Friday, July 7, 2017

Những chủ đề trong cuộc gặp 'định hình thế giới' Trump-Putin

Người Mỹ "lo ngay ngáy" khi nhìn hành trang ông Trump chuẩn bị để đến gặp ông Putin
Cuộc gặp mặt giữa hai vị tổng thống sẽ được theo dõi và phân tích kỹ lưỡng. Ảnh: WP

Một số chuyên gia an ninh quan ngại về việc "thiếu chuẩn bị" của Tổng thống Trump trước một Tổng thống Putin có truyền thống chuẩn bị rất kỹ càng trong các cuộc họp với người Mỹ.Về cuộc gặp mặt trực tiếp chính thức lần đầu tiên – dự kiến kéo dài 30 phút – vào 21h45 ngày 7/7 (theo giờ Việt Nam) giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putinbên lề hội nghị G20 ở Hamburg, Đức, cho tới giờ người ta vẫn chưa biết hai vị lãnh đạo sẽ thảo luận những nội dung gì.

Mỹ có thể rơi vào thế bị động
CNN dẫn lời một quan chức Nhà Trắng cho biết, các phụ tá của ông Trump đã soạn hàng tập tài liệu dày cho Tổng thống để chuẩn bị cho chuyến công du tới châu Âu tham dự hội nghị G20. Tuy nhiên, nội dung chuẩn bị cho cuộc gặp với Tổng thống Nga Putin chỉ là... vài trang giấy.
Mỗi nội dung mà Tổng thống Trump sẽ đề cập trong cuộc gặp với ông Putin chỉ được soạn thảo là một hoặc hai câu ngắn gọn, để giúp ông Trump tập trung vào cuộc nói chuyện với người đồng cấp Nga.
Trao đổi với báo giới, cố vấn an ninh quốc gia McMaster của ông Trump từng cho biết rằng Mỹ "không có một chương trình cụ thể cho cuộc gặp với Tổng thống Putin. Tổng thống Trump sẽ nói những gì mà ông ấy muốn".
Sự "thiếu chuẩn bị" cùng tính cách khó đoán của Tổng thống Trump là điều làm một số chuyên gia an ninh cảm thấy "báo động", đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Putin vốn nổi tiếng là người chuẩn bị rất kỹ lưỡng cho các cuộc gặp với những lãnh đạo Mỹ. 
Trên Business Insider, cựu điệp viên CIA, ông Glenn Carle đánh giá: "Trong bất cứ cuộc gặp nào với những đối tác nước ngoài, việc không có nội dung nghị sự cụ thể có thể đặt lợi ích của Mỹ vào tình thế nguy hiểm".
"Bên nào có nội dung nghị sự, bên đó sẽ kiểm soát cuộc họp", Carle nói, "Và nếu Mỹ không chuẩn bị các nội dung trước, điều đó có nghĩa là Mỹ sẽ ở thế bị động, không phải là phía dẫn dắt".
Theo Carle, việc không có kế hoạch nội dung nghị sự cũng đã làm khó cho những chuyên gia về Nga của Nhà Trắng trong việc chuẩn bị và nâng cao lợi ích của Mỹ qua cuộc gặp với ông Putin.
Người Mỹ lo ngay ngáy khi nhìn hành trang ông Trump chuẩn bị để đến gặp ông Putin - Ảnh 1.
Tổng thống Putin trong một cuộc gặp với cựu Tổng thống Obama năm 2009. Ông Putin nổi tiếng là người chuẩn bị rất kỹ cho các cuộc họp với lãnh đạo Mỹ. Ảnh: Reuters
"Ông Putin sẽ giành lợi thế hoàn toàn"
Business Insider cũng dẫn lời chuyên gia Ned Price, cựu Giám đốc Hội đồng An ninh Quốc gia dưới thời ông Obama, đồng thời là một nhà phân tích đầy kinh nghiệm của CIA cho rằng "Putin sẽ giành lợi thế hoàn toàn" trong cuộc gặp này.
"Không có gì đảm bảo cho thất bại, cho việc chúng ta sẽ chẳng đạt được gì từ những cuộc gặp song phương – đặc biệt là trong những cuộc gặp phức tạp như với ông Putin – bằng việc đi đến cuộc gặp mà không có một kế hoạch đã được vạch ra kỹ lưỡn", Price nói.
Trên Washington Post, cựu đại sứ của Mỹ tại Nga Michael McFaul đã viết: Trong cuộc gặp, ông Putin chắc chắn sẽ đề cập tới những vấn đề có thể có tiếng nói chung với ông Trump như các nhóm chính trị đối lập hay vấn đề tin tức giả mạo trên truyền thông,...
"Ông Putin muốn thông cáo sau cuộc gặp sẽ viết rằng ‘chúng tôi đã có một cuộc gặp tốt đẹp’", McFaul viết.
McFaul cũng muốn đưa ra một số cảnh báo và tư vấn cho Tổng thống Trump trong bài viết trên Washingotn Post:
"Mục tiêu của Tổng thống không phải là một cuộc trò chuyện thân thiện. Ngoại giao không phải là một cuộc thi lấy lòng. Mục tiêu của ông phải là một tuyên bố rõ ràng về các mục tiêu về an ninh, kinh tế mà Mỹ muốn đạt tới, đồng thời là các vấn đề mà Mỹ và Nga có thể hợp tác".
Theo McFaul, không ai nên trông chờ về những bước nhảy vọt trong cuộc gặp đầu tiên này giữa hai ông Trump – Putin, và "nhiệm vụ của tổng thống Trump là phải tỏ rõ cho ông Putin thấy tổng thống Mỹ là một nhà đàm phán cứng rắn, theo đuổi các lợi ích của Mỹ, không sẵn sàng nhượng bộ chỉ để đổi lấy những lời khen của Tổng thống Nga".
Tất cả mọi thứ, từ ngôn ngữ cử chỉ của hai vị tổng thống, các tuyên bố chung, họ sẽ bắt tay như thế nào, đứng hay ngồi, ông Trump có chiều cao nhỉnh hơn ông Putin, ông Putin sẽ tỏ ra xa cách hay không,... tất cả sẽ được thế giới theo dõi và phân tích kỹ lưỡng trong nhiều ngày tới.
Vấn đề mà công chúng Mỹ quan tâm nhất có lẽ là việc Tổng thống Trump sẽ đề cập tới nghi vấn Nga can thiệp bầu cử Mỹ với ông Putin hay không. Chuyên gia Ned Price đã nhận định rằng nếu ông Trump không đề cập tới vấn đề đó, thì đó sẽ là một điều rất "tồi tệ".
Về phía Nga, một số nội dung dự kiến cho cuộc gặp hai ông Trump-Putin cũng đã được tiết lộ. Các nhà phân tích của Mỹ đều cho rằng ông Putin chắc hẳn phải đến cuộc gặp với một kế hoạch rất kỹ càng.Chỉ có 6 nhân vật tham gia cuộc họp kín cấp cao giữa ông Trump và ông PutinTổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Sẽ chỉ có sáu người tham dự cuộc gặp mặt lần đầu tiên giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump với Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày hôm nay.Theo các nguồn tin, sáu nhân vật này bao gồm Tổng thống Trump, Tổng thống Putin, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và hai phiên dịch viên.

Tuần trước, cố vấn an ninh quốc gia H.R. McMaster thông báo với các phóng viên rằng sẽ "không có chương trình nghị sự cụ thể nào" và "hai Tổng thống sẽ đàm phán bất cứ chuyện gì họ muốn."
Chỉ có 6 nhân vật tham gia cuộc họp kín cấp cao giữa ông Trump và ông Putin - Ảnh 1.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov
Chỉ có 6 nhân vật tham gia cuộc họp kín cấp cao giữa ông Trump và ông Putin - Ảnh 2.
Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson
Giới chuyên gia dự đoán, có khả năng ông Trump sẽ đề cập tới việc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm ngoái.
Ông Trump đã nhiều lần nghi ngờ quá trình và kết quả điều tra của tình báo Mỹ khi cho rằng Điện Kremlin đã can thiệp bằng nhiều hình thức trong cuộc bầu cử để giúp ông giành chiến thắng.
Các cố vấn cao cấp của Tổng thống Trump cũng bày tỏ lo lắng về những gì ông sẽ nói trong cuộc họp. Họ cũng đã vận động ông Trump cho phép Fiona Hill - Giám đốc của Hội đồng An ninh Quốc gia châu Âu, Nga và cũng là một nhà phê bình hàng đầu cho những vấn đề xoay quanh Điện Kremlin – được có mặt trong cuộc họp để nhắc nhở ông Trump không nên cư xử quá thân thiện với Tổng thống Nga Putin.
Tuy nhiên, cuộc vận động này không thành công và không ai có thể đoán trước được cuộc gặp mặt lịch sử này sẽ diễn ra như thế nào.
nhung-chu-de-trong-cuoc-gap-dinh-hinh-the-gioi-trump-putin
Tổng thống Mỹ Trump (trái) và Tổng thống Nga Putin. Ảnh: NBC
Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Nga Vladimir Putin hôm nay có cuộc gặp được đánh giá là "định hình thế giới" bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 tại thành phố Hamburg, Đức.
Joshua Tucker, giáo sư chính trị của Đại học New York, cho rằng hai nhà lãnh đạo sẽ bàn thảo một loạt vấn đề quan trọng mang tính toàn cầu, trong đó có 4 chủ đề rất đáng chú ý, theo Washington Post.
Ukraine
Có lẽ không điều gì gây cản trở cho mối quan hệ Mỹ - Nga hơn mối bất đồng giữa chính quyền Obama và Putin về cuộc khủng hoảng Ukraine. Vậy nên, mọi ánh mắt sẽ dồn vào Trump để xem liệu ông có bật đèn xanh cho bất cứ thay đổi nào trong thái độ của Mỹ đối với vấn đề Crimea và các biện pháp trừng phạt Nga hay không.
Nhiều người nghĩ đến triển vọng đó do Trump từng có những lời phát ngôn bày tỏ sự mến mộ Putin trong cuộc vận động tranh cử. Tuy nhiên, vấn đề này đã trở nên phức tạp vì cuộc điều tra nghi án Nga can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ do công tố viên đặc biệt Robert Mueller chủ trì.
Syria
Mỹ và Nga can dự vào cuộc chiến ở Syria về danh nghĩa là để ủng hộ một mục tiêu chung là tiêu diệt tổ nhóm Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Song trên thực tế, cả hai nước đang theo đuổi các chiến lược đối nghịch nhau đối với vai trò tương lai của Tổng thống Syria Bashar al-Assad, người được Nga hậu thuẫn nhưng bị Mỹ phản đối.
Vì vậy, các cuộc thảo luận liên quan đến Syria có thể là mối quan tâm chung để Trump và Putin tìm kiếm sự tương đồng. Tuy nhiên, vấn đề Syria rất có thể sẽ bị bị lắng chìm trong cuộc gặp giữa hai nguyên thủ vì tính khẩn cấp của các diễn biến liên quan đến Triều Tiên.
Triều Tiên
Vấn đề Triều Tiên vốn không phải là trọng điểm trong mối quan hệ Mỹ - Nga, nhưng việc Bình Nhưỡng phóng thử thành công tên lửa đạn đạo liên lục địa đã khiến nước này trở thành tâm điểm chú ý của quốc tế. Dù Mỹ và Nga đều mong muốn ngăn ngừa Triều Tiên gây bất ổn cho khu vực, Nga và Trung Quốc vẫn chỉ trích phản ứng của chính quyền Trump khi họ nói rằng có thể sử dụng giải pháp quân sự đối với Triều Tiên.
Vậy nên, rất đáng để xem liệu Putin và Trump có thể tháo ngòi căng thẳng giữa hai nước về vấn đề này hay các bất đồng về phản ứng đối với Triều Tiên sẽ bao trùm phần còn lại của cuộc thảo luận hay không.
Vấn đề Triều Tiên cũng có thể được nêu ra giữa các cuộc họp lớn hơn trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh G20, nơi có sự góp mặt của Tổng thống Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe.

Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa ngày 4/7. Video: 9news/KCTV
Cáo buộc Nga can thiệp bầu cử Mỹ
Có lẽ câu hỏi lớn nhất đối với các nhà quan sát là liệu Trump và Putin có thảo luận về cáo buộc Nga can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016 hay không.
Một điều đáng quan sát nữa là những chi tiết phụ xoay quanh cuộc gặp, chẳng hạn như danh sách phái đoàn quan chức Mỹ tham dự cuộc gặp. Aaxios đưa tin rằng Fiona Hill, giám đốc cấp cao về Nga và châu Âu của Hội đồng an ninh Quốc gia Mỹ, một người chỉ trích mạnh mẽ Putin, có thể không có mặt trong phái đoàn. Việc một người có vị trí như Hill không có mặt trong phái đoàn là điều bất thường, đặc biệt khi có nhiều nghi vấn về lập trường của Trump đối với Nga và các vấn đề khác sau cuộc gặp giữa ông với Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và Đại sứ Nga tại Mỹ Sergey Kislyak ở Phòng Bầu dục hồi tháng 5.
Rất nhiều điều có thể xảy ra giữa cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai lãnh đạo. Cả hai tổng thống đều đối mặt với rủi ro rất lớn trong mối quan hệ với nhau và mỗi bên đều hy vọng sẽ đạt được điều gì đó từ cuộc gặp này.
"Mọi sự chú ý sẽ tập trung vào Trump để xem liệu ông có thể ứng phó được Putin hay không vì Putin là người chuẩn bị rất kỹ cho những cuộc gặp như vậy. Và một điều thú vị không kém là xem liệu Tổng thống Putin, người nổi tiếng vững vàng, điềm tĩnh có bị bối rối trước Tổng thống Mỹ Trump khó đoán hay không", Tucker nhận định.

Trump đang trong cơn "rối loạn chính trị", nên cuộc gặp của ông với Putin có thể là "bãi mìn" trong quan hệ công chúng và khó tạo đột phá.

gap-putin-trump-co-the-phai-dom-truoc-ngo-sau
Tổng thống Mỹ Trump. Ảnh: Reuters.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng nhiệm Nga Vladimir Putin sẽ gặp nhau bên lề hội nghị các nền kinh tế lớn G20 ở thành phố Hamburg, Đức ngày 7-8/7. Chi tiết về thời gian, địa điểm và hình thức cuộc gặp chưa được công bố, theo CNN.
Đối với Trump, người đang gặp rắc rối với cuộc điều tra cáo buộc Nga can thiệp bầu cử Mỹ và thông đồng với ban tranh cử của Trump, Nga là chủ đề cực kỳ nhạy cảm và gây tranh cãi, cây bút Jill Dougherty của CNN nhận định.
Các quan chức Nga, Trump cũng như ban vận động tranh cử của ông đã nhiều lần phủ nhận bất kỳ sự thông đồng giữa họ để giúp Trump đắc cử.
Việc Trump ngồi lại với Putin, cho dù chỉ cần bắt tay, cũng có thể tạo ra "bãi mìn" trong quan hệ công chúng, Dougherty đánh giá. Dư luận Mỹ đã từng phẫn nộ trước hình ảnh Trump cười nói với Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Đại sứ Nga tại Mỹ Sergey Kislyak ở Phòng Bầu dục vào tháng 5.
gap-putin-trump-co-the-phai-dom-truoc-ngo-sau-1
Tổng thống Trump trò chuyện với Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov (đứng bên cạnh Trump) ở Phòng Bầu dục vào tháng 5. Ảnh: Sputnik.
Putin dường như hiểu tình thế khó của Trump và mô tả rằng Mỹ đang bị mắc kẹt trong cơn rối loạn chính trị, ngăn Trump cải thiện quan hệ với Nga.
Andrey Kortunov, giám đốc Hội đồng Nga về các vấn đề quốc tế (RIAC), trung tâm nghiên cứu có trụ sở tại Moscow, cho rằng tính toán của Điện Kremlin là: "Chúng tôi hiểu sự phức tạp của tình hình hiện nay. Chúng ta không nên vội vàng, chúng ta có thể đợi cho đến khi mọi vấn đề lắng xuống".
Kortunov cho rằng nhất cử nhất động của Trump đều có thể được phe đối lập trong nước sử dụng để chống lại ông nên Điện Kremlin sẽ không tìm kiếm bất cứ cuộc gặp nào hay thỏa thuận nào "có thể đặt Trump vào tình thế thậm chí còn bất lợi hơn tình thế của ông hiện nay". 
Một cuộc gặp không thể giải quyết tất cả
Tuy nhiên, Putin hẳn là vẫn muốn đạt được kết quả nào đó với Trump, khi các vấn đề giữa Nga và Mỹ đang ngày càng xấu đi. Tại Syria, các phi công Nga và Mỹ có thể nhận thấy họ đang ở thế xung đột trực tiếp. Tại Ukraine, chiến sự giữa quân chính phủ và lực lượng ly khai vẫn tiếp diễn.
Moscow vẫn tức giận về việc ông Obama ra quyết định trục xuất 35 nhà ngoại giao Nga vào năm ngoái vì nghi ngờ họ hoạt động tình báo. Chính quyền Obama cũng đã lấy lại kiểm soát các khu nhà ngoại giao của Nga ở bang Maryland và bang New York vì cáo buộc Moscow sử dụng chúng cho các mục đích tình báo.
Vào thời điểm đó, ông Putin đã quyết định không trả đũa nhưng Bộ Ngoại giao Nga giờ đây cảnh báo Nga có thể đáp trả những việc làm trên. Hôm 29/6, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nói với các phóng viên rằng: "Tốt nhất Mỹ phải ngay lập tức trả lại các khu nhà ngoại giao cho chúng tôi, nếu không Nga có quyền đưa ra biện pháp đáp trả tương tự với các bất động sản của Mỹ tại Nga. Tôi muốn xác nhận rằng các biện pháp trả đũa đang được chuẩn bị".
Chính quyền Trump vẫn chưa tái thiết lập các kênh trao đổi thông tin giữa hai nước sau khi chúng bị Obama cắt đứt vì sự kiện Nga sáp nhập Crimea.
gap-putin-trump-co-the-phai-dom-truoc-ngo-sau-2
Tổng thống Nga Putin. Ảnh: Reuters.
Tuy nhiên, không ai ở Điện Kremlin ảo tưởng rằng chỉ một cuộc gặp với Trump, dù là một cuộc gặp theo hình thức cấp cao, sẽ dễ dàng giải quyết các vấn đề này.
"Putin muốn nghe Trump cam kết rằng ông muốn ngăn quan hệ song phương bị đẩy vào tình trạng xấu hơn, nhưng một cam kết bằng lời như vậy gần như là mức cao nhất mà chúng ta có thể đạt được từ chính quyền Trump hiện tại", học giả Dmitry Suslov ở Trường Kinh tế cấp cao ở London, nói.
Điện Kremlin có thể cố gắng đạt được một động thái mang tính biểu tượng từ Trump, họ muốn Tổng thống Mỹ thể hiện rằng ông sẵn sàng bình thường hóa quan hệ với Nga. Theo Suslov, đối với Putin, một cuộc gặp với kết quả như vậy là đủ.
"Putin có thể quảng bá cuộc gặp này với người dân trong nước dù đó chỉ là cuộc gặp mang tính biểu tượng, vì đối với ông ấy, điều quan trọng là chứng tỏ rằng Nga không bị cô lập, Mỹ tôn trọng Nga ở chừng mực nào đó và sẵn sàng khởi động làm việc với Moscow", Suslov nhận định.
Tháng 11 năm ngoái, sau khi Trump đắc cử, người dân Nga có thể đã hy vọng rằng tân tổng thống Mỹ sẽ tạo ra sự chuyển biến tích cực trong quan hệ song phương nhưng hy vọng đó tàn lụi cách đây vài tháng.
"Tôi không cho rằng công chúng Nga đang chờ đợi bước đột phá thực sự nào đó trong quan hệ Nga - Mỹ", Suslov nói. "Tôi nghĩ rằng không ai kỳ vọng sự thay đổi sẽ diễn ra nhanh chóng hoặc dễ dàng".
Ở hậu trường, có một số mặc cả ngoại giao giữa Nga - Mỹ đang diễn ra. Hôm 21/6, Nga hủy cuộc gặp giữa Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Ryabkov và người đồng cấp Mỹ Tom Shannon ở St Petersburg, nơi hai bên được kỳ vọng sẽ giải quyết một số vướng mắc quan trọng giữa Moscow và Washington. Nga nêu lý do hủy cuộc gặp là do các lệnh trừng phạt mới mà Washington áp đặt với Nga.
Suslov cho rằng khi Putin và Trump gặp nhau, hai bên sẽ chỉ thảo luận các nét chính trong chương trình nghị sự còn chi tiết sẽ để các quan chức cấp cao công bố sau đó.
"Tránh gây quá nhiều chú ý là cách duy nhất để đạt được kết quả trong môi trường chính trị không thuận lợi tại Mỹ", Suslov nói.
Chuyên gia Kortunov cũng không đặt kỳ vọng lớn nào cho cuộc gặp Putin - Trump. "Tôi cho rằng miễn đó không phải là một thất bại rõ ràng thì bất kỳ điều gì đạt được tại cuộc gặp đều là thành công", ông nói.Hồng Vân

No comments:

Post a Comment