bao giờ chúng ta thấy được những thông tin tốt đẹp hay VN lọt vào những danh sách đáng tự hào?
Nhưng, có vẻ như đa số người Việt không quan tâm đến những danh sách xếp hạng hay cái nhìn của thế giới đối với VN. Những cái đó xa xôi quá. Ngay những chuyện bất công, phi lý, tồi tệ xảy ra hàng ngày, nhiều người còn không hay biết. Chẳng hạn, có bao nhiêu người biết đến blogger Mẹ Nấm, những việc chị đã làm, phiên tòa xử chị vô lý, tàn bạo và phi nhân ra sao. Có bao nhiêu người đọc và quan tâm đến cái tin về phiên tòa xét xử blogger Mẹ Nấm vốn chỉ được đưa tin ít ỏi và không trung thực, dựa theo cái nhìn của nhà cầm quyền? Trong khi đó, cùng một thời điểm, vụ án tình-tiền, hoa hậu-đại gia Phương Nga-Cao Toàn Mỹ thì được báo chí đua nhau cập nhật tin tức liên tục, khai thác đủ kiểu, và người dân thì náo nức theo dõi.
Đặt bên cạnh sự lẻ loi của vụ án xét xử một người yêu nước, một người mẹ đơn thân đang nuôi hai con nhỏ với bản án từ 8-10 năm. vì đòi những quyền lợi chung cho tất cả mọi người, chứ không phải quyền lợi của riêng mình, mới thấy gì?
Thứ nhất, một chế độ độc tài tàn bạo có khả năng biến báo chí thành bạc nhược, biến người dân thành thờ ơ, vô cảm, không quan tâm gì đến những chuyện gì đang xảy ra trên đất nước mình, cũng không quan tâm dân mình đang sống như thế nào so với các nước khác, khoảng cách về sự tiến bộ, văn minh giữa nước mình với các nước nó xa vời vợi như thế nào. Thứ hai, toàn bộ quá trình xét xử, kết án blogger Mẹ Nấm bộc lộ tính chất phi lý, tàn ác, man rợ như hầu hết những bản án dành cho những ai dám lên tiếng ở nước này từ trước đến nay.Và không có hy vọng gì vào sự tự thay đổi, vào lương tri của nhà nước cộng sản, cộng sản chỉ có thể thay thế, xóa sổ chứ không có khả năng thay đổi và càng không thể cùng “hợp tác”, “sống chung”.
Nhưng trước khi có thể đi đến sự sụp đổ thì chế độ này cũng đã kịp giam cầm, tiêu diệt bao nhiêu con người dũng cảm và tạo nên một xã hội với tâm lý thờ ơ như “ở trọ” trên quê hương. Và đó mới là điều đáng phải lo nghĩ.Song Chi

Mẹ Nấm và 10 năm tù

Với một bản cáo trạng sơ sài, nhà cầm quyền Việt Nam đã kết án Nguyễn Ngọc Như Quỳnh 10 năm tù. Phần đáng chú ý nhất trong bản cáo trạng là toà án, viện kiểm sát căn cứ theo kết luận điều tra của công an.
Trong khi đó thì công an là người bị Nguyễn Ngọc Như Quỳnh tố cáo vì có những vụ việc công an Việt Nam tra tấn chết người.
Về chuyện công an đánh chết người là có thật, như vụ đánh ông Tùng bố của Trịnh Kim Tiến, được toà xét xử với tội danh làm chết người khi thi hành công vụ. Viên trung tá công an trong vụ này bị kết án 4 năm. Từ vụ ông Tùng đến nay đã có bao nhiêu cái chết trong đồn công an, nhưng hầu hết cơ quan công an đều nói dậy họ tự chết, chẳng hạn như thắt cổ bằng dây điện thoại, dây thun quần, tự ngã đập đầu vào bàn hoặc lấy trộm dao dọc giấy của cán bộ tự tử và là bị bệnh lý bất ngờ...
Chuyện công an tra tấn đánh chết đã gây bức xúc trong dư luận, nhưng chính việc che đậy và chối cãi của họ càng làm dư luận bức xúc hơn. Vì sự che đậy trắng trợn như thế cho thấy, bản chất của khát máu của họ không thể thay đổi. Chúng ta thử hình dung khi họ thít cổ tra tấn làm chết người, họ lạnh lùng lấy dao rạch lên vết dây hằn trên cổ , sau đó khâu lem nhem lại để xoá vết do dây hằn, tiếp đên dựng kịch bản nạn nhân tự dùng dao cắt cổ trong đồn công an.
Một chế độ mà công an phạm tội giết người và lạnh lùng tàn nhẫn phi tang như thế, thì thử hỏi có người cha, người mẹ nào không lạnh người nghĩ đến con em mình ở tương lai sau này, phải sống trong một chế độ như vậy.
Việc Nguyễn Ngọc Như Quỳnh theo dõi và tập hợp những vụ việc công an đánh chết người, giết người là việc làm đúng và nên làm.
Và vì việc nên làm đó, Nguyễn Ngọc Như Quỳnh đã bị công an Việt Nam trả thù bằng bản án 10 năm tù, một bản án đầy bất ngờ, ngay cả những người từng trải qua nhà tù như Lê Công Định, Lê Quốc Quân đều phải ngạc nhiên vì mức án quá lớn so với họ hình dung.
Như thế chứng tỏ, ngoài sự trả thù của bộ công an đối với Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, còn có một động cơ khác nữa như việc xử nặng để trấn áp tinh thần những người đấu tranh trong nước, dập tắt phong trào dân chủ và nhân quyền.
Nhưng hơn cả trong chuyện bắtt bớ này, vẫn là mục đích mặc cả với quốc tế về nhân quyền. Cộng sản Việt Nam biết thế giới rất quan tâm đến nhân quyền, nên bấy lâu nay họ vẫn sử dụng nhuần nhuyễn con bài này để có cái mặc cả với quốc tế trong những lần gặp gỡ.
Nguyễn Ngọc Như Quỳnh là người hoạt động ôn hoà, cô nghiên cứu về cách thức đấu tranh theo những gì pháp luật cho phép. Nhà cầm quyền Việt Nam nếu theo đúng trình tự điều tra, xác minh , đánh giá như các vụ án khác, thì sẽ chẳng bao giờ khởi tố được cô, đừng nói là đưa ra toà kết án. Bản cáo trạng chỉ là kể lể những vụn vặt, rồi suy diễn và tự kết luận có tội theo chủ quan của người viết kết luận điều tra, cáo trạng. Thậm chí hồ sơ để kết tội Nguyễn Ngọc Như Quỳnh thiếu thuyết phục đến nỗi, nó đủ căn cứ để đưa chính những người bắt bớ, khởi tố, xét xử Nguyễn Ngọc Như Quỳnh ra khởi tố và bỏ tù.
Tuy nhiên khi đã được chọn làm vật để phục vụ mục đích khi trao đổi của cộng sản với quốc tế về nhân quyền, thì không có cái gì đúng về pháp luật hay tình người ở đây cả. Phải càng phi pháp luật, càng vô nhân đạo mới càng được quốc tế chú ý đến.
Cộng sản Việt Nam kết án Nguyễn Ngọc Như Quỳnh 10 năm tù, để nếu cần khi nguyên thủ quốc gia Việt Nam gặp nguyên thủ quốc gia nào đó nghe đề nghị về việc xem xét trường hợp Nguyễn Ngọc Như Quỳnh. Phía Việt Nam sẽ tuỳ theo kết quả thu được về hỗ trợ kinh tế, viện trợ, họ sẽ giảm án hoặc tạo điều kiện nào đó về trường hợp của Quỳnh. Đây là mục đích chính của việc kết án nặng này, trong trường hợp đó vị nguyên thủ Việt Nam vừa đạt được mục đích về kinh tế, vừa được tiếng là người nhân ái, rộng lượng.
Như nhà báo Vũ Đông Hà của trang Dân Làm Báo, người khá biết về Nguyễn Ngọc Như Quỳnh , ông nhận xét trong bài viết mới đây. Vụ án này chỉ nhằm mục đích trao đổi về nhân quyền với quốc tế, vì thế nó phải cần dài tới 10 năm để có thời gian mặc cả, để có thể co giãn như giảm án hoặc đồng ý cho mẹ con Nguyễn Ngọc Như Quỳnh được ra nước ngoài chữa bệnh.
Mục đích bắt người đấu tranh, kết án nặng nề đề trao đổi với quốc tế là một điều không có gì lạ trong nhiều năm qua ở chế độ cộng sản Việt Nam. Tất cả đều ở trong một cái vòng luẩn quẩn của sự trao đổi này, người đấu tranh là món hàng, quốc tế là khách mua hàng, nhà cầm quyền Việt Nam là những kẻ bán hàng. Khởi đầu là nhà cầm quyền bắt người vô pháp luật, vô nhân đạo. Dư luận trong nước và nước ngoài lên tiếng phản đối, kêu gọi đến chính phủ các nước. Chính phủ các nước đề nghị đến chính phủ Việt Nam về trường hợp này, trường hợp kia. Chính phủ Việt Nam đợi thế và ra giá.
Tuy nhiên gần đây, có lẽ quốc tế đã quá nản với việc trao đổi người như vậy, hoặc lứa lãnh đạo cộng sản Việt Nam bây giờ muốn đặt giá quá cao. Điều đó dẫn đến nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam không được như ý, gọi là không có khách hoặc không được trả giá như mong muốn. Khiến họ càng lồng lộn bắt bớ và đàn áp những người đấu tranh ôn hoà ở Việt Nam với thủ đoạn mỗi ngày một bỉ ổi, đê tiện và nặng nề hơn. Mức độ mỗi ngày một leo thang của nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam trấn áp nhân quyền ngày nay như một con bạc khát nước. Chỉ chứng tỏ một điều, chế độ này đang khủng hoảng trầm trọng và bế tắc trong ngoại giao và đường lối phát triển đất nước. Nếu quan sát hành động của nhà cầm quyền và những hồng vệ binh ở xã hội trong các vụ việc Formosa, Đồng Tâm...biển đảo sẽ thấy những dấu hiệu mong muốn của chúng là biến đất nước này thành một quốc gia phi nhân tính, độc tài như kiểu Bắc Hàn.Người Buôn Gió

Nơi sương phủ

Giấc ngủ chập chờn ít lâu thì vỡ tung vì tiếng chuông của đồng hồ báo thức. Bữa tiệc tối qua tôi uống nhiều rượu nên tới giờ vẫn nhức đầu. Tôi muốn ngủ thêm một lúc, đợi khi cơn nhức đầu dịu hẳn mới rời khỏi giường nhưng đồng hồ vẫn inh ỏi. Sau nhiều hồi báo, tôi ngao ngán dần với cảm giác thèm ngủ.
Tôi lật chăn, ngồi dậy, và tắt đồng hồ.
Nhìn ra ngoài khung cửa, tôi thấy rõ màn sương mờ ảo phủ quanh những mái nhà. Hàng cây nghiêng nghiêng. những tán lá đã bắt đầu úa vàng. Phố vắng, lá phượng rơi trong giọt nắng ngắn của bình minh sớm. Chiếc xe bus chạy vòng và dừng lại trước mỗi điểm đỗ. Cửa xe mở toang ngay cả khi không có khách chờ xe. Nắng đổ nhè nhẹ, nho nhỏ như chiếc lá thông và bắt đầu nồng, sắc và mạnh hơn khi mặt trời bắt đầu nóng bỏng. Tiếng chân người dồn dập, còi xe rú cao như chửi thề. Ngày mới bắt đầu khi người chật cứng mọi con đường.
Tôi làm nhân viên trong một cửa hàng nội thất ở thành phố. Công việc của tôi được phân theo từng ca. Tôi làm ca sáng, tới chiều sẽ có người khác thay. Cửa hàng nơi tôi đang làm việc là một chi nhánh khác, nhỏ bé hơn của công ty nội thất. Không có nhiều bận rộn ở công việc này và ngoài những mối quen thì chỉ có những vị khách thi thoảng tạt qua để xem mặt hàng. Tính cả tôi thì cửa hàng có sáu nhân viên. Một con số không cần thiết cho một cửa hàng bé nhỏ thế này. Ông chủ không mấy khi đến, mọi công việc đều được giao qua điện thoại.
Vào buổi sớm chúng tôi tới cửa hàng để khiêng đồ ra bày, lau bụi rồi ngồi không chờ khi hết ca. Đồng nghiệp tôi thường trốn giờ làm, ngủ gật trong giờ, và thường xuyên tổ chức bài bạc trong gian nhà kho. Họ cử một người để canh, phòng khi ông chủ điện về hoặc có khách tới mua hàng. Tôi chẳng mấy ham hố với trò đỏ đen và vì thế tôi luôn là người trực thay họ.
Tôi có một người bạn. Cậu ta tên Thuần. Tôi với Thuần chưa thành tri kỷ, nhưng trong những mối quan hệ ít ỏi của tôi thì cậu ta là người có vai trò và lâu dài nhất. Thuần hơn tuổi tôi, cậu ta mê đọc sách và đã tự chọn cho mình nghề dạy học. Nhà Thuần nằm trong một con ngõ nhỏ, đối diện với một phiên chợ. Từ nhỏ Thuần đã sống ở đây. Cha mẹ Thuần từ nhiều năm trước đã sang Đức làm ăn và định cư hẳn bên đó. Hàng tháng họ vẫn chuyển tiền về cho Thuần. Ở ngôi nhà này chỉ còn Thuần với một người bác già cả. Việc chợ búa đều giao cho bà ấy và công việc của Thuần đơn giản chỉ là ngày đi dạy, tối đến thì vùi đầu trong sách.
“Sách bao dung với mọi nỗi đau. Mỗi trang ăm ắp trí tuệ nhân loại” – Có lần Thuần nói với tôi. Cậu ta nâng cặp kính lên, và như để tôi một lần nữa ghi nhớ, cậu ta lặp lại câu nói đó.
“Thế ư. Hình như nó đúng” – Tôi nói.
“Nó rất đúng, cậu không thấy sách thì cậu vẫn mù lòa”.
Tôi không đáp lời và chỉ gật đầu, như một sự lẩn tránh bất đắc dĩ. Tôi không có thù hằn gì với chữ nghĩa nhưng chẳng bao giờ tôi tìm thấy hứng thú ở việc đọc. Việc giở một cuốn sách, đọc một lèo, đọc ngắt quãng hay nhẩn nha từng con chữ đều khiến tôi uể oải và chuyện tìm hiểu nhiều hơn về một bề mặt ẩn sau mỗi câu văn thì thú thật nó rối rắm chẳng khác gì môn số học.
***
“Mày làm một chân nhé. Đang thiếu người”.
Tôi không đáp lời. Mấy người nhân viên quen thuộc trong những xới bạc giục tôi và tôi đành nhập cuộc. Cũng như mọi lần, xới bạc được tổ chức ở nhà kho. Trong này ngoài những món đồ lỉnh kỉnh thì có vài bộ bàn ghế tồn đọng từ lâu. Họ trải chiếu ngồi đất. Tôi không thích thú lắm những vẫn cầm bài lên đánh. Trong suốt trận bài, ba người họ và một số ít những người thỉnh thoảng lại lén vào để quan sát ván bài từng gào lên. Mỗi lá bài đều ảnh hưởng tới gương mặt của mỗi người họ. Những ván tôi về nhất hoặc ù nhưng gương mặt tôi vẫn thế. Không có thích thú nào khi thấy từng tờ tiền quy tụ về chỗ của mình. Việc về bét hay móm chẳng bao giờ khiến tôi gào lên hay đơn giản là cảm thấy bực bội.
Các cây bài hội đủ và bốn người hạ bài.
Tiếng chửi thề, ba gương mặt hoặc méo hẳn đi, hoặc gãi đầu, hơi cau mày, còn thì cười rất rạng rỡ. Tôi không tìm thấy đâu một gương mặt quen thuộc thường ngày. Kể cả nụ cười tròn đầy, có phần hả hê đó cũng mang vẻ cổ quái.
Tôi xin rút khỏi xới bạc. Một người khác thế chỗ tôi. Tôi ra ngoài cửa hàng. Không có vị khách nào ghé vào. Nửa tiếng nữa sẽ hết ca.
Một cỗ xe cưới phóng qua. Cô dâu chú rể ăn mặc sang trọng, bộ máy phát nhạc đặt trên xe được bật hết âm thanh, nhạc nhẽo ầm ĩ cả con phố. Vài chiếc xe đi chậm lại hoặc dừng ở vỉa hè để nhìn hai người ngồi trong xe. Khi chiếc xe vô tình lướt qua tầm nhìn, tôi cũng thấy nó và chỉ như vậy.
Chuông điện thoại vang lên và tôi rút máy.
Một tin nhắn, số lạ. Tôi đọc qua rồi quên ngay.
***
Tôi điện trước cho Thuần báo hôm nay sẽ đến. Quãng vài tháng tôi lại ghé qua nhà Thuần. Tôi thường đến vào chủ nhật, hôm đó tôi không phải đi làm còn Thuần cũng được nghỉ. Vốn tôi không hứng thú gì nhưng so với việc tụ tập rượu chè với những gã bạn lêu lổng, mở ti vi xem các chương trình vô bổ hay vào lúc khuya khoắt tìm một cô gái làng chơi… thì ghé qua nhà một người bạn sẽ hữu ích hơn.
Lúc mặt trời vừa nhô khỏi rặng núi và thấp thoáng những tia nắng đầu tiên tôi đã thức dậy. Những giấc ngủ của tôi luôn thất thường. Hầu như chưa bao giờ tôi có được một giấc ngủ ngon, kể cả lúc tôi ngủ li bì thì khi thức dậy tôi vẫn thấy uể oải. Rất ít khi tôi nằm mơ và các giấc mơ thường tan biến mỗi khi tôi tỉnh ngủ.
Vệ sinh thân thể xong xuôi, tôi mặc quần áo, xuống đường. Chiếc ví nằm lăn lóc dưới đất, vài tờ tiền xanh đỏ thòi ra ngoài miệng ví. Số tiền thắng từ trận cá cược tối qua khiến chiếc ví dày thêm và tôi phải dành thêm chút thời gian để sắp xếp lại.
Còn sớm nên phiên chợ đối diện với nhà Thuần vẫn rất ồn ào. Tiếng rao bán ầm ĩ, tôi ngửi thấy mùi thịt cá tanh tưởi. Tôi vào trong ngõ.
Người bác già của Thuần đã dậy rồi và đang dọn dẹp nhà cửa. Bà ấy thường mặc những bộ áo kẽ hoa hoặc nâu sẫm. Mái tóc người bác già đã bạc quá nửa, khuôn mặt gầy nhẳng và da dẻ lẽo nhẽo những nếp nhăn. Điều tôi biết nhiều nhất ở người bác già là bà ấy rất thích làm việc. Không một lúc nào là tôi thấy bà ấy nghỉ ngơi. Việc chợ búa, dọn dẹp nhà cửa bà ấy đều làm tốt. Thậm chí khi đã xong xuôi mọi việc, như để lẩn tránh nhàn rỗi, bà ấy tìm tới một công việc khác hoặc không thì vờ đánh rơi thứ gì đó, gây vấy bẩn căn phòng để mình lại bận rộn. Nhưng người bác già không có ý định tìm một công việc nào đó ngoài kia, cuộc sống bà ấy thu nhỏ trong ngôi nhà này.
“Thuần đang ở dưới tầng. Cháu cứ xuống đó”.
Tôi đưa cho bà hai trăm, bảo mua thứ gì đó để làm bữa trưa. Người bác già nhận lấy và nói “Cậu muốn ăn gì?”.
“Gì cũng được” – Tôi nói và đi xuống tầng.
Nhà hai tầng. Tầng một là phòng ăn, sâu bên trong là nhà bếp. Ở cạnh nhà bếp là phòng của người bác già. Tầng trên là phòng của Thuần và ban công. Ngoài ra còn có một tầng khác, được xây sâu dưới lòng đất. Gian phòng này nằm ở tầng một, cạnh phòng khách.
Tôi bẩy chiếc nắp lên và bắt đầu đi xuống. Có một cái thang dây ngắn nối với gian phòng phía dưới. Sự bố trí này khiến gian phòng giống một mật thất. Gian phòng dưới được thắp sáng bởi những ngọn đèn lắp ở hai bên tường. Loại đèn bóng vàng, ánh sáng dịu nhưng nhợt nhạt. Có một chiếc bàn lớn làm bằng gỗ mun ở dưới, Thuần đang ngồi. Cậu ta ngồi xoay lưng về phía tôi, cái lưng khom xuống, đầu cậu ta cũng chúi thấp và tay thì chậm chạp giở từng trang của cuốn sách. Có một chồng sách được xếp trên bàn và cuốn nào cũng rất dày.
Gian phòng này khoảng hai mươi mét vuông. Ở đây tôi không thấy gì ngoài những tủ sách. Tủ dựng sát vách tường, bìa sách quay ra ngoài. Để phân biệt từng loại sách Thuần đã chia ra thành từng tầng. Tờ giấy ghi thể loại sách được dán gần đó.
Tôi gọi Thuần.
“Cậu lại đây”.
Thuần trông gầy và xanh. Cặp kính cậu ta có vẻ dày lên, ở hai bên mép và dưới cằm râu mọc rậm rạp như một bãi cỏ. Ngón tay của cậu ta gầy nhẵng và cứng nhắc như những đốt xương. Khuôn mặt Thuần xanh xao, có vẻ gì đó dại dại nhưng qua cái miệng mở rộng, tạo thành một nụ cười giúp tôi biết cậu ta còn tỉnh táo.
“Tôi nghỉ dạy rồi, bây giờ tôi chỉ đọc sách thôi” – Thuần nói.
“Cậu nghĩ thế nào vậy. Tôi chẳng hiểu nổi?”.
“Tôi thích đọc sách. Không, phải nói là phát điên mới đúng”- Thuần nói và mỉm cười.
Tôi không sao chịu nổi cái nụ cười ngoác rộng, mang vẻ hạnh phúc đó - “Chúng ta sinh ra và đều có một cuộc sống. Nhưng có phải chỉ như thế? Lúc nhỏ rong chơi, lớn lên thì học túi bụi, sau đó thì tìm một công việc rồi thì cưới vợ, sinh con và dạy cho con cái của mình những điều mình đã trải qua. Họ sống như nhau và chết như nhau. Điều này thật tai hại và như một vòng tuần hoàn kinh tởm”.
Tôi xua tay “Những cuốn sách khiến cậu mụ mị mất thôi!”.
“Không đâu” – Thuần gào lên và tôi thấy từng câu nói của cậu ta rít lên, sắc thành những mũi dao-“ Sách, đó là một điều khác hẳn. Tôi không nói những cuốn sách sướt mướt ái tình, khoe khoang nhân nghĩa. Tôi khinh những thứ sách đó và chẳng bao giờ dành cho chúng nửa ánh nhìn. Những cuốn sách tôi đọc. Phải, những cuốn ở đây, cậu xem, nó là những tầng cao của tri thức”.
Tôi nói “Cậu khiến tôi nhức đầu quá”.
“Bản chất của sự nhức đầu là gì: một cơn choáng váng thông thường hay một tư duy chưa được khai mở...”.
Tôi không sao hòa đồng nổi với mớ kiến thức hỗn độn của Thuần, kể cả nụ cười của cậu ta tôi cũng không cách nào thấy gần gũi. Những cuốn sách khiến Thuần hả hê tới vậy ư, tôi không nghĩ niềm say mê với sách đưa Thuần tới tận cùng của sự thỏa mãn nhanh tới như vậy. Vì rằng cậu ta không tham gia hoạt động xã hội, không rượu chè, không cờ bạc cũng chẳng đàn bà. Những gì ở Thuần quá xa lạ với tôi.
Bữa cơm hôm đó Thuần vẫn lải nhải những điều như vậy và tôi thì chỉ nghe một cách vu vơ. Những gì Thuần nói vừa lọt vào tai tôi đã trôi tuột đi. Đã thành thói quen, mỗi khi ăn cơm Thuần thường mang theo một cuốn sách. Thi thoảng Thuần lại giở ra và dừng lại rất lâu ở mỗi trang sách. Tôi không bao giờ bận tâm nhiều về sách nên chẳng để ý cậu ta mang theo thứ sách gì. Tôi chỉ chú ý nếu cậu ta đột ngột gào lên. Dĩ nhiên đó không phải tiếng động của sự sợ hãi hay một triệu chứng của căn bệnh tâm thần.
Thuần gào lên một câu viết nào đó mà hẳn rằng cậu ta rất tâm đắc. “Cái chết là sự chuyển kiếp vĩ đại”, “Chúa đã bỏ tôi hay tôi không thấy Chúa?”, “Đứa trẻ nhỏ nói: “Tôi là xác và hồn”. “Tại sao người ta không nói như các trẻ?”…
Một số ít những gì Thuần đã hét lớn lên trong bữa cơm hay ở một nơi khác mà tôi cũng có mặt. Thuần thường cười rất lớn khi gào lên như vậy, còn tôi thì không, chẳng bao giờ tôi mỉm cười. Ý tôi không phải nụ cười mang tính chất khoái trá khi tìm ra một thứ gì đó đáng để mình phải gào lên để lặp lại, tôi chưa bao giờ cười với mình. Đó là những gì tôi từng phân vân và giờ thì tôi nghĩ nó đúng, với bản thân tôi.
Xong bữa, người bác già dọn dẹp bát đĩa rồi lui vào gian nhà bếp. Thuần và tôi ngồi trên ghế, tôi với lấy điều khiển để bật ti vi. “Thôi nào, để tớ yên tĩnh đi” – Thuần nói và lại đọc sách.
“Cậu bỏ cuốn sách ra đi” – Tôi nói.
“Cậu sẽ còn gì nếu buông lỏng linh hồn mình, mặc sức sa đọa” – Thuần nói.
Tôi vỗ trán “Tôi chẳng thể hiểu nổi những thứ phi lý mà cậu nói. Cậu bỏ bê công việc, bỏ bê các hoạt động ngoài trời, còn chuyện ái tình thì tôi biết cậu chẳng ham hố, nhưng những điều đó còn hữu ích hơn việc mê mẩn trong mấy thứ sách này”.
“Không đâu!” – Thuần đấm mạnh tay xuống mặt bàn – “Thế cậu nghĩ thứ gì là hữu ích. Thuyết tiến hóa, Cộng Hòa, Thông sử và thiên thể luận, Faust, Nietzche, ôi tư bản, ôi tiền tệ, đường tới Roma, vết máu này ai sẽ lau cho sạch… Trí tuệ của nhân loại. Hoặc cậu muốn làm kẻ bị ăn óc hoặc cậu chán lốt bù nhìn bằng thịt…”.
Thuần đặt cuốn sách xuống bàn, nói: “Hãy trông xem, chúng ta đã quá nuông chiều bản thân rồi. Bà bác già của tôi đấy, bà ta chỉ biết tới làm việc thôi. Ngày trước ở dưới quê bà ấy vẫn làm việc và tới bây giờ cũng vậy. Cuộc đời bà ấy rồi cũng chẳng thoát khỏi lao động, mà đó nào có phải gì cao cả, chỉ là những công việc vặt vãnh. Chỉ là chuyện đồng áng, bếp núc. Xuống mồ khi đang sống, chết tiệt thay”.
Những lời Thuần nói không sao lọt được vào đầu tôi. Và cậu ta vẫn kéo dài câu chuyện của mình bằng một chuỗi lý thuyết dai dẳng. Có lẽ tôi không phải người ham học, cũng không có thiên chất về việc nhận thức tư tưởng nên chẳng thể hiểu nổi đam mê của Thuần.
“Và giờ thì tôi đang tìm kiếm đây” – Thuần mỉm cười, còn tôi thì quay đi, che miệng để giấu những cái ngáp dài. – “Rồi thì tôi sẽ tìm thấy…”.
“Tôi mệt quá, cậu cho tôi mượn cái giường nhé” – Tôi nói.
“Ừ, cậu cứ nằm nghỉ ở đây” – Thuần ngừng câu chuyện của mình và cầm lấy cuốn sách, đứng lên.
Thuần mở cánh cửa thông xuống tầm hầm rồi đi xuống.
Tôi nằm trên bộ salon, thả lỏng người nhưng vẫn chưa ngủ ngay được. Mất một lúc lâu mắt tôi mới hơi lim dim.
Người bác già đã rửa xong bát đĩa và đang ở trong buồng tắm. Tôi nghe thấy tiếng loẹt quẹt của chiếc chổi cọ toa-lét.
***
Cửa hàng nội thất nơi tôi đang làm việc phải sang tên cho người khác. Công ty nội thất ở trung tâm thành phố đang gặp trục trặc và buộc phải nhượng lại một vài chi nhánh để gỡ lại chút vốn. Những nhân viên khác ở cửa hàng nhao nhao lên. Tôi không hòa hợp nổi với thứ cảm xúc hỗn loạn đó, tôi chẳng buồn bã và để mất qúa nhiều thời gian với những lo nghĩ. Tôi bỏ đi.
Vài hôm sau tôi vẫn chưa tìm được việc, tôi vẫn trú lại khu nhà trọ. Hàng ngày tôi dậy sớm như một thói quen, sau đó thì ra ngoài và tới xế chiều mới trở về. Nhiều hôm tôi qua đêm ở chỗ những người bạn, tất nhiên Thuần không có trong đó vì đây đã là lớp bạn khác, đông đúc hơn và thiếu tính chặt chẽ. Chúng tôi uống rượu, đánh bài thâu đêm và khi hứng tình thì tìm tới một khu nhà thổ để chọn lọc những gương mặt khả ái và ít mầm mống bệnh tật.
Đám bạn đó cũng như tôi vẫn đang thất nghiệp hoặc chỉ có một vài người là đã ổn định công việc nhưng nghe chừng chuyện làm ăn cũng chẳng suôn sẻ gì. Họ hội họp lại và cũng như những chính khách bên bàn ngoại giao, chúng tôi chụm đầu lại, cùng hướng suy nghĩ về một trò chơi.
***
Mùi rượu nồng nặc đánh thức tôi dậy. Bên cạnh tôi là một người nữ trần truồng. Tôi lật chăn lên, bước xuống giường. Quần áo của tôi và người nữ đó vương vãi khắp nơi trong căn phòng và giờ thì tôi cần phải tìm lại bộ đồ của mình. Tôi đi thật cẩn thận, tránh giẫm phải những mảnh chai.
Người nữ đã ngủ rồi, tôi nghe thấy tiếng nghiến răng. Cô ta nằm xoay vào trong tường, hai tay cô đặt chếch lên trên và che mất khuôn mặt. Thứ tôi nhìn thấy rõ nhất ở cô ta là thân hình đầy đặn và với cặp mông căng đầy, có sự cân đối giữa phần trên với phần dưới. Tôi biết đây là một người đàn bà từng trải. Tôi không muốn đầu óc mình thêm bận rộn và vì thế tôi cầm quần áo, đi vào buồng tắm.
Ít lâu sau, khi thân thể đã sạch sẽ hơn, tôi mở cửa, bước xuống lầu. Trước khi ra ngoài tôi ném lên giường một ít tiền. Năm trăm nghìn. Tôi nghĩ nó đủ cho cô ta.
Đây là một khách sạn.
Điện thoại réo, số lạ và tôi tắt máy.
Hôm nay đám bạn kia của tôi không gọi và tôi cũng không liên lạc gì với họ.
Trời bắt đầu hửng nắng. Thời tiết hôm nay ấm áp. Một ngày cuối tuần gợi ý cho tôi về một chuyến dạo chơi ngoài phố phường.
“Đi dạo, nhưng đi đâu đây…” – Tôi chậm rãi bước đi, và cứ hờ hững bước mãi như vậy.
Một người bạn gọi cho tôi và tôi cáo bận để tránh mặt.
***
Gần đây tôi không kiếm thêm được gì. Mặc dù tôi rất may mắn trong bài bạc nhưng tôi vẫn phải ngừng nó lại. Đây không là ăn năn về việc kiếm tiền bất chính hay gì đó đại loại vậy. Tôi chỉ không thấy vui, dù là được bạc hay thua trắng. Đã từ lâu rồi và tôi chưa hề cảm thấy vui.
Những nụ cười của tôi cũng khá gượng gạo. Tôi vào vũ trường, nhảy múa theo những tư thế kì quái của đám bạn, nhưng thú thực tôi không thấy thích thú gì. Kể cả những cơn cuồng hoan với các cô gái cũng không cách nào khiến tôi thấy thỏa mãn. Tôi không nói những nụ cười hùa theo vì đó đã sang một nhẽ khác rồi.
Thuần từng nói với tôi “Chúng ta mải miết trong cái xoắn ốc và ốc sên cả cuộc đời” – Đây là một trong số ít những gì của Thuần đã nói với tôi. Thuần luôn cài vào tai tôi một vài câu kì quái như vậy. Mớ kiến thức hỗn độn đó đã từ lâu ngụ trong trí óc Thuần và chúng đang ăn mòn cậu ta.
***
Tôi được nhận vào làm ở một tòa báo lá cải. Bằng đại học với dấu chứng nhận đỏ chói cùng một bằng thạc sỹ ngoại ngữ bỏ xó từ lâu bỗng hữu ích. Cấp trên phân tôi vào mảng phiên dịch. Công việc của tôi là nhận các tin tức, trang báo tiếng Anh và dịch nó để ngày mai sẽ lên bài.
Thời gian này tôi ít liên lạc với những người bạn. Lớp bạn thuộc về số đông, những người thường tụ họp bên những chầu rượu và các cô gái nhà chứa thì vẫn gọi cho tôi. Tôi luôn tắt máy. Còn lớp bạn mà Thuần nằm trong đó thì chỉ có rất ít người là còn nhớ tới tôi. Họ gọi cho tôi và bao giờ cũng vậy, họ mào đầu bằng lời thăm hỏi xã giao và kết thúc cuộc gọi cũng bằng một lời hẹn gặp lại mang tính xã giao. Dạo gần đây thì họ không còn gọi cho tôi.
Tôi không nghĩ nhiều đến tiền lương vì lúc này tôi chỉ muốn có một công việc. Không có niềm say mê nào ở đó và cũng như thường lệ, tôi làm việc thật tốt, tan giờ thì ra về. Mỗi tuần tòa báo lại tổ chức một cuộc liên hoan. Tôi là một thành viên trong báo và vì thế tôi không thể lánh mặt. Tôi cùng họ nâng cốc. Thứ rượu xanh đỏ, có mùi dâu tây được rót ra những cái ly con con. Họ uống và chép miệng, đôi lúc lại “khà” một tiếng nghe rất khoái trá.
Một người rót rượu, tôi nâng ly uống. Thứ nước cay cay chảy trong miệng tôi rồi trôi tuột đi. Với tôi những ly rượu màu đỏ, đen sẫm hay thứ rượu nếp màu trắng cũng chẳng khác nhau gì và nó tới tay thì tôi uống, vậy thôi.
***
“Thuần gặp chuyện rồi, cháu tới mau đi”.
Người bác già của Thuần điện cho tôi và đó là tin dữ nhất trong ngày. Ngay sau đó, tôi rời khỏi chỗ làm và phóng xe đến nhà Thuần.
Không có nhiều thay đổi ở người bác già. Bà ấy vẫn vận bộ đồ nâu quen thuộc. Khi tôi tới có lẽ người bác già vẫn đang quét dọn nhà cửa nên cây chổi vẫn cầm trên tay.
“Cậu ấy sao rồi” – Tôi hỏi người bác già.
“Thuần nửa tháng nay cứ ở dưới tầng hầm” – Người bác già nói - “Mấy tuần đầu bác còn lấy đồ ăn cho Thuần nhưng sau rồi nó chẳng ăn uống gì”.
Tôi bỏ ngỏ những lời nói sau đó của người bác già và lao xuống tầng hầm. Dưới hầm vẫn sáng đèn.
Điều tôi nhìn thấy đầu tiên và cảm thấy khó thuyết phục nhất là những cuốn sách. Chúng rơi vung vãi khắp nơi. Các tủ sách lớn dựng ở bờ tường nhiều ngăn đã trống trơn, có vẻ như Thuần đã lấy chúng xuống nhưng không hiểu vì lẽ gì mà cậu ấy lại quăng chúng khắp căn phòng như vậy. Thuần vốn rất yêu sách.
Thuần ngồi xoay hẳn về phía tôi và dĩ nhiên tôi đã thấy cậu ta.
“Cậu lại đây”- Thuần nói “Tôi muốn nhìn thấy cậu lần cuối”.
Thuần trông xanh xao, việc nhịn ăn khiến lớp da mỏng dính thêm oặt èo. Mái tóc Thuần bạc quá nửa. Khi Thuần vẫy tay, tôi nhìn rõ những đốt ngón tay héo tàn. Chúng co rút lại và cứng ngắc như đã mất đi lớp da bọc bên ngoài.
“Để tôi dìu cậu lên trên”.
“Không cần đâu” – Thuần nói “Hãy để tôi ở đây”.
Thuần mỉm cười và nói: “Cậu biết không, thật là gớm ghiếc”.
“Cậu nói về điều gì… Thôi nào trông cậu mệt mỏi quá rồi, theo tôi lên trên đi. Tôi sẽ đi mua cho cậu một bát gà tiềm để tẩm bổ”.
“Không đâu” – Thuần xua tay – “Sẽ chẳng bổ dưỡng gì và cậu hãy nghe đây, những lời cuối cùng của tôi”.
Tôi không cắt ngang Thuần.
“Tôi yêu sách, điều này cậu cũng rõ rồi. Sách, đó là sự tổng hợp tinh hoa của mọi bộ não thông thái nhất. Và tôi đọc nó. Nhưng cậu biết không, suy cho cùng thì điều gì cần nhất với chúng ta. Và tôi, hay ai đó đọc chúng là để giải trí ư? Vì công việc ư? Hay là một cái thú lúc tuổi già?”.
Thuần lại ho. “Thế giới này sẽ sớm rơi vào kỷ băng hà nếu không có những chân lý”.
Tôi chẳng muốn nghe nữa, đầu óc tôi rối tung lên vì những lời hồ như mê sảng của Thuần.
Thuần đặt tay lên vai tôi, nụ cười của Thuần tắt đi và trên gương mặt khô héo đó tôi thấy rõ những giọt nước mắt. Chúng kéo thành hai rãnh dài trên khuôn mặt Thuần.
“Tôi đã rõ. Mình chỉ là một thằng ngu. Vòi rồng cuốn tôi và tôi xoay tròn không do chiều xoắn vòi rồng” – Thuần ôm họng, tỏ vẻ khó thở, một điềm xấu đang đến và Thuần phải khá vất vả mới nói được tiếp.
“Giáo dục, đạo đức, triết học, hay những điều về lý tính… Có đủ trong những cuốn sách. Nhưng… Nhưng… Trời ơi! Con người cũng trong đó nhưng không trong đó. Ai mới thấy chứ…”.
“Cậu cũng là con người đó thôi và ai chẳng thế”.
Thuần níu tôi xuống, chân tôi hơi khom nhưng vẫn cố đứng vững để không ngã đè lên Thuần. “Đấy chỉ là những khối thịt hình người thôi. Bên trong rặt là bùn đất. Và con người…”.
Thuần định gào to gì đó nhưng miệng chỉ ngoác ra nửa chừng thì tê cứng lại. Thuần ngã xuống, miệng cậu ấy vẫn há ra.
***
Thuần được đưa vào bệnh viện. Được vài ngày thì cậu qua đời.
Trong đám tang tôi có thấy cha mẹ Thuần. Họ khóc rất nhiều, còn người bác già thì khá bận rộn với việc sắm sửa cỗ bàn và lau dọn nhà cửa.
Khi đưa quan tài Thuần ra mộ tôi cũng đi theo. Tôi thấy điện thoại của cha Thuần reo, ông ấy bắt máy và lủi ra một góc khuất. Những cái vung tay và nụ cười tròn đầy khiến tôi liên tưởng về một cuộc làm ăn xuyên lục địa.
Trước khi khâm liệm, tôi ngóc cổ để nhìn Thuần lần cuối.
Khuôn mặt Thuần đã trở lại bình thường. Cũng lúc này, một gương mặt khác của Thuần chạy qua óc tôi. Đó là một gương mặt khô héo và cái miệng ngoác ra như muốn nói lớn điều gì đó. Gương mặt này của Thuần dừng lại, ở yên trong đầu tôi và dần biến đổi.
Nó đang méo đi, cặp mắt được vuốt xuống bỗng mở to, cái miệng cũng ngoác lớn với những lời trăng trối tới phút cuối vẫn chưa thể thoát ra ngoài.
Hay chăng, Thuần vẫn chưa tìm ra một câu trăng trối… Và khi ấy Thuần chỉ muốn hét lên.
Ông ngoại tôi trước lúc lâm chung cũng đã hét rất lớn.
Sau đám tang, tôi thấy người bác già đốt trước mộ Thuần cái gì đấy. Giấy, và có chữ viết tay. Tôi không hỏi được nguồn gốc của số giấy tờ này.
Người bác già đốt, cha mẹ Thuần ném giấy và vàng mã để lửa thổi lớn thêm. Tôi cuống cuồng dập lửa và không tìm thấy nước.
Ngã gục xuống đám cháy, tôi không còn biết gì nữa. Tôi cảm nhận thấy tro giấy, mùi khét của nước mắt và của cái miệng cười từ dưới mộ từ trong đầu mình.
***
Tôi nhập viện rồi ra viện. Người bác già của Thuần đã về quê, cha mẹ Thuần trở về Đức. Nhà Thuần được giao cho một người bà con và họ sửa lại để phát triển nghề bún đậu mắm tôm gia truyền.
Tầng hầm của Thuần còn đó, tôi không tìm thấy cuốn sách nào và chỉ thấy một buồng ăn dưới lòng đất.
Các thực khách đánh chén thả phanh, mùi mắm sặc sụa. Bún trắng, giấy ăn nhàu nát, vo viên đổ rác khắp sàn.
Tôi trượt ngã trong lúc bâng quơ trong mơ hồ. Họ cười ồ, còn tôi dò dẫm thoát khỏi tầng hầm.
Thuần không còn nữa, chỉ còn lại tôi.
Tuyết Nghi / Văn Việt

No comments:

Post a Comment