Wednesday, July 12, 2017

Một đêm với “vua đầm”

“Vua đầm” là tên do phóng viên Hãng phim truyền hình TPHCM (TFS) “tặng” ông Nguyễn Văn Hùng (Hai Hùng) - người làm du lịch homestay duy nhất trên đầm Thị Tường.
lú đựng ghẹ
Hai Hùng giơ lú đựng ghẹm sẽ tặng anh bạn trong đoàn chúng tôi.
Đầm Thị Tường là hồ nước tự nhiên lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long, còn được mệnh danh “Biển Hồ giữa đồng bằng”, nơi rộng nhất 3km, dài 10km, diện tích mặt nước khoảng 700ha. Đầm được bồi lắng bởi phù sa sông Mỹ Bình, sông Ông Đốc cùng nhiều kinh rạch của ba huyện Phú Tân, Trần Văn Thời và Cái Nước (Cà Mau).
Tọa lạc giữa hai huyện Phú Tân và Trần Văn Thời, đầm có ba đầm chính: đầm Trong, đầm Giữa và đầm Ngoài, nối với con sông tiếp quốc lộ 1A, sông còn lại chảy ra vịnh Thái Lan. Trong ba đầm, đầm Giữa lớn nhất, như trái bóng phình hết cỡ. Trên đầm có khoảng 20 chòi lớn nhỏ - nơi ngư dân canh thu hoạch cá tôm mà họ đặt chà, đáy nhỏ, nò, đó…, nằm giữa mênh mông trời nước...
Ông Hai Hùng, người có nhiều chòi nhất trên đầm Giữa, trong đó có một chòi lớn nhất. Vì lớn nhất (10mx20m) nên người ta gọi “nhà nổi trên đầm”, hoặc “thủy biệt thự”. Trong nhà có đủ tiện nghi vật chất, thậm chí còn có chiếc xuồng cũ trồng rau cải, có chuồng heo, gà, vịt. Chúng tôi đến “thủy biệt thự” bằng mấy chiếc vỏ (vỏ lãi) do các con Hai Hùng vô “bờ” đón, và thích thú hòa mình vào cuộc sống vừa hoang sơ vừa khá hiện đại của ông “Robinson” giữa “hoang đầm” này.
Hai Hùng là một người cao lớn, râu mép hơi rậm, nói cười hệch hạc. 51 tuổi, cách đây khoảng 30 năm, ông đưa vợ ra đây cất chòi “độ nhựt” bằng tôm cá dưới mặt nước đầm. Mùa nào loại nấy, ngác, chẽm, nâu, đối, ghẹ, tôm sú, tôm thẻ, tôm đất, cua, ghẹm..., ê hề. Những sản vật ấy, qua nhiều năm tháng, giúp Hai Hùng cũng như nhiều ngư dân khác trên đầm trở thành người giàu có.
Hai Hùng nói tháng 9 ghẹm nhiều vô kể, chạy máy chém văng xác ghẹm đầy vỏ. Bây giờ, nhà văn Nguyễn Ngọc Tư cho biết: “Ở đầm, vào mỗi con nước rằm hay ba mươi, ghẹm nhiều vô số. Lớp vô lú, lớp bu đầy bập dừa thả lềnh bềnh ngắm trời chơi. Ở đầm người ta cầu kỳ ghê lắm, muối toàn là ghẹm cái, loại nhiều gạch nhất, ăn vừa mặn lưỡi vừa béo ngậy”. Vô mùa ghẹm, dở dở cũng có được năm bảy trăm ký một ngày.
Hai Hùng lái vỏ đưa chúng tôi dạo quanh đầm. Buổi chiều, mặt trời dần xuống thấp phía biển Tây, những tia nắng hấp hối đỏ sẫm lan tỏa những vệt lấp lánh mặt nước gợn sóng không gì đẹp bằng. Mấy ngư dân trầm mình trong làn nước lạnh, nhô đầu lên, thu hoạch thủy sản nhìn Hai Hùng chào nói rổn rảng.
Hai Hùng nói mùa khô nước ngang ngực, mùa mưa, cao nhất trên dưới 1,6m. Hai Hùng cho biết cá ở đây lớn lên ra biển rồi trở về theo quy trình thủy sinh... Né tránh những hàng cọc tre hàng hàng lớp lớp nhô trên mặt nước, Hai Hùng bảo đó là khu nuôi sò của những tỉ phú Kiên Giang đến mướn mặt nước.
Vỏ chạy hết đầm mất hai tiếng đồng hồ, chuyến tham quan lý thú với chúng tôi, khách thành thị. Nhưng khi về nhà Hai Hùng lại là một điều kỳ thú khác với trên sàn ván đước trải tấm nylon lớn rộng ê hề những món ăn chế biến từ thủy sản nước pha chè đầm Thị Tường. Nào canh chua cá ngác. Cá ngác kho. Ghẹm rang me. Bánh tôm tích chiên. Tôm thẻ đầy tú hụ một dĩa lớn. Một dĩa bự đầy nhóc những con cua yếm vuông - đặc sản chỉ có tại đầm. Chính những con cua này đã khiến chúng tôi mê mệt. Thịt chắc, ngọt ngon, không khai, ăn hoài không chán. Rồi tôm thẻ. Con nào con nấy lớn cỡ ngón tay cái.
thủy biệt thự
Thủy biệt thự trong chiều tà.
Trong câu chuyện tâm tình lý thú, Hai Hùng cho biết đầm có tên chính là Bà Tường, theo truyền thuyết bà là người tiên phong khai thác đầm này, nên người ta kính trọng gọi đầm Bà. Về sau, gọi đầm Thị Tường. Nằm giữa đồng bằng nên đầm chiếm vị trí môi trường sinh thái vô cùng độc đáo với vẻ hoang sơ bốn bề là những rặng dừa nước vươn cao ngọn lá lên trời, cho nên người ta còn gọi đầm Dừa Nước.
Hào hứng với câu chuyện, uống rượu đế không đã, Hai Hùng vô buồng ôm hũ rượu pha mật ong rừng ra. Chị Hai Hùng, Dương Thị Lụa, thố lộ mật này do con chị đi “ăn” quanh rừng dừa nước ven bờ. Uống một ly rượu mật ong, thịt cua, thịt tôm... hầu như bay biến, đặc biệt cái lạnh của những ngày cuối năm, của những ngọn gió trời lồng lộng xuyên đầm chẳng hề hấn gì. Vui miệng, Hai Hùng kể, có đoàn khách Hàn Quốc uống rượu này khoái quá, “quá hớp”, bước xuống vỏ, té. Tuy “tắm bùn” dơ hầy nhưng anh ta vẫn cười vui hí hửng.
Đêm dần buông. Nhằm ngày rằm, mặt trăng dần lên, tỏa những tia sáng yếu ớt nhưng kỳ ảo xuống đầm, là một cảnh quan cực kỳ khả tú. Chúng tôi ngắm trăng, uống rượu, thưởng thức mồi bén. Ánh trăng càng lúc càng vằng vặc. Câu chuyện tới khuya rồi cũng tàn. Chúng tôi chìm trong giấc ngủ ngon trong căn “thủy biệt thự” có nhiều cửa nhưng không cửa nào có cánh.
Chưa rạng sáng chị Lụa lo nấu một chảo cháo với tép thẻ phục vụ cái dạ dày của chúng tôi. Tô cháo ngon, ly trà thơm càng ấm bụng. Chúng tôi “bàng hoàng” khi thấy những tia nắng ban mai yếu ớt rọi màu đỏ hoang sơ vào nhà. Nhìn ra. Buổi sáng tinh mơ, mặt nước đầm trong vắt như pha lê. Trong chốc lát, những rạng mây ngang đầu ngày nhuộm mặt nước đầm một màu hồng phấn, không họa sĩ tài ba nào có thể phối nổi. Mặt trời ló dạng, sương sớm tan dần, những vệt sáng đỏ ban mai lăn tăn gờn gợn khắp mặt đầm, cảnh quan càng thêm kỳ ảo. Chia tay, vợ chồng Hai Hùng bịn rịn.
Homestay nhà Hai Hùng một chiều, một đêm và rạng sáng, mỗi người chỉ tốn có 200.000 đồng. Nhiều đoàn khách ra đây. Hai Hùng tâm sự người ta ra chơi, về post lên mạng, đồn đãi riết thành điểm du lịch sinh thái thứ thiệt như vầy.Phù Sa LộcGiữa đầm Thị Tường giáp Biển Tây Cà Mau, ngôi nhà sàn của ông Hai Hùng như dinh thự trên mặt nước. Ông dựng cơ ngơi, đưa vợ con ra ở hẳn trên đầm làm ăn khá giả, được suy tôn Vua đầm. Khách đến xin ngủ qua đêm, nhờ làm cơm ăn rồi trả tiền công và cùng ông khám phá đầm Thị Tường- đầm lớn nhất vùng vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Hai Hùng dỡ lú bắt tôm cá trên đầm Thị Tường.
Hai Hùng dỡ lú bắt tôm cá trên đầm Thị Tường.Ghé “dinh thự” trên mặt nước
Từ thành phố Cà Mau, đi về phía Biển Tây chừng vài chục cây số, là gặp đầm Thị Tường.  Sáng sớm, lớp sương mỏng phủ mờ những chòi lá chơi vơi như những tổ chim giữa biển nước mênh mông.
Bao đời nay, cư dân quanh vùng ra đầm Thị Tường chài lưới bắt cá tôm cho bữa ăn, dư dã bán kiếm tiền. Bởi vậy, đầm Thị Tường là ao tôm cá tự nhiên, phong phú, nhiều vô kể. “Cứ bơi xuồng một vòng, tôm cá giật mình nhảy vào xuồng, đủ bữa nhậu. Tôm cá đặc nước luôn, nhất là mùa giáp Tết”- anh chạy đò kể.
Hơn chục ngôi nhà sàn đơn sơ trên đầm Thị Tường của dân chài lưới, nuôi thủy sản. Riêng ngôi nhà sàn của ông Nguyễn Văn Hùng (Hai Hùng), 52 tuổi, rộng lớn, với vài nóc nhà lá chụm lại như dinh thự trên mặt nước. Anh lái vỏ lãi giới thiệu: Ðó là nhà của Vua đầm.
Có khách lạ đến chơi, Hai Hùng ra cầu gỗ lắt lẻo, đón khách. Ở tuổi “tri thiên mệnh”, Hai Hùng trông còn khá trẻ, dáng cao, chắc nịch, râu mép rậm đen chưa có sợi bạc. Ông Hai Hùng ngoái cổ, gọi với chàng trai đang cào sò huyết trên đầm: “Ê, đưa ít đỉnh sò lớn vô ăn chơi, có khách!”
Xây cất nhà chơi vơi giữa đầm nước nhưng chẳng thiếu thứ gì, nào TV mỏng dính, dàn âm thanh xịn, máy tập thể hình, khoan giếng nước, kéo điện từ bờ ra xài… như ở thành thị. Dưới nước, có 2 chiếc vỏ lải, chiếc lớn chở vài chục người, chiếc nhỏ chở năm bảy người, rồi chuồng heo, chuồng gà, túi lưới, rọng tôm cá … chứng tỏ cư dân đầm thứ thiệt.
Vừa dứt tiếng muối nổ lụp bụp chảo rang sò huyết, vợ ông Hai Hùng bưng đĩa sò huyết nóng hổi ra, tách vỏ, bóc nguyên con, chấm muối chanh, đưa cay với rượu đế ấm lòng giữa biển nước, mùa gió bấc hây hây. Những câu chuyện về đầm Thị Tường, về cư dân mưu sinh ở đầm cứ thế, tự nhiên kéo về.
Ông Hai Hùng kể, hồi trai trẻ, cha mẹ cưới vợ, cho mấy chục công đất ở ấp Ðất Cháy, xã Phong Lạc (Trần Văn Thời) ra làm ăn riêng. Những lúc nông nhàn, đôi vợ chồng bơi xuồng ra đầm Thị Tường giăng câu, đặt lưới, chài cá. Ðể tiện lợi chài lưới quanh năm, ông dựng nhà sàn ở ngay giữa đầm Giữa cho tới bây giờ.
“Ở riết thành quen, vô bờ lại nhớ đầm. Vợ chồng tôi ở đây hơn 30 năm rồi, con cháu cũng xúm vô đây làm ăn. Mùa nào thức đó, nào là cá vồ chó, cá ngát, cá chẽm, cá nâu, tôm, cua, ghẹm...”- Hai Hùng nói.
Vua đầm - ảnh 1Ngôi nhà Vua đầm ở đầm Giữa.
Hào sảng đầm Thị Tường
Ðầm Thị Tường hay còn gọi là đầm Bà Tường- người đàn bà đầu tiên đi mở vùng đất này. Ðầm Thị Tường đa dạng các loài thủy sản, là nguồn lợi khai thác vô biên của những người dân quanh đầm.
Ðầm Thị Tường có nước mặn vào mùa nắng, nước “ba chè” vào mùa mưa vì nước mưa pha với nước biển. Ông Hai Hùng nói: “Chắc có lẽ nước không quá mặn, cũng chẳng ngọt nên các loại hải sản phong phú. Ðể giải quyết nước sinh hoạt tôi khoan cây nước ngầm sâu khoảng 150 thước, nước ngọt quanh năm, chia cho bà con xài”.
Nắng vừa dịu, nước chảy xuôi, mặt trời dần xuống thấp phía Biển Tây lấp lánh trên tường gợn sóng. Ông Hai Hùng cho tôi theo dỡ lú tôm, cá. Mấy người thanh niên lặn hụp dưới nước, kéo theo sau chiếc xuồng nhỏ, túi lưới treo ở mũi.
Vua đầm Hai Hùng lách tránh những đống chà, hàng lú có cọc tre, phao thả lưới cá… thạo như trong lòng bàn tay. Ven đầm Thị Tường bóng dừa nước nghiêng nghiêng, soi bóng, xanh rì. Quanh năm suốt tháng, bà con quanh vùng ra đầm đặt lú, giăng lưới, thả chà…bắt cá tôm. Thời gian gần đây, ngư dân Kiên Giang sang thuê bãi nuôi sò huyết “một vốn bốn lời”.
Hơn một tiếng đồng hồ dạo quanh đầm Thị Tường, ít nhiều cũng hình dung được cuộc sống cư dân nghề hạ bạc nơi đây. Mới thấy, khái niệm biển bạc chính xác ở Thị Tường. Vua đầm Hai Hùng kể: “Những tháng cuối năm, tôm cá sệt đầm, bà con thoải mái để lo sắm tết”.
Vua đầm kể: “Vào khoảng tháng 9 âm lịch hàng năm, rẹm (ghẹm) theo nước biển vào sông rạch “hội” đen cả mặt đầm, bám bập dừa nước, lội thành bầy đàn, nhiều vô số kể. Thời điểm rẹm hội, bà con phải cuốn lú lên, lựa rẹm bự mới bắt, sợ bể lú”.
Vua đầm - ảnh 2Ðầm Thị Tường cung cấp nguồn thủy sản cho người dân.
Nghỉ đêm nhà Vua đầm

Vợ chồng ông Hai Hùng không có chủ ý làm du lịch sinh thái homestay cho tất cả khách đến tham quan đầm Thị Tường. Lúc đầu, giới văn nghệ sĩ, nhà báo, khách du lịch bụi…nghỉ qua đêm. Những người từng ghé qua nhà Vua đầm chụp ảnh, viết vài lời, đưa lên mạng thành địa chỉ du lịch sinh thái Vua đầm tự lúc nào không hay.
Về đến nhà, ông Hai Hùng bày ra sàn ván, tấm nylon, bày những món ăn, sản vật từ nước ba chè đầm Thị Tường. Nào canh chua cá ngát, cá ngát kho tương lạt, cua rang me, tôm đất nướng... đặc sản đầm Thị Tường. Những loại thủy sản sinh sản tự nhiên, lớn tự nhiên nên ăn không biết chán.
Góp vui với khách, vợ ông Hai Hùng, bà Dương Thị Lụa vào buồng bưng ra “độc tửu” rượu gốc ngâm mật ong ruồi. Bà Lụa mở lời: “Mật ong “ăn” quanh đầm, về ngâm rượu, ngọt dễ uống, say đậm và có tác dụng khó nói nghen!”.
Quả thật, uống một ly rượu mật ong ngọt nồng, đưa cay bằng thịt cua ngọt, tôm đất nướng muối ớt thơm lừng khó dừng lại. Những cơn gió bấc lành lạnh, men rượu say say, thèm giấc ngủ vô cùng.
Ánh trăng già cuối năm vừa lên, dát vàng trên mặt đầm gợn sóng.  Mắc mùng, trải chiếu, ngủ trên sàn trong ngôi nhà không cửa của cư dân vùng Mũi Cà Mau thời đi mở đất. Một cảm xúc nao nao khó tả.
Sáng sớm, bà Lụa bày ra nồi cháo tép đất lót dạ, tiễn khách. Vẫn cách mua bán “ăn trước, trả tiền sau” không trả giá, kỳ kèo, thêm một bớt hai. Chị Lụa tính bổ đồng cho cả tua 200.000 đồng/người. Thế nên, đến với Vua đầm, ai cũng muốn trở lại để ăn no nê, ngủ ngon giấc...
Nên một lần về đầm Thị Tường để nhớ, để thương con người chịu thương, chịu khó, khẳng khái, hào sảng và thiệt tình móc ruột ra chơi….
 Rời nhà Vua đầm, nhìn ra rặng dừa nước xanh, bầu trời cao, mặt nước mênh mông. Chim én từ đâu bay về nhiều vô kể, đậu kín dãy cọc đặt lý. Vùng đất lành…
Ðây là một trong những đầm nước tự nhiên có diện tích lớn nhất vùng Ðồng bằng sông Cửu Long, được mệnh danh là "Biển Hồ giữa đồng bằng". Nước Biển Tây vào cửa biển Mỹ Bình, Ông Ðốc chảy vào đầm, rồi thông với vô số kinh rạch của ba huyện Phú Tân, Trần Văn Thời và Cái Nước (Cà Mau). Ông Hai Hùng cho biết, đầm Thị Tường cạn, chưa quá đầu người, trừ lạch nước chảy hơi sâu. Nơi rộng nhất chừng 2 cây số,  dài gần 10 cây số, rộng chừng 700- 800 héc- ta, được gọi Ðầm Trên, Ðầm Giữa và Ðầm Dưới tính từ mé biển vào.NGUYỄN TIẾN HƯNG

No comments:

Post a Comment