Wednesday, July 12, 2017

Bài viết hay(5171)

Có một dạo tui ưa vô Facebook, Paltalk vì tui cứ mong sao có dịp chia sẻ những suy tư của tui về đất nước nhưng rốt cuộc tui biết mình lầm to. Không giúp ích được gì mà chỉ lãng phí thời gian, sức khoẻ và tai hại. Thế là tui quit ngay. Tui cũng không thèm viết bài, đăng báo gì nữa; nhất là báo ở Bolsa. Tui chơi Blog tự do nhưng họ cũng đâu có tha; lâu lâu họ lại phá thối hay đâm thọt cho dù họ biết Blog này cũng chỉ nhằm giết thời giờ chứ chẳng có tác dụng gì ráoĐừng chụp mũ tui là VC mà cũng đừng nói là tui chống Cộng cực đoan. Blog chủ yếu là vui, Thế thôi.

Nghiện Facebook

Cô bạn tôi than vợ chồng bây giờ lên giường với điện thoại thay vì nằm cạnh nhau để tâm sự. 
Cuộc sống tình dục cũng từ đó mà giảm dần. Và cô cảm giác như điện thoại là căn nguyên của tính cáu bẳn.
Đó là một trong những tâm sự mà tôi nhận được khi tổ chức thực nghiệm “72 giờ không Facebook” tại Đại học KHXH&NV Hà Nội mới đây.
Tôi nhận được nhiều cuộc điện thoại khi họ nhìn thấy thông tin kêu gọi tình nguyện viên tham gia dự án này. Họ cho tôi vô vàn lý do họ muốn tham gia. Tôi thấy tất cả những lý do tác động tới tâm lý mà chúng ta đều nhìn thấy trong môi trường sống xung quanh như: vô thức 10 phút lại kiểm tra điện thoại và Facebook một lần, hay phản xạ cứ mở điện thoại ra là ấn vào biểu tượng Facebook đầu tiên, tâm trạng bất an phải post gì tiếp theo trên Facebook kéo dài cả ngày, bứt rứt khó chịu và suy nghĩ nhiều về những gì bạn bè viết trên Facebook.
Trong vô vàn lý do khác, có người trình bày do bạn bè, công việc và cả thế giới của họ đều trên mạng và họ muốn ba ngày thực nghiệm như một kỳ nghỉ. Một cựu sinh viên viết mail: em ăn, ngủ cùng Internet liên tục trong mấy năm vừa qua. Em dùng Facebook như phản xạ không điều kiện. Lúc nào có thời gian là em đều vào.  
Năm 2016, theo WeAreSocial, người Việt Nam trung bình dành khoảng 5 giờ trên Internet. Việt Nam hiện có hơn 35 triệu tài khoản Facebook - khoảng 1/3 dân số.
Ngoài những tiện ích của mạng xã hội, thì sự lệ thuộc và những tác động của công nghệ cũng ảnh hưởng rất nhiều tới mối quan hệ và tương tác của chúng ta trong thế giới thật. Nhiều bạn trẻ cảm thấy lo lắng, bứt rứt không yên nếu điện thoại hết pin hoặc mất Internet. Họ sợ bị bỏ lỡ điều gì và mất kết nối trong thế giới ảo kia. Sự lệ thuộc và đầu tư vào thế giới ảo đang xâm chiếm cuộc sống và mối bận tâm của những công dân số.
“Đưa điện thoại cho trẻ cũng giống đưa cho chúng một gram cocaine” - mới đây, bác sĩ Mandy Saligari ở London viết trong một nghiên cứu của mình. Sử dụng điện thoại hay iPad nhiều tác động tới nhân cách, tinh thần, tâm lý và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ. Ngoài ra, rất nhiều các thiết bị truy cập Internet của người lớn không để chế độ chặn độ tuổi dưới 16, nên rất khó kiểm soát những nội dung trẻ vô tình xem.
Trong cuốn Thế hệ Tôi (Generation Me, thế hệ 8X - 9X), tác giả Jean Twenge cho rằng “Thế hệ Tôi” thích giá trị bên ngoài (tiền bạc, hình ảnh và danh tiếng) hơn những giá trị nội tại. Họ đầu tư cho nhận diện số và thể hiện nhiều hơn trên mạng xã hội. Những mầm bệnh “ái kỷ” dễ phát ra khi có thêm chiếc camera selfie, và sân chơi để thể hiện như mạng xã hội. Những thuật toán của Facebook dựa trên nguyên lý “công nghệ thuyết phục”. Họ thay đổi liên tục để thu hút người dùng và khiến họ không bị nhàm chán, ngày càng cuốn vào và lệ thuộc nó. Cách đây vài ngày, một hoa khôi 16 tuổi của Ukraine đã tử nạn vì livestream cùng bạn khi đang lái xe.
Internet cũng cho người dùng phép màu ẩn danh để thể hiện phần xấu xí trong con người dễ dàng ở thế giới ảo. Nhưng những gì xảy ra ở thế giới ảo đều tác động trực tiếp tới cảm xúc thực tại của người tiếp nhận nó.
Tôi may mắn là thế hệ sinh ra vẫn còn biết cảm giác khi không có Internet. Tôi còn nhớ thời vẫn phải viết thư tay qua bưu điện thay vì email, thời đi dự sinh nhật từng bạn trong lớp đại học thay vì một lời chúc trên Facebook. Ký ức còn khắc sâu ngày hè được nghe bà kể chuyện quá khứ, bố mẹ đọc thơ Trần Đăng Khoa. Không có sự hiện diện của điện thoại thông minh, cũng không có sự sao lãng của những người xung quanh.
Công nghệ chỉ mang lại sự tiện lợi. Chúng ta có thể tận dụng công nghệ, nhưng không nên để các mối quan hệ của chúng ta đột biến, mờ cảm xúc và mất tương tác thật theo công nghệ. Có thể nhiều người hiểu được điều đó. Nhưng ngày càng nhiều người đang để công nghệ tấn công huỷ hoại cuộc sống thật, hay những khoảnh khắc chạm, sờ tương tác thật và rất người của họ.
Không có một thực tại nào khác ngoài thực tại bạn đang sống. Nhưng hơn 40% số người tham gia trong dự án thực nghiệm của chúng tôi, đã không thể từ bỏ được Facebook sau sáu tiếng đồng hồ đầu tiên.
Nếu có thể, tôi rất muốn những người đọc được bài viết này, cùng tham gia thực nghiệm “72 giờ không Facebook” và tự giám sát bản thân mình. Bao nhiêu người có thể trụ được tới thứ hai tuần sau?Phạm Hải Chung

'Lộ phí' 1.300 tỷ

Nhà ông trẻ tôi ở Thanh Thủy, Phú Thọ.
20 năm trước, mỗi lần về thăm ông, tôi thường qua phà Đá Chông trên con đường đất đỏ bụi mù, lác đác mấy mái nhà heo hút. Xã Đồng Luận nằm trên con đường ấy, giờ đã khác xưa nhiều lắm rồi. Dân làng ấy đưa nhau đi xuất khẩu lao động. Nhờ vậy, nhà cửa mọc lên dày đặc hơn, cũng khang trang hơn nhiều.
Cơn bão xuất khẩu lao động đang lan dần ra làng quê Thanh Thủy. Cậu em họ tôi vừa đi xuất khẩu Đài Loan về năm trước, thì năm nay cô em họ sang Nhật Bản. Đằng vợ, cũng ở Thanh Thủy, có ông anh họ vừa sang Nhật tháng 6, thì tháng 10, cô em họ cũng chuẩn bị ra sân bay.
Thay vì bất lực chứng kiến người thân của mình ăn không ngồi rỗi, nhàn cư vi bất thiện, tôi ủng hộ việc đưa người đi xuất khẩu lao động. Về mặt vĩ mô, xuất khẩu lao động mang về ngoại tệ cho quốc gia. Với cá nhân người lao động, họ không chỉ có thu nhập tốt hơn, mà còn được tiếp xúc với một nền văn hóa mới, những phương pháp làm việc mới. Khi trở về, họ sẽ có thể trở thành những lao động chất lượng cao hơn, với nhận thức tốt hơn.
Nhưng mọi chuyện chủ yếu diễn ra với lao động giản đơn. Gần đây, bộ Lao động Thương binh Xã hội đề xuất đưa cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp đi xuất khẩu lao động - đó lại là một câu chuyện hoàn toàn mới. Anh họ tôi - một kỹ sư - khi sang Nhật làm việc, kiếm được 30 triệu/tháng, trừ chi phí, tiết kiệm được 20 triệu - trong khi ở Việt Nam xoay ngang xoay dọc cũng chỉ được 5-7 triệu/tháng. Nhưng không phải mọi kỹ sư thu nhập 5 – 7 triệu đồng ở Việt Nam đều có thể nhận về con số gấp 4 - 5 lần như thế ở thị trường nước ngoài. Liệu 54.000 cử nhân mà Bộ định xuất khẩu có đủ năng lực làm việc, khi họ còn không thể xin việc ở thị trường Việt Nam?
Một cách khách quan, thị trường Việt Nam tương đối "dễ tính" về chất lượng nguồn nhân lực. Là một quốc gia đang phát triển, chúng ta có rất nhiều khoảng trống về sản phẩm và dịch vụ, nên cơ hội việc làm cũng rộng rãi hơn. Những kỹ sư có năng lực ở Việt Nam đều có thể kiếm được công việc tốt. Trong khi đó, ở các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Đức, Hàn Quốc - những nơi thu hút nhân lực từ khắp nơi trên thế giới - cuộc cạnh tranh giữa phân khúc nhân sự chất lượng cao là rất lớn. Do đó, cơ hội việc làm cũng tương đối khó khăn. Các quốc gia này có thể thuê người Việt Nam làm các công việc chân tay vì người bản địa không muốn làm những công việc có giá trị gia tăng thấp. Liệu người lao động Việt Nam với những hạn chế về ngoại ngữ, tay nghề, hay thậm chí là cả văn hóa ứng xử, có thể làm tốt công việc phức tạp ở một quốc gia phát triển? Liệu những khóa học ngắn hạn của Bộ có giúp họ đáp ứng được những yêu cầu làm việc gắt gao khi mà bốn năm đào tạo trên giảng đường đại học đã không đủ trang trải kiến thức và kinh nghiệm cho họ kiếm một công việc dù là đơn giản ở quê nhà?
Xuất khẩu lao động là tốt, cả vĩ mô lẫn vi mô. Theo tôi, chúng ta đã làm đúng hướng khi xuất khẩu lao động phổ thông ra nước ngoài. Nhưng việc xuất khẩu cử nhân, kỹ sư thất nghiệp sang các nước phát triển phải được tính toán một cách thận trọng. Nếu thật sự có một thị trường lao động cho các kỹ sư Việt Nam, cơ hội đó nên được trao cho những người phù hợp nhất - chứ không chỉ là những người thất nghiệp. Nếu cần thiết, chúng ta có thể đưa các chương trình đào tạo vào hệ thống trường đại học, đào tạo nhân lực chỉ cho nhiệm vụ xuất khẩu lao động. Chỉ bằng cách tạo ra con người mới, có năng lực cạnh tranh, chúng ta mới có cơ hội trên sân khách.
Tôi mong người Việt Nam có thể trở thành công dân toàn cầu. Cùng một năng lực, một kỹ sư có thể kiếm gấp 10 lần, 20 lần khi làm việc ở nước ngoài. Nhưng để biến triển vọng đó thành sự thực, chúng ta cần một kế hoạch chi tiết, khoa học chứ không chỉ là 1.300 tỷ “lộ phí” đưa họ đi đường.Nguyễn Xuân Quang

Lên núi học đi

Bốn ngày ở thành phố Đà Lạt, tôi phát hiện ra: dù đi hết thành phố vẫn không bắt gặp một trụ đèn tín hiệu giao thông nào.
Tôi cũng không gặp cảnh kẹt xe, ngoại trừ một đoạn ùn ứ vài phút. Người bạn đi cùng, một kỹ sư máy bay ở Mỹ, nói đã đặt chân đến nhiều nơi trên thế giới, nhưng có lẽ Đà Lạt là thành phố duy nhất không có đèn xanh đèn đỏ mà không tắc đường. Anh thích đi bộ ở Đà Lạt, với những vỉa hè thông thoáng.
Một tài xế taxi địa phương khác chở chúng tôi lên Đà Lạt, nói rằng anh không thích việc không có đèn tín hiệu giao thông. Vì ôtô phải chạy chung làn với xe máy và "không thể chạy nhanh được".
Hơn một lần tôi nghe những lời than phiền như thế từ người nơi khác. Nhưng nhiều tài xế khác ở Đà Lạt, từ lái ôtô đến chạy xe thồ đều nói: "Đi xe máy hay ôtô mà chạy nhanh thì không phải là người Đà Lạt". Người Đà Lạt từ lâu đã giữ thói quen đi chậm, không lấn làn, lấn tuyến; không nẹt pô, lạng lách, đánh võng.
Không rõ những người ngoại quốc khai phá thành phố này đã tạo ra một thói quen, hay chính những người "dân góp" lên đây lập nghiệp đã xây dựng cho mình văn hóa giao thông đặc biệt này, nhưng gần 100 năm qua, Đà Lạt chưa từng lắp đặt bất kỳ một trụ đèn giao thông nào.
Lý do được đưa ra là dân số không quá đông, đa số tuyến đường dốc theo địa hình, nếu làm đèn đỏ sẽ nguy hiểm cho các phương tiện dừng đỗ. Nhưng quan trọng hơn, họ làm được vậy nhờ ý thức của người tham gia giao thông.
Trong vòng 12 năm qua, công an địa phương đã ít nhất 4 lần đề xuất với lãnh đạo tỉnh cho phép lắp đặt đèn giao thông, để giảm ùn tắc, nhưng không được chấp thuận. "Tôi khẳng định Đà Lạt chỉ có ùn chứ không có tắc đường", ông Phùng Khắc Đồng, Chánh văn phòng UBND tỉnh Lâm Đồng nói với tôi.
Ông Đồng giải thích rằng vốn dĩ thành phố Đà Lạt duy trì được nét đặc trưng "không đèn giao thông" vì dân số và phương tiện ít là một phần. Quan trọng hơn là tâm thế tham gia giao thông của người dân thành phố sương mù là: "không có gì phải vội vàng". Tai nạn giao thông cũng rất ít xảy ra.
Theo đề án mở rộng Đà Lạt, thành phố sẽ tăng diện tích khoảng 8 lần, dân số tăng gấp đôi gấp ba, lúc đó tỉnh sẽ lắp đèn tín hiệu giao thông? Ông Đồng lắc đầu.
Tan ca làm việc, ông Đồng lại dắt chiếc xe Vespa cổ ra khởi động, túc tắc về nhà mình qua những đồi thông và những căn biệt thự cổ. Chậm rãi như nhịp sống ở xứ sở này.
Thống kê mới đây nhất từ Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, trong những nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông chỉ có 10% là hạ tầng; 5% do phương tiện. Có đến 24,91% đi không đúng phần đường, 10,2% vi phạm tốc độ, 6,7% vượt xe sai quy định… Sử dụng rượu bia ở con số rất thấp, chỉ 1,68%.
Tức là nguyên nhân chủ quan nhiều hơn khách quan; và trong chủ quan, thì tỉnh táo nhiều hơn là do nồng độ cồn.
Đó chỉ là nguyên nhân tai nạn. Không một ủy ban nào có thể thống kê được nguyên nhân gây ách tắc giao thông. Nhưng tôi tin, lý do về hạ tầng và số lượng phương tiện, cũng chỉ là “gia vị” cho nguyên nhân từ ý thức.
Tôi ngồi trong quán cà phê ngay ngã tư đường Hồ Tùng Mậu suốt nhiều giờ, chỉ để nhìn ra bùng binh giao giữa 4 con đường lớn ở Đà Lạt, và nghĩ về Đà Nẵng - thành phố được mệnh danh là "đáng sống nhất Việt Nam" đang phải đối mặt với nạn kẹt xe bắt đầu căng thẳng hơn một năm trở lại đây.
Ở Đà Nẵng, bùng binh đại lộ Điện Biên Phủ - Nguyễn Tri Phương - Lê Độ không có đèn giao thông, nhưng trước khi được ngăn để làm hầm, vẫn thường kẹt xe. Nút giao thông phía tây cầu quay sông Hàn vẫn ùn tắc trong giờ cao điểm, dù đường hầm từ đường Trần Phú xuyên qua Lê Duẩn đã đi vào hoạt động.
Người ta có thể đưa ra hàng chục nguyên nhân khiến Đà Nẵng kẹt xe, như phương tiện giao thông lớn, thiếu bãi đậu xe... Nhưng điều dễ dàng bắt gặp trên đường là cảnh lấn làn, đi ngược chiều, vượt đèn đỏ, lạng lách... nếu không thấy bóng cảnh sát giao thông. Thành phố cũng từng nổi lên như một điển hình về việc kêu gọi người dân đội mũ bảo hiểm đạt tiêu chuẩn, giờ cũng dễ dàng bắt gặp những người đội mũ chỉ để đối phó.
Cảnh sát giao thông Đà Nẵng mới đây đã phải thông báo biển số xe vi phạm lên trang Facebook, để “phạt nguội” những người lái xe phạm luật giao thông, được camera ghi lại. Các lỗi chủ yếu là vượt đèn đỏ, lấn làn. Con số lên đến hàng nghìn ôtô. Còn xe máy đếm không hết.
Chúng ta, từ nhà quản lý đến chuyên gia, nói rất nhiều về Singapore, Bangkok, như các bài học về xây dựng hạ tầng giao thông; nói rất nhiều về Trung Quốc và Nhật Bản nhằm chắt lọc phương thức quản lý phương tiện. Nhưng một nguyên nhân lớn của an toàn giao thông - là ý thức - thì có thể học từ chính trong nước. Ở một tỉnh lị nhỏ trên cao nguyên.
Trước khi bàn đến việc đi xe gì, thì đi xe như thế nào, là điều nhiều người cần học lại đàng hoàng.Nguyễn Đông

No comments:

Post a Comment