Friday, July 21, 2017

'Nhận chìm ở biển' Bình Thuận: ba nhà khoa học 'bị đạo danh'


biểnBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES
Image captionChuyên gia nói người dân "có quyền nghi ngờ" đề xuất đổ bùn thải xuống biển Bình Thuận

Một nhà khoa học có tên trong báo cáo đánh giá tác động môi trường vụ cấp Giấy phép nhận chìm ở biển cho Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1 ở Bình Thuận nói với BBC rằng "đến khi báo đăng thì tôi mới biết có tên mình tham gia."
Có ý kiến kêu gọi Bộ Tài nguyên Môi trường tuyên hủy giấy phép cho Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1 sau khi ba trong bảy nhà khoa học phủ nhận việc tên họ có trong báo cáo đánh giá tác động môi trường của vụ này.
Việc Bộ Tài nguyên - Môi trường tuyên cấp phép gây tranh cãi trong thời gian qua.
Trong danh sách thành viên dự án nhận chìm bùn ở Vĩnh Tân, có tên tiến sĩ Nguyễn Tác An, thạc sĩ Bảo Trâm và thạc sĩ Lê Thị Vân Linh dù họ "thật sự không hề tham gia, chưa được ai hỏi ý kiến và nhờ đọc báo mới biết," theo truyền thông Việt Nam.
Hôm 21/7, trả lời BBC từ Nha Trang, ông Nguyễn Tác An, cựu Viện trưởng Viện Hải dương học Nha Trang, nói: "Trước đây, tôi chỉ nghe vụ đạo văn, đạo công trình khoa học và bây giờ đến phiên mình bị đạo danh trong một vụ việc như thế này."
"Thông thường thì một nhà khoa học tham gia báo cáo đánh giá tác động môi trường thì phải có sự đồng thuận của người đó bằng văn bản."
"Nhưng tôi thì đến khi báo đăng mới biết có tên mình tham gia."
"Tôi có nhận một cuộc điện thoại xin lỗi và cũng có nghe lý do là lỗi nhầm lẫn của thư ký nhưng không rõ thực hư."

bùnBản quyền hình ảnhOTHER
Image captionVị trí đổ bùn thải trên bản đồ

'Không thể vội vã'

"Quan điểm của tôi là với những dự án, vụ việc có liên quan đến cộng đồng và môi trường thì cần phải được tiến hành hết sức cẩn trọng, không thể làm vội vã được."
"Điện thì rất cần, nhưng không làm chỗ này thì có thể làm chỗ khác, trong khi môi trường tại biển Bình Thuận liên quan đến cơ hội mưu sinh của người dân, ngư dân."
"Tôi đề nghị Bộ Tài nguyên Môi trường có giải trình, cũng như phản hồi về những khúc mắc trong vụ này và tạm ngưng việc cho phép nhận chìm bùn, cát thải."
Cũng trong hôm 21/7, Hội Nghề cá Việt Nam gửi kiến nghị Chính phủ tạm dừng thực hiện.
"Hội Nghề cá Việt Nam kiến nghị thành lập tổ chức độc lập kiểm tra, xem xét báo cáo đánh giá tác động môi trường do việc đổ chất thải nạo vét; xem xét quy trình thẩm định dẫn tới việc cấp phép, nhất là tính khách quan, trung thực, tính đại diện của bộ này," báo Pháp Luật TP Hồ Chí Minh tường thuật.
Thông cáo báo chí ngày 28/6 của Bộ Tài Nguyên - Môi Trường giải thích vật, chất được phép nhận chìm có khối lượng là 918.533 m3, bao gồm 20% là bùn, 80% là cát, vỏ sò, sạn sỏi, cát kết phong hóa, cát pha, sét, đá phong hóa "thu được từ hoạt động nạo vét vũng quay tàu và khu nước trước bến chuyên dùng phục vụ Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1".
Theo thông cáo, khu vực nhận chìm thuộc vùng biển xã Vĩnh Tân, huyên Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận, có diện tích 30 ha, cách Khu bảo tồn Hòn Cau là 08 km, nằm trong diện tích 300 ha đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận thống nhất đề nghị cho nhận chìm.
Bộ Tài Nguyên - Môi Trường nói thời gian được phép nhận chìm chỉ thực hiện từ tháng 6 đến hết tháng 10 năm 2017, là thời gian gió mùa Tây Nam hoạt động, nên "hướng phát tán vật, chất nhận chìm không hướng về Khu bảo tồn biển Hòn Cau và các khu vực nuôi trồng hải sản ven bờ". Tin cho hay sau vụ công ty điện lực Vĩnh Tân 1 được cấp phép nhận chìm gần 1 triệu m3 bùn thải ra biển Vĩnh Tân, tỉnh Bình Thuận, lại có thêm vụ Tổng công ty phát điện 3 xin giấy phép đổ 2,4 triệu m3 bùn cát thải.
Ông Trần Lê Trung Hiếu, Chánh văn phòng Tổng công ty phát điện 3 (EVNGENCO 3) được báo Thanh Niên hôm 9/7 dẫn lời: "Thủ tục của dự án đã trình Bộ Tài Nguyên - Môi Trường, dự kiến sẽ tiến hành trong năm nay."
"Vị trí xin đổ bùn cát thải cách điểm mà Vĩnh Tân 1 đổ khoảng 5 km về hướng bắc và cách Khu bảo tồn biển Hòn Cau 10 km."
"Đây là bùn cát thải trong quá trình nạo vét luồng cho tàu trọng tải 100.000 tấn ra vào để vận chuyển than nhập khẩu từ Úc và Indonesia."
Hôm 28/6, một thứ trưởng Bộ Tài Nguyên - Môi Trường ký giấy phép chấp thuận cho Công ty TNHH điện lực Vĩnh Tân 1 nhận chìm gần 1 triệu m3 bùn, cát ra vùng biển Vĩnh Tân, tỉnh Bình Thuận.
Việc nhận chìm khối lượng lớn chất nạo vét để xây dựng một nhà máy nhiệt điện than do Trung Quốc đầu tư gây xôn xao dư luận, vì khu vực nhận chìm bùn cát nạo vét gần Khu bảo tồn biển Hòn Cau.
điệnBản quyền hình ảnhMOIT
Image captionDự án Nhiệt điện Vĩnh Tân 1 "gần như do các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư"

'Quyền nghi ngờ'

Tiến sĩ Nguyễn Tác An, Phó Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật biển Việt Nam cho rằng những lời giải thích của thứ trưởng này là "không khoa học," "không hiểu gì về sự sống ở đại dương."
Thông cáo do Bộ Tài Nguyên - Môi Trường phát đi vào cuối tháng 6/2017 ghi: "Công ty Điện lực Vĩnh Tân 1 cam kết và trong Giấy phép nhận chìm quy định Vĩnh Tân 1 chịu mọi trách nhiệm nếu để xảy ra sự cố môi trường, tràn dầu, cháy nổ và có trách nhiệm bồi thường mọi thiệt hại do sự cố môi trường, tràn dầu, cháy nổ và hoạt động nhận chìm ở biển gây ra."
Trước đó, Tiến sĩ Nguyễn Văn Phú từ Đại học Strassbourg, Pháp, nghiên cứu về kinh tế môi trường, nói với BBC: "Việc nhà máy điện Vĩnh Tân được cấp phép nhận chìm bùn thải gây quan ngại cho người dân là đương nhiên."
"Vì ở đây, khối lượng đất bùn lớn, có thể gây xáo trộn môi trường."
"Nếu không kiểm tra kỹ lưỡng, mà có gian lận trong việc này, chẳng hạn như đưa chất thải độc hại từ nguồn khác trộn lẫn vào bùn nạo vét để cùng thải ra biển thì hậu quả có thể tương tự như vụ Formosa."
Chuyên gia cho biết thêm: "Vì cơ chế quản lý kiểm tra môi trường của Việt Nam không khắt khe lắm nên người dân có quyền nghi ngờ những việc như vậy, điển hình là vụ Formosa."
Ông Phú đề xuất: "Việt Nam cần đưa ra yêu cầu nghiêm túc về các nghiên cứu tác động môi trường của các dự án kinh tế trước khi triển khai."
"Trong đó cần tính đến chi phí phải bỏ ra để giải quyết hệ lụy mà hành vi của một doanh nghiệp có thể gây tác động tiêu cực lên cộng đồng xung quanh. Và nhất là ai là người phải trả chi phí đó."
"Người dân cũng có quyền nghi ngờ việc đổ bùn thải của nhà máy điện vì đã xảy ra tình trạng bụi than gây ô nhiễm khu dân cư lân cận."BBC

No comments:

Post a Comment