Monday, July 3, 2017

Bài viết hay(5131)

Người Việt ta có nhiều bệnh thiệt. Mới sáng thứ 2 mà các lão tướng Bolsa đã mắng tui là phạm thượng, bất kính với Trump đại đế trước khi phân tích cho tui thấy cái ngu, cái dở của "thằng" Obama khi "nó" làm TT Mỹ mà không làm gì hết cho dù biết Nga can thiệp bầu cử 2016 ở Mỹ để Trump thắng cử bất ngờ. Tui nhớ rõ ràng là tui đã chê Obama và CIA, FBI về chuyện này rồi kia mà? Oan ức cho tui quá. Tui không hề bênh vực Obama và CIA, FBI mà các lão tướng Bolsa đã đem bài viết của ông Vi Anh và TS Nghĩa ra "dũa" cho tui một trận khi tui vừa bước vô Coffee Factory. Họ quên rằng nhờ có chỉ trích hàng ngày mà nước Mỹ hùng mạnh và tiến bộ hơn. Hình như bệnh độc tài từ CSVN lây lan qua Bolsa nghiêm trọng rồi nên các lão tướng Bolsa đã đấu tố tui hơi kỹ quá nhỉ? Bolsa hổng care gì chuyện mẹ Nấm mà chỉ lo coi Đức thắng Chile 1-0 trong giải bóng đá liên lục địa thôi.
Tư duy quản lý 2.0 trong thời đại công nghệ 4.0?

Công nhân đang đập phá máy móc tại Anh, năm 1812 (họa sĩ Cecil Langley Doughty). Sử gọi là Phong trào Luddites.
Gần đây, theo dõi những cuộc tranh luận xung quanh việc sử dụng các loại hình vận chuyển theo công nghệ mới, như kiểu Uber và Grab (sau đây xin gọi chung theo giới chuyên môn là xe “hợp đồng điện tử” [HĐĐT] cho gọn - và tên gọi này đã được Bộ Giao thông Vận tải quy định rõ), chúng ta không khỏi ngạc nhiên về cách nhìn của những người trong cuộc về loại hình này. Có thể nói, loại hình dịch vụ vận tải này là một ứng dụng đặc trưng của thời đại công nghệ 4.0, đem lại nhiều tiện ích cho người tiêu dùng và xã hội, nhưng đã bị nhìn nhận lệch lạc hoặc cố tình làm cho lệch lạc. Không biết đó là do sự thao túng của các công ty taxi truyền thống đang bị cạnh tranh khốc liệt, hay đơn giản là vì sự thiếu hiểu biết của các nhà quản lý về hiện tượng này nói riêng, và khuynh hướng thay đổi nói chung?
Tiếp nhận Công nghệ 4.0 bằng thái độ 2.0?
Trước hết, xe HĐĐT – nếu ta gọi như vậy để phân biệt với taxi truyền thống – là một sản phẩm đặc biệt thông minh và hiệu quả chỉ có trong thời đại 4.0, bao gồm sự phổ cập của mạng internet, các thiết bị truy cập mạng cầm tay, bản đồ số và định vị vệ tinh, cùng các hạ tầng ứng dụng như thanh toán qua thẻ, mạng xã hội, v.v… Đó là sản phẩm không gì đặc trưng hơn của kỷ nguyên “kết nối vạn vật” (internet of things). Khuynh hướng này đã và đang thấm đẫm trong mọi mặt của đời sống xã hội, từ thuê nhà, tập gym, mua sắm, đặt đồ ăn, cùng vô số các ứng dụng khác. Đặc biệt, thông qua hệ thống chấm điểm từ cả người mua và người bán, hệ thống này điều chỉnh hành vi người tham gia thị trường một cách hữu hiệu hơn bao giờ hết, giúp thông tin minh bạch hơn và làm mọi người tử tế với nhau hơn.
Nói riêng về xe HĐĐT, đó là hệ thống cho phép định vị những xe đang đợi khách ở nơi gần nhất, và cả khách lẫn tài xế đều có thể lựa chọn nhau. Điều này giúp giảm chi phí giao dịch, thời gian lưu thông trên đường của phương tiện, tăng hiệu quả cho cả lái xe và hành khách, đồng thời giúp cải thiện môi trường. Dựa trên nền tảng thanh toán điện tử, hệ thống cũng giúp việc thanh toán chính xác và không cần tiền mặt, giúp giảm những bất tiện ở taxi truyền thống như phía khách hàng không phải lo tài xế thiếu tiền lẻ trả lại, hay những sự phiền hà khác do việc dùng tiền mặt gây nên.
Với một nước đang muốn phát triển thói quen giao dịch phi tiền mặt như Việt Nam, hẳn là xe HĐĐT đã giúp thúc đẩy nhiều người quen với việc dùng thẻ tín dụng hơn. Đó là một hiệu ứng phụ mà dường như chúng ta chưa thử nghiên cứu mức độ tác động tích cực ra sao cho ngành tài chính.
Nhưng trên hết, xe HĐĐT chính là một giải pháp về giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường cho các đô thị lớn. Nhờ có sự tiện dụng và chi phí hạ của xe HĐĐT, nhiều người trong thành phố - như nhiều bạn của tôi - đã không còn muốn sở hữu xe riêng, hoặc nếu có thì cũng rất ít khi sử dụng trong nội thành. Đây chính xác là một lợi thế to lớn mà những ngươi quản lý đô thị cần nhận ra và hướng tới. Hãy tưởng tượng để di chuyển trong ngày, mỗi người đều dùng một xe riêng. Ta cần 100 chiếc xe lưu thông hoặc đỗ trên đường. Nhưng nếu 100 người đó đều cho rằng đi xe thuê là thuận tiện hơn, họ sẽ không dùng xe riêng. Và có thể chỉ cần khoảng 20-30 chiếc xe hoạt động trong ngày để phục vụ 100 người, thay vì có 100 chiếc xe riêng phải đi ra khỏi nhà, lưu thông hoặc đỗ trên đường. Lưu ý thêm rằng, không nhất thiết 20-30 chiếc xe thuê kia đều là xe HĐĐT, mà có thể gồm cả taxi truyền thống. Vì chính xe HĐĐT đã tạo một môi trường cạnh tranh để taxi truyền thống cũng phải hạ giá thành và tăng chất lượng dịch vụ.
Dù có nhiều lợi ích to lớn như thế, nhưng tiếc thay nhiều nhà quản lý lại không nhận thấy xe HĐĐT chính là giải pháp của tương lai. Họ lại nhìn vấn đề theo chiều ngược lại. Một tư duy đúng đắn trong kỷ nguyên 4.0, là chính sách quản lý phải hỗ trợ đưa cả thị trường đi theo hướng mô hình vận tải công nghệ, để các hãng taxi truyền thống từng bước chuyển đổi thành xe HĐĐT theo những cách khác nhau, chứ không phải kéo taxi công nghê trở lại thành taxi truyền thống.
Nếu đã thừa nhận cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, chúng ta không thể tiếp tục quan sát và quản lý xã hội với tư duy 3.0 hay thậm chí 2.0. Tư duy quản lý đúng đắn lúc này phải là để xe HĐĐT trở thành các doanh nghiệp dẫn dắt thị trường, từ đó buộc các doanh nghiệp taxi truyền thống phải nỗ lực thay đổi theo, thông qua việc cải tiến công nghệ, cải thiện thái độ dịch vụ, nâng cấp chất lượng phương tiện. Chi có tư duy 2.0 mới đòi hỏi xe HĐĐT phải chịu trói để ngang bằng, “bình đẳng” với taxi truyền thống. Nếu đã từng tư duy như thế, làm sao mà xe hơi có thể thay thế được xe ngựa, thuyền máy có thể thay thế thuyền buồm?
Và chúng ta đang định quản lý như thế nào?

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc gặp CTO của Uber tại Washington DC., 31/5/2017
Trong chuyến thăm Mỹ mới đây của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, ông đã có cuộc gặp với nhiều lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ cao Mỹ, trong đó có lãnh đạo cao cấp của Uber. Thủ tướng đã cam kết sẽ tạo điều kiện để Uber tự do phát triển tại Việt Nam theo cơ chế thị trường cũng như khuyến khích ứng dụng các công nghệ mới. Tuy nhiên, gần như ngay sau đó, Bộ Giao thông Vận tải đưa ra nhiều nhận định khác nhau về loại hình vận tải kiểu Uber và Grab. Chẳng hạn, chính sách ngăn cản dịch vụ đi xe chung của các hãng này (GrabShare và UberPool). Đây là một lợi thế ưu việt của xe HĐĐT mà taxi truyền thống không thể có được. Lợi ích cho hành khách (chia sẻ tiền cước) và môi trường (ít xe lưu thông hơn) là rõ ràng. Sự can thiệp thiếu cơ sở nhưng thô bạo của Bộ GTVT là một minh chứng cho thấy cơ quan quản lý đã không hề nắm bắt được những khuynh hướng tiến bộ mà công nghệ có thể mang lại cho xã hội, hoặc đã bị thao túng bởi lợi ích nhóm của taxi truyền thống, cố tình kéo lui sự phát triển.
Một ví dụ khác là bản dự thảo nghị quyết của Hội đồng Nhân dân Thành phố Hà Nội về “tăng cường quản lý phương tiện giao thông nhằm giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội, giai đoạn 2017-2020 tầm nhìn 2030.” Về tổng thể, đây là một dự thảo Nghị quyết có nhãn quan bao quát và chiến lược cho vấn đề giao thông đô thị tại Hà Nội, đặc biệt với tầm nhìn đúng đắn phải phát triển cơ sở hạ tầng, hệ thống giao thông công cộng, hạn chế xe máy và các phương tiện cá nhân. Tuy nhiên, bên cạnh những viễn kiến ấy, điểm về xe HĐĐT một lần nữa chưa bộc lộ được tinh thần của thời đại 4.0. Một trong những biện pháp hành chính được đề xuất là cấp hạn ngạch cho xe HĐĐT. Tinh thần này thực tế đi ngược lại với những phân tích ở trên, và vẫn là não trạng muốn kéo lùi xe HĐĐT về thành taxi truyền thống.
Tư duy này của Hà Nội hẳn làm vừa lòng giới taxi truyền thống. Nhưng rõ ràng, nó làm mất đi cơ hội để Hà Nội thúc đẩy tái cấu trúc hệ thống dịch vụ vận tải của mình theo hướng hiện đại và hiệu quả hơn.
Dù mục tiêu của đề án là giảm tải lưu lượng giao thông và ô nhiễm môi trường, nhưng ban soạn thảo lại không nhìn ra khả năng cải thiện nằm chính ở công nghệ và thái độ của người tiêu dùng. Về mặt chính sách, đáng lẽ đây là điều cần chú trọng trước nhất. Vì nó giúp đem lại kết quả mà chính quyền không phải tự bỏ nguồn lực tài chính.
Một số đại biểu thường nhấn mạnh đến yếu tố nguồn thu ngân sách, rằng thuế thu được từ Uber hay Grab ít hơn so với taxi truyền thống. Đây là điều chúng ta cần phải thận trọng, vì khi so sánh, chúng ta cần so sánh quy mô tương đương về số xe vận hành. Thêm vào đó, nếu số thuế thu được có nhỏ hơn, nhưng lợi ích cho người tiêu dùng lại lớn hơn rất nhiều, chưa kể phần tiết kiệm từ chi phí bảo vệ môi trường, thì từ góc độ người quản lý, cần cân nhắc tổng thể chứ không thể chỉ dựa vào một tiêu chí thu ngân sách mà thôi. Nếu điều này giúp cho xã hội tốt hơn, nguồn thu có thể được nuôi dưỡng nhờ những hệ quả tích cực đến từ các lĩnh vực hưởng lợi khác của nền kinh tế.
Tư tưởng điều tiết thị trường taxi theo tư duy 2.0 của Hà Nội là đáng lo ngại, ít nhất vì ba lý do: Thứ nhất, Nghị quyết này đặt trong tầm nhìn của Thành phố tới năm 2030. Đó là một quãng đường xa, công nghệ sẽ còn tiếp tục phát triển nhanh và đa dạng, mà người soạn thảo lại tự bó mình vào một tầm nhin lạc hậu, lỗi thời. Thứ hai, địa phương đưa ra nghị quyết này là thủ đô Hà Nội, nơi được xem là biểu tượng trí tuệ và tầm nhìn của cả nước. Điều này sẽ gây một ảnh hưởng tiêu cực, lan tỏa thái độ ứng xử ngược xu thế đến các tỉnh thành trong cả nước. Cuối cùng, Nghị quyết này là một dấu hiệu cho thấy nó có những nội dung mâu thuẫn với cam kết của Thủ tướng về một nền kinh tế thị trường tự do, phát huy công nghệ mới và tinh thần kiến tạo.
The Temptation of St. Anthony, Salvador Dali, 1946
Nên quản lý ra sao?
Để có một thái độ quản lý phù hợp với thời đại, tôi cho rằng, trước hết, các nhà quản lý cần thừa nhận những tính năng ưu việt của xe HĐĐT, xuất phát từ lợi ích của người tiêu dùng, lợi ích công cộng, và lợi ích môi trường. Trên cơ sở đó, cần hướng thị trường phát triển theo hướng đó. Điều chính quyền nên làm là hỗ trợ các công ty taxi truyền thống, nội địa, phát triển các công nghệ tương tự để bảo vệ vị trí và thương hiệu của mình. Không nên tư duy theo chiều ngược lại, tức là bắt xe HĐĐT phải chịu điều tiết hay quản lý theo kiểu taxi truyền thống.
Một biểu hiện của cách làm như vậy là không nên hạn chế số xe HĐĐT. Trên thực tế điều này ít khả thi, hoặc nếu làm được thì sẽ bóp méo sự phát triển. Một tính năng ưu việt của xe HĐĐT là nó tận dụng được tối đa nguồn lực nhàn rỗi trong xã hội, từ những sinh viên lái xe ôm Grab vài giờ mỗi ngày để cải thiện cuộc sống và trang trải học phí, tới những người lái Uber chỉ lúc rảnh rỗi để có thêm thu nhập cho gia đình, v.v… Khi nguồn lực xã hội được khai thác theo cách này, lợi ích không chỉ đo bằng số tiền công của những cuốc xe ôm. Lợi ích đó chính là đất nước có thêm một người sinh viên tốt nghiệp thay vì phải nghỉ giữa chừng. Nếu ngăn cản số lượng xe một cách hành chính, chúng ta sẽ ngăn cản thành phần này trước tiên và vô tình mất đi những cơ hội phát triển mà chúng ta không thể quan sát được.
Số xe HĐĐT tăng lên có thể đồng nghĩa với số xe taxi truyền thống giảm xuống. Nhưng đó chỉ là một sự sắp xếp lại của thị trường theo hướng có lợi hơn cho xã hội. Người lái taxi truyền thống không trở nên thất nghiệp như nhiều người lo ngại, vì anh ta có thể chuyển sang lái xe HĐĐT. Và một chiếc xe HĐĐT thì hiệu quả hơn về giao thông và môi trường, như đã được thực tế chứng minh.
Cuối cùng, việc quản lý xe HĐĐT là cần thiết, sao cho đúng luật pháp, đạo lý và công bằng giữa các loại hình kinh doanh. Có nhiều biện pháp kỹ thuật hoặc kinh tế để làm điều này, nhưng các biện pháp ấy phải tương ứng với trình độ công nghệ 4.0. Nói cách khác, không nên sử dụng các biện pháp hành chính tùy tiện và độc đoán, như đưa ra một con số nào đó làm giới hạn số xe của một hãng (chế độ quota). Đặc biệt, cần nhìn nhận vấn đề thuế theo một cấu trúc hoàn toàn khác để tránh những tranh cãi vô ích về pháp lý. Điều ấy đòi hỏi các nhà quản lý phải động não nhiều hơn, hiểu biết nhiều hơn về thực tế cuộc sống đang biến đổi và tiến lên, thay vì chỉ dựa trên những gì mình đã làm ngày hôm qua, để bắt tương lai phải phục tùng theo lối mòn suy nghĩ của họ.
Phuket, Thái Lan, 3/7/2017
Nguyễn Đức Thành

San hô khu bảo tồn Hòn Cau… đang chết!


Những rạn san hô tuyệt đẹp dưới biển Hòn Cau. (Ảnh: Nguyễn Thanh/Vietnam+)
Khu bảo tồn Hòn Cau, một vùng biển đa dạng sinh học với quần thể san hô nguyên thủy dài hơn 2 km với gần 234 loại san hô, đá ngầm, thảm cỏ biển, có nhiều loại thủy sinh quý hiếm, và là bãi đẻ của nhiều loại hải sản giá trị. Theo PGS-TS Võ Sĩ Tuấn, Viện Hải dương học: “Những hệ sinh thái rạn san hô như ở Hòn Cau là nơi dự trữ sinh học đa dạng, mang lại các giá trị kinh tế rất lớn”. Chương trình môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP) tính toán cứ mỗi km2 rạn san hô mang lại 600.000 USD lợi tức chỉ từ du lịch mỗi năm.
Nhưng giờ đây Hòn Cau đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi dự án nhiệt điện Vĩnh Tân.
Từ khi dự án nhiệt điện Vĩnh Tân được triển khai, số phận khu bảo tồn Hòn Cau cũng như vùng biển Bình Thuận đã được định đoạt. Quả bom môi trường có thể phát nổ bất cứ lúc nào. Ai dám chắc, một nhà máy nhiệt điện công nghệ Trung Quốc nằm cạnh khu bảo tồn mà không bị ảnh hưởng? Vấn đề chỉ là mức độ ảnh hưởng thế nào, thời gian bao lâu. Mọi cảnh báo đã được đưa ra, nhưng tiếc rằng lúc này đây người ta không ngăn chặn, không kiểm soát mà còn tiếp tay cho nó.
Hậu quả từ nhiệt điện Vĩnh Tân không đợi đến tương lai mà nó đã hiện hữu trước mắt. Bằng chứng là vào tháng 4 năm 2015, người dân xã Vĩnh Tân đã kéo nhau chặn quốc lộ 1A biểu tình phản đối bụi xỉ than từ nhà máy nhiệt điện sau nhiều lần kiến nghị bất thành. Từ đó đến nay, mối nguy từ bụi xỉ than vẫn chưa được giải quyết triệt để. Bụi xỉ than vẫn đang hàng ngày đe dọa sức khỏe người dân. Và mới tháng 4 này UBND tỉnh Bình Thuận đã đưa ra lời khuyến cáo người dân ở gần bãi xỉ của nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 2 tạm thời không nên sử dụng nguồn nước ngầm (nước giếng) vào mục đích tưới tiêu cũng như ăn uống vì nước từ bãi thải xỉ đã thẩm thấu xuống lòng đất - Kết quả phân tích nhiều mẫu thu tại bãi thải xỉ của Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân cho thấy hàm lượng clorua trong nước ngầm của 3/4 hộ dân vượt từ 1,2 lần đến 1,8 lần. Các vườn cây ở đây có hiện tượng trụi lá, khô cành, rễ bị hư thối.
Cách đây chừng hơn hai tháng, một người bạn cho tôi xem những bức hình chụp san hô ở Hòn Cau, nó nói san hô ngoài đó hình như đang chết dần. Không như những lần ra trước, lần này nước biển không còn trong. Từ tàu đáy kính nhìn xuống không còn rỏ, một lớp gì đó màu vàng bám vào kính tàu. Phía dưới có một lớp bùn mỏng phủ lên san hô. Vì không có điều kiện kiểm chứng nên tôi không thông tin.
Nay trước việc Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép cho Điện lực Vĩnh Tân 1 đổ gần 1 triệu m3 bùn, chất rắn xuống biển cạnh Khu Bảo tồn thiên nhiên Hòn Cau, tôi thực sự lo lắng bởi khoảng cách đổ thải là quá gần, chỉ 8km.
Theo tôi, khi cấp phép đổ thải Bộ Tài nguyên và Môi trường có tính đến nguy cơ xảy ra thảm họa môi trường nhưng việc đã rồi, không có sự lựa chọn nào hay hơn, hàng triệu m3 bùn thải nạo vét nếu không đổ xuống biển thì đổ đi đâu. Mặc dù Bộ TN-MT khẳng định các chất được phép nhận chìm chỉ là cát, vỏ sò, sạn sỏi, cát đá phong hóa… thu khi nạo vét vũng quay tàu, không phải là chất thải từ hoạt động của Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 1. Nhưng chúng ta có chắc là họ chỉ đổ bùn thải từ nạo vét ? Và hơn nữa việc đổ thải xuống biển các cơ quan chức năng khó giám sát.
Mà cho dù chỉ là bùn thải từ nạo vét cũng đe dọa nghiêm trọng đến khu bảo tồn Hòn Cau.
Thật sai lầm khi đặt nhà máy nhiệt điện ở Bình Thuận, một tỉnh có tiềm năng lớn về du lịch biển. Theo ông Phạm Văn Chi - nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, các nhà máy nhiệt điện thường đặt sát biển để thuận lợi cho việc vận chuyển than làm nguyên liệu đốt. Về lâu dài, Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 1 có công suất 1.200 MW, nếu chạy 10 năm sẽ hình thành một núi bã than dài cả cây số, rộng nửa cây số, cao 15 m. Mỗi ngày, nhà máy này sẽ tiêu thụ khoảng 30.000 tấn ôxy. Đó là chưa tính đến tác hại về axít lưu huỳnh, phốt pho trong không khí...
Đó mới chỉ là 1, Vĩnh Tân có tới 5 nhà máy nhiệt điện trong tương lai.
Hãy tượng tượng nếu thảm họa Formosa Hà Tĩnh lặp lại ở Bình Thuận thì chuyện gì sẽ sảy ra ? Thủ đô resort, rặng san hô nguyên thủy, nước mắm truyền thống, ngư trường đầy cá tôm, biển xanh cát trắng nắng vàng cát… Tất cả chỉ còn trong câu chuyện cổ tích.
Dương Ngạn
Chuyện Mẹ Nấm giờ mới kể
Sau khi bị bắt, Công an nhốt Mẹ Nấm tại trại giam huyện Cam Lâm để điều tra, quá trình điều tra Mẹ Nấm không nhận tội nên bị đối xử bằng cách: cho ăn cơm với 2 món cá Nục và rau Mồng Tơi suốt thời gian dài, không cho mặc quần áo lót và dùng băng vệ sinh trong những ngày đèn đỏ, nhốt Mẹ Nấm chung phòng với một can phạm ma túy. Mẹ Nấm phản đối bằng cách tuyệt thực nhịn đói suốt 15 ngày.
Khi bị bắt, Mẹ Nấm yêu cầu được gặp luật sư bào chữa nhưng phía cơ quan an ninh không cho, họ nói đợi khi nào kết thúc điều tra vụ án thì mới được gặp. Vụ án kéo dài gần 8 tháng nhưng gia đình và luật sư chưa nghe tin tức gì về Mẹ Nấm.
Không hiểu tại sao, sau khi ngài thủ tướng đi thăm Mỹ về thì việc điều tra vụ án kết thúc nhanh chóng và Viện kiểm sát ra cáo trạng truy tố trong thời gian ngắn, làm các luật sư trở tay không kịp.
Trước ngày xử, các luật sư vội vã vào trại giam thăm Mẹ Nấm, Mẹ Nấm nhờ luật sư nhắn gia đình gửi bộ đồ quần tây, áo trắng để mặc ra tòa cho lịch sự. Gia đình Mẹ Nấm 2 lần đến trại giam gửi 2 bộ quần tây áo trắng nhưng trại giam không đưa cho Mẹ Nấm.
Khi ra trước tòa, Mẹ Nấm chỉ được mặc quần vải màu cà rốt xẻ ống và chiếc áo thun màu xám có hình cô gái xì tin. Họ cho Mẹ Nấm mặc bộ đồ này có chủ đích, để người khác nhìn vào đánh giá cô ấy là người chẳng ra sao.
Nghe nói trong chuyến đi Mỹ vừa qua, một nhóm nghị sĩ dân biểu Mỹ đến gặp ngài thủ tướng, yêu cầu Việt Nam thả ngay các tù nhân lương tâm, trong đó đặc biệt quan tâm trường hợp Mẹ Nấm. Ngài thủ tướng hứa sẽ thả Mẹ Nấm trong thời gian sớm nhất, là luật sư bào chữa nghe tin này tôi rất vui mừng.
Không ngờ, tòa tuyên Mẹ Nấm 10 năm tù giam, làm luật sư và nhiều người sốc tức tưởi. Không lẽ, ngài thủ tướng cũng bị cấp dưới “Chơi” giống như ông Nguyễn Đức Chung trong vụ Đồng Tâm hay sao?Luật sư Võ An Đôn
TÔI KHÔNG NGỜ NHỮNG SUY ĐOÁN CỦA TÔI LÀ ĐÚNG
Trong suốt quá trình chị Nguyễn Ngọc Như Quỳnh bị tạm giam, tôi luôn bên cạnh và đồng hành cùng gia đình chị. Từ những thông tin mà mẹ chị cho biết tôi đã viết nhiều bài nhận định về tình trạng của chị trong chốn lao tù. Trong đó có 2 bài: "08/03 NGĨ VỀ QUYỀN ĐƯỢC NHẬN BĂNG VỆ SINH CỦA PHỤ NỮ" và "NGUYỄN NGỌC NHƯ QUỲNH ĐANG TUYỆT THỰC?". Khi viết những suy đoán đó tôi vẫn luôn không mong là sự thật và không nghĩ là con người có thể đối xử tàn tệ với nhau đến vậy. Nhưng đến hôm nay khi đọc trên Facebook luật sư Đôn, những điều mà luật sư được chị Quỳnh kể lại tôi thật sự bàng hoàng.
Tôi cứ nghĩ rằng trong trại giam nếu họ ko phát thì cũng phải bán băng vệ sinh để phụ nữ mua dùng, nhưng không, để tra tấn người phụ nữ đau bệnh, họ đã không từ một thủ đoạn, họ không để cho chị được dùng vào những ngày đèn đỏ trong suốt thời gian chị ở trại Cam Lâm.
Từ trước tới nay, dù nhiều lần bị công an, an ninh đánh đập, bức hại chị cũng chưa bao giờ căm ghét hay thù hận họ. Vẫn luôn nói với tôi, đó là nhiệm vụ của những người khác nhau về lý tưởng. Nhưng họ lại đối xử với người phụ nữ này một cách quá ác tâm.
Họ nhốt chị chung với tù hình sự về ma tuý. Họ có thể không trực tiếp ra tay đánh đập chị trong chốn lao tù khi chị không nghe theo nhưng những người này thì luôn sẵn sàng để giáng cho chị những trận đòn đau đớn.
Đúng là chị đã tuyệt thực để phản đối, tôi đã đoán đúng. Chị đã nhắn nhủ cho chúng ta bằng cách tuyên bố không nhận đồ mẹ chị gửi vào.
Mười lăm ngày tuyệt thực trong cơn bệnh tật, chị đã lấy đâu ra sức mạnh để mạnh mẽ đến vậy?
Người phụ nữ ấy nhỏ bé nhưng chưa bao giờ yếu đuối, trước cách đối xử không phải của con người.
Nhờ có mạng xã hội, người bất đồng chính kiến tại Việt Nam ngày càng mạnh mẽ hơn dù bị đàn áp
Cuối tuần trước, một blogger và là một nhà hoạt động vì môi trường có tiếng tại Việt Nam, chị Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (hay còn gọi là Mẹ Nấm) đã bị kết án 10 năm tù với tội danh xâm phạm an ninh quốc gia, bao gồm cả việc tuyên truyền chống nhà nước trên mạng xã hội. Được biết blogger Nguyễn Ngọc Như Quỳnh đã bị biệt giam từ hồi tháng Mười và phiên toàn xử chị bị kiểm soát rất chặt chẽ.
30vietnam-1-master768.jpg
Anh Nguyễn Anh Tuấn, một nhà hoạt động dân chủ, cho biết số số lượng người bất đồng chính kiến kết nối qua mạng xã hội đang tăng lên đã khích lệ anh rất nhiều. Lần đầu tiên bị an ninh thẩm vấn vào năm 2011, anh cảm thấy vô cùng đơn độc. Bố mẹ và bạn bè đều phản đối các bài viết về chính trị của anh cũng như rất ít người có thể giúp anh.
Tuy nhiên, chưa đầy một tiếng sau khi bản cáo trạng được đưa ra vào thứ Năm vừa qua, một trong những luật sư của chị đã tóm tắt lý lẽ của mình và đăng tải những lời nói sau cùng của chị tại phiên tòa lên tài khoản Facebook có 61,000 người theo dõi của ông. “Tôi hy vọng rằng mỗi người sẽ lên tiếng và đấu tranh, vượt qua nỗi sợ hãi của bản thân để xây dựng một đất nước tốt đẹp hơn.” Bài đăng này đến nay đã được chia sẻ hàng nghìn lần.
Tại một quốc gia độc tài như Việt Nam, Internet đã trở thành công cụ để những người bất đồng chính kiến thể hiện tiếng nói của họ. Mạng xã hội Facebook đã tập hợp rất nhiều sự phản đối chính sách của chính phủ và đóng vai trò quan trọng trong các vụ biểu tình trên quy mô lớn phản đối cách xử lý của nhà cầm quyền trong thảm họa môi trường hồi năm ngoái. Hiện tại, chính quyền đang thắt chặt kiểm soát Internet, bắt bớ và đe dọa các bloggers, cũng như yêu cầu Facebook và YouTube phải kiểm duyệt những nội dung được đăng tải trên đó.
Ông Phil Robertson, phó giám đốc khu vực châu Á của tổ chức Quan sát Nhân quyền cho biết, “Facebook đang được sử dụng như là một công cụ tổ chức, một công cụ đưa tin, và cũng là một công cụ để giám sát mỗi khi người dân bị bắt giữ hay được thả ra. Facebook được dùng để kết nối những cộng đồng vốn chưa được kết nối.”
Anh Nguyễn Anh Tuấn, một nhà hoạt động dân chủ, cho biết số số lượng người bất đồng chính kiến kết nối qua mạng xã hội đang tăng lên đã khích lệ anh rất nhiều. Lần đầu tiên bị an ninh thẩm vấn vào năm 2011, anh cảm thấy vô cùng đơn độc. Bố mẹ và bạn bè đều phản đối các bài viết về chính trị của anh cũng như rất ít người có thể giúp anh.
Hiện anh Tuấn vẫn phải đối mặt với sự sách nhiễu từ phía an ninh và hộ chiếu của anh đã bị tịch thu. Nhưng lần gần đây nhất bị gọi lên để thẩm vấn, anh đã đăng tải giấy triệu tập lên Facebook, kèm với đó là thư trả lời mang đầy tính châm biếm yêu cầu được trả tiền cho thời gian mà anh dành ra cho buổi thẩm vấn. Ngay sau đó bức thư của anh đã được lan truyền rộng rãi và rất nhiều người khác đã làm theo anh, đăng giấy triệu tập của họ lên Facebook và yêu cầu được trả tiền. Anh Tuấn cho biết “Giờ tôi không còn cảm thấy cô đơn nữa.”
Hiện có khoảng 45 triệu người dùng Facebook tại Việt Nam, chiếm gần một nửa dân số. Họ thường sử dụng Facebook để tổ chức những buổi cầu nguyện hoặc đòi người khi có người bị bắt giữ, cũng như kêu gọi ủng hộ cho các tù nhân chính trị. Những người bất đồng chính kiến cũng đang chuyển dần từ sử dụng blog cá nhân, vốn rất dễ bị chính quyền chặn, sang sử dụng Facebook vì chính quyền không thể chặn trang này được.
Anh Tuấn cũng giúp đỡ điều hành một quỹ dùng để hỗ trợ gia đình của những tù nhân lương tâm, bao gồm cả mẹ và hai con của chị Nguyễn Ngọc Như Quỳnh. Anh cho biết có rất nhiều ở Việt Nam gửi tiền từ tài khoản cá nhân của họ dù biết là chính quyền sẽ theo dõi. Trước đây, toàn là người Việt hải ngoại trợ giúp cho những người bất đồng chính kiến.
“Họ biết rõ là họ có thể sẽ bị chính quyền kiểm tra, nhưng họ chẳng sợ.”
Theo tổ chức Quan sát Nhân quyền, chị Như Quỳnh là một trong số hơn 100 blogger và nhà hoạt động bị bỏ tù tại Việt Nam. Bên cạnh đó ông Phạm Minh Hoàng, một blogger nổi tiếng khác, mới bị tước quốc tịch tuần trước và bị trục xuất sang Pháp nơi ông cũng có quốc tịch.
Chính quyền nước này chặn truy cập Facebook theo kiểu chiến thuật là cứ khi nào có biểu tình thì sẽ chặn và vào hồi đầu năm nay còn yêu cầu cả Facebook và Youtube phải xóa các tài khoản giả mạo và những nội dung “độc hại” như chống chính quyền chẳng hạn. Theo báo Tuổi Trẻ, chính quyền đã xác định được khoảng 8000 video trên YouTube phù hợp với mô tả trên. Các công ty tại Việt Nam cũng được cảnh báo rằng không nên chạy quảng cáo bên cạnh những nội dung này.
Phía Facebook cho biết họ sẽ chấp hành các quy định của pháp luật mặc dù chưa hề có dấu hiệu nào cho thấy là đã xóa bỏ các nội dung trên tại Việt Nam.
Ông Nguyễn Quang A, một nhà khoa học máy tính đã nghỉ hưu và là một cực đảng viên Cộng sản, giờ là một nhà bất đồng, cho biết tình hình nhân quyền tại Việt Nam chưa bao giờ tệ như lúc này.
Tuần trước, ngay trước buổi phỏng vấn đã được lên kế hoạch, ông bị an ninh đưa đi đến một bãi biển cách đó khoảng 4.5 tiếng lái xe rồi quay lại. Ông cho biết ông đã bị bắt giữ như thế này khoảng hơn 11 lần trong một năm rưỡi qua.
Ông cho biết chính phủ đang chịu áp lực vì người dân bất bình với cách xử lý của họ trong các vấn đề đất đai và môi trường. Khi hóa chất từ nhà máy Formosa hủy hoại hàng tấn cá hồi năm ngoái, sự phẫn nộ đã bùng lên ở trên mạng, nơi có rất nhiều cuộc biểu tình đã nổ ra, ảnh chụp về thảm họa nhanh chóng lan truyền kèm với hashtag #Tôichọncá.
Ông A nói rằng “Tôi đoán chính quyền quá sợ hãi. Họ thấy tình hình quá nguy hiểm cho họ, và họ coi những nhà hoạt động ôn hòa như kẻ thù vậy.”
Trong một bản báo cáo vào tháng trước, tổ chức Quan sát Nhân quyền đã trình bày chi tiết về cái gọi là “sách nhiễu” khi blogger và các nhà hoạt động bị đánh đập trên phố bởi những tên côn đồ. Từ tháng Một năm 2015 đến tháng Tư năm nay đã có 36 vụ tấn công như vậy nhưng chỉ có duy nhất một vụ là được công an điều tra.
Bản báo cáo phần lớn dựa vào các bức ảnh và video do những nhà hoạt động chụp vết thương của họ, thường được ghi lại bằng điện thoại thông minh và chia sẻ ngay sau đó.
Ông Jonathan London, một chuyên gia về Việt Nam cho biết mặc dù gần đây có nhiều vụ đàn áp nhưng sự thay đổi mà Internet mang lại trong thời gian ngắn là “đầy bất ngờ và hy vọng.”
Ông cho biết “Thật đáng kinh ngạc khi mà một đất nước khoảng 15 - 20 năm trước có tỉ lệ dùng điện thoại thấp nhất nhì thế giới mà giờ lại nhanh chóng hòa vào kỷ nguyên thông tin 24/7 và những lời bình luận về chính trị và xã hội có thể tiếp cận với mọi người.”
Anh Phạm Anh Cường, một thợ điện, là người không bàn đến chuyện chính trị cho đến cách đây 2 năm,khi một nhà hoạt động mà anh follow trên Facebook là ông Phạm Chí Tuyến bị năm người đàn ông tấn công. Anh Cường thấy có rất nhiều ảnh chụp ông Tuyến mặt mũi đầy máu.
Hiện tại, anh chỉ xem bản thân là “một người dám lên tiếng” chứ không hoàn toàn là bất đồng chính kiến. Mục tiêu của anh là chia sẻ thông tin đến gia đình và bạn bè, hơn là dựa vào các thông tin chính thông vốn bị quản lý và sở hữu bởi nhà nước.
Anh chia sẻ “Lần đầu tôi viết trên Facebook, chẳng ai thèm “like” cả - họ thậm chí sợ cả việc ấn “like”. Nhưng giờ thì mọi người đã bắt đầu “like” và còn chia sẻ nữa.”
Hiện anh xem những người như ông Tuyến và những nhà bất đồng khác là bạn bè, một vài người trong số họ còn cùng tham gia đội bóng tên là No-U FC. (“U” trong “No-U” chính là đường lưỡi bò mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền tại biển Đông). Thậm chí còn có một trang Facebook tỉ mỉ theo dõi kết quả thắng thua của đội sau mỗi trận đấu, thậm chí các thành viên còn thường bị an ninh quấy rầy.
Trong buổi café cuối tuần trước tại Hà Nội, hai người vừa nói chuyện vừa check Facebook. Họ đều để ý rằng có một trang tin quốc doanh chỉ trích Mẹ Nấm vì nhận tiền thưởng từ một nhóm các nhà hoạt động nhân quyền tại Stockholm (Thụy Điển). Ngay lập tức, ông Tuyến tag một nhà ngoại giao Thụy Điển vào để thông báo tin này và yêu cầu nhóm trên cho ý kiến.
Ông Tuyến cho biết “Vừa mới có tin từ một người bạn của tôi, là bác sĩ ở Sài Gòn, rằng mới nghe tin Mẹ Nấm đang gặp khó khăn. Vị bác sĩ ấy nói rằng chúng ta nên đóng góp giúp đỡ gia đình của Mẹ Nấm.”
Sau đó ông Tuyến gõ gõ vài chữ rồi lại ngẩng lên “Tôi vừa mới bình luận là ‘Tôi sẽ tham gia.’”
Nguồn: https://www.nytimes.com/2017/07/02/world/asia/vietnam-mother-mushroom-social-media-dissidents.html
Athena chuyển ngữ Dịch giả gửi tới Dân Luận

No comments:

Post a Comment