Monday, July 24, 2017

Lý do con người nói dối

ly-do-con-nguoi-noi-doiNói dối là bản chất của con người nhưng lòng tin mới là yếu tố giúp kết nối xã hội.Trong một thí nghiệm nhằm kiểm tra độ thành thật của con người, các nhà nghiên cứu tại đại học Duke yêu cầu các ứng viên trả lời các câu hỏi toán học trong vòng 5 phút, càng giải được nhiều càng được nhận được nhiều tiền. Hết 5 phút, ứng viên được yêu cầu cho câu trả lời vào máy hủy giấy và tự đánh giá xem mình làm tốt đến đâu.
Tuy nhiên, máy hủy giấy đó thực ra không hề hủy bài thi của ứng viên. Dựa vào kết quả bài thi thu được, các nhà nghiên cứu nhận thấy phần lớn ứng viên đều nói dối về kết quả làm bài của mình.
Trong bài viết trên tạp chí National Geographic số tháng 6, nhà nghiên cứu Yudhijit Bhattacharjee đưa ra lời giải thích cho hành vi nói dối của con người dưới góc nhìn tâm lý học, khoa học thần kinh và nghệ thuật lừa dối, theo New York Post.
Theo Bhattacharjee, con người nói dối vì đó là bản chất của chúng ta. "Sự lươn lẹo và không thành thật khiến chúng ta là con người", ông viết. "Khả năng lôi kéo người khác mà không cần dùng sức được xem là một lợi thế trong cuộc tranh giành tài nguyên và bạn tình, như sự tiến hóa của các chiến thuật lừa dối trong thế giới loài vật, ví dụ như ngụy trang".
Bhattacharjee cho rằng ngày nay con người dường như có 4 lý do để nói dối: ca tụng bản thân, bảo vệ bản thân, tác động người khác và những trường hợp không thể giải nghĩa.
Gần như ngay khi con người có thể nói, chúng ta đã bắt đầu bẻ cong sự thật. Những đứa trẻ nhỏ nhất là đối tượng ít có khả năng nói dối nhất vì chúng còn học nói dối. Trong một thí nghiệm yêu cầu không nhìn trộm đồ chơi bí mật, trẻ nhỏ thường thành thật nhận phạm quy, trong khi khoảng 80% trẻ 8 tuổi sẽ nói dối.
Khả năng nói dối của trẻ ngày càng điêu luyện để che dấu hành vi của bản thân. Những trẻ đã nhìn trộm nhưng không thừa nhận sẽ đưa ra đáp án đúng trong khi nhiều đứa trẻ lớn hơn dù đã nhìn trộm vẫn cố tình đưa ra đáp án sai. Các nghiên cứu ở người lớn cho thấy theo thời gian, khả năng nói dối của bộ não tiếp tục trở nên lão luyện.
Bhattacharjee cũng chỉ ra rằng dù nói dối là bản chất của con người, lòng tin mới là thứ giúp chúng ta kết nối trong xã hội. "Khi không có niềm tin trong giao tiếp giữa người với người, chúng ta sẽ là những cá thể bị tê liệt và ngừng các mối quan hệ xã hội", Bhattacharjee viết.Vũ Phong
Hầu hết ai trong số chúng ta cũng đã từng nói dối ít nhất một lần và thậm chí có người còn nói dối một cách thường xuyên. Điều đó chắc chắn có vấn đề. Vậy tại sao lại thế? Đó là cách để bảo vệ cái tôi và cố gắng tỏ ra tốt đẹp trong mắt bản thân và mắt người khác, các chuyên gia tuyên bố.Không phải mọi lời nói dối đều có hại. Thực tế, đôi khi nói dối còn là cách tốt nhất để bảo vệ sự riêng tư, bảo vệ bản thân và người khác khỏi những điều xấu xa. Một số lời nói dối núp dưới chiến thuật và sự tế nhị được cho là không nghiêm trọng, vô hại. Mặt khác, những lời nói dối trơ trẽn (bao gồm giấu giếm sự thật hay giả mạo sự thật) có hại, bởi nó gặm mòn sự thật và sự thân mật giữa các mối quan hệ - chất keo của xã hội.
Tránh bị phạt
Tất cả chúng ta đều biết có những người thường xuyên nói dối trong mọi trường hợp. Thực tế, những lời nói dối có thể là thảm họa đối với các mối quan hệ. Do đó, chúng ta cần hiểu được rằng tại sao họ lại làm như vậy để có thể thay đổi và hy vọng duy trì lâu dài các mối quan hệ. Có người bịa chuyện, xuyên tạc, có người luôn muốn thay đổi sự thật hay có người thường xuyên đổ lỗi cho người khác. Trong khi có nhiều trường hợp chỉ là nói dối và bào chữa cho bản thân, cũng có nhiều trường hợp có lý do hợp lý đằng sau nó. Một số trường hợp có thể rõ ràng nhận ra, còn một số trường hợp khiến bạn cảm thấy ngạc nhiên. Thậm chí, đôi khi một số còn giúp cho bạn hiểu rõ hơn về một ai đó mà không chỉ nghĩ xấu về người đang nói dối. Dưới đây là 10 lý do tại sao đôi khi mọi người thường hay nói dối:

1. Tránh bị phạt

Lý do này là hiển nhiên. Tại một thời điểm nào đó trong cuộc sống, chúng ta có thể phải chịu trách nhiệm về những sai lầm mà bản thân gây ra. Có những người luôn cảm thấy "vui vẻ" khi làm điều này, vì họ biết chắc rằng bản thân sẽ bị phạt vì lỗi lầm đó. Cho dù mắc sai lầm khi còn bé hay mắc lỗi nghiêm trọng khi trưởng thành rất nhiều người trong số chúng ta đã chuyển sang nói dối và cố cãi để tránh bị phạt và gặp rắc rối.

2. Mong ước làm đầy

Nhiều người thường tự bịa ra một câu chuyện hay làm một thứ gì đó mà họ cho là đúng. Trên thực tế, điều này là cảm giác hạ thấp lòng tự trọng và cảm thấy dường như sự thật về cuộc sống của họ không đủ tốt.

3. Điều chỉnh các lựa chọn và hành vi của người khác

Nói dối thường được thúc đẩy bởi mong muốn người khác làm một cái gì đó hoặc không làm một cái gì đó, hay đưa ra quyết định có lợi cho người làm việc nói dối. Có thể chúng ta đã được chứng kiến nhiều về điều này khi thấy một công ty nào đó muốn nhân viên của họ tuân theo một nhiệm vụ nhất định nào đó mà không phổ biến trong suốt một khoảng thời gian hiện tại hay khi một chính trị gia muốn một nhóm nhất định bỏ phiếu cho ông ấy, thậm chí khi họ không có ý định làm những gì mà họ nói.
Điều chỉnh các lựa chọn và hành vi của người khác

4. Bảo vệ người mà chúng ta quan tâm

Nhiều người sẽ chọn cách nói dối một thành viên trong gia đình, bạn thân hay đối tác để bảo vệ suy nghĩ của họ về những người khác. Nếu một người nào đó sợ rằng sự thật sẽ làm thay đổi cảm xúc của họ về một ai đó, họ thường sẽ tìm cách nói dối để ngăn không cho điều đó xảy ra. Một vấn đề mà hậu quả không lớn hơn khi họ tìm ra sự thật.

5. Nâng cao lòng tự trọng của bản thân

Nhiều người cảm thấy tự ti về bản thân và mức độ tự trọng của họ bị tổn thương, họ có thể nói dối theo hai cách. Một là, họ có thể nói dối để xây dựng bản thân tốt hơn trong mắt người khác. Hai là, họ có thể nói dối về một ai đó để làm cho họ xấu hơn và người khác sẽ nghĩ tốt hơn về họ.
Một người sẽ nói dối nhiều lần vì tự ái bởi vậy họ sử dụng nhiều công cụ để tạo ra một hình ảnh đẹp trong mắt người khác. Điều này dẫn đến lối nói cường điệu - là một trong những công cụ hình thức nói dối. Thường thì mọi người sẽ tạo ra sự hấp dẫn, những câu chuyện để cải thiện hình ảnh của họ.

6. Tránh bối rối, ngượng ngùng

Bạn sẽ thường xuyên gặp trường hợp này trong sự lo lắng xã hội. Nhiều người hay tưởng tượng ra những gì mà người khác đang nghĩ về họ. Trong khi đó, điều này hoàn toàn có thể là những gì mà họ đang tưởng tượng. Cá nhân có thể nói dối và bịa ra một câu chuyện mà họ cảm thấy những gì mà họ đang có thực sự chưa đủ tốt.
Tránh bối rối, ngượng ngùng

7. Tránh làm tổn thương đến cảm xúc người khác

Đây là cách sử dụng những lời nói dối để phục tùng cảm xúc của người khác, tự thuyết phục bản thân làm tốt hơn, bởi sự thật có thể làm tổn thương đến cảm xúc của người khác và không có lý do gì để làm tổn thương người khác cả. Do đó, kiểu nói dối này dường như được đa số mọi người điều đồng ý và chấp nhận "phiên bản" dối trá.

8. Tránh gây xung đột

Lời nói dối được sử dụng ở đây không phải là mục đích xấu, nó được dùng để xoa dịu theo thời gian, phát triển hướng giải quyết theo cách này để tránh xảy ra xung đột, tranh cãi. Họ không muốn nói dối người khác, họ chỉ không muốn tranh cãi thêm mà thôi. Học cách giao tiếp an toàn và cởi mở có thể giúp bạn ngừng nói dối theo kiểu này.

9. Lo sợ bị từ chối

"Chúng ta nói dối khi chúng ta sợ... sợ những gì chúng ta không biết, sợ những gì người khác sẽ nghĩ, sợ những gì sẽ được phát hiện ra. Nhưng mỗi lần chúng ta nói dối, điều mà chúng ta lo sợ trở nên mạnh hơn", Tad Williams có nói.
Mọi người có thể rất sợ những gì có thể xảy ra nếu họ nói ra sự thật. Chắc hẳn họ đã làm điều gì sai và sợ những hậu quả từ hành động của họ, do đó nói dối để che đậy những gì họ đã làm.
Một buổi hẹn hò, gặp gỡ một nhóm bạn mới, bắt đầu một công việc mới và bịa ra những chi tiết tốt trong cuộc sống. Điều này "thắt chặt" vào những mối quan hệ với suy nghĩ bản thân họ không đủ tốt. Đó là cách mà họ phải thêm những câu chuyện về cuộc sống để có thể được chấp nhận và yêu thương.

10. Lo sợ bị mất

Mọi người thường sợ mất việc làm, sợ mất đi một tình bạn hay sợ mất đi một mối quan hệ tốt đẹp. Nếu mọi chuyện đều được nói rõ ràng và đúng với những gì đã xảy ra thì kết quả sẽ không tốt đẹp. Những thứ đáng buồn này là điều mà nếu nói bất kỳ sự thật nào vào thời gian đầu có thể khiến họ trở nên bực tức nhưng họ có thể tha thứ và bỏ qua nó. Đó là khi họ nhận ra một điều gì đó sau khi nghe được lời nói dối, rằng sự thật có thể làm mất đi những thứ mà họ đang có. Khái niệm thông qua tất cả những kiểu nói dối, điều quan trọng là hãy luôn nhớ rằng chúng ta phải phân biệt được giữa sự thật và những lời nói dối.

No comments:

Post a Comment