Wednesday, August 2, 2017

Mùa cherry Tây Bắc


Ra chợ mùa này, thứ trái cây theo mùa được quảng cáo và bày bán nhiều nhất vẫn là những bịch cherry đỏ, vàng tươi mọng. Những người đi chợ nếu để ý thêm ngoài bao bì, ắt sẽ thấy thêm hàng chữ “Northwest Cherry”. Vâng! Mùa Hè – mùa của những trái cherry đang chín rộ từ các nhà vườn vùng Tây Bắc Hoa Kỳ, rồi tỏa đi cùng khắp nước Mỹ và thế giới. Mời bạn hãy cùng chúng tôi ghé ngang với những vườn cherry chín đỏ tại thị trấn Wenatchee thuộc tiểu bang Washington để hái dăm trái tươi bỏ miệng. Để thoáng qua cái thú một lần với tay hái trái chín cây. Rồi quên đi. Mà cũng có thể còn nằm mãi đâu đó trong ngăn ký ức của mình.
mua-cherry-tay-bac3
Chẳng biết sao khi định bắt đầu kể cho bạn nghe về những nhà vườn Tây Bắc đương mùa cherry, tôi bỗng nhớ ngang xương đến vườn… chôm chôm. Chẳng phải vì chúng chung màu đỏ hay cùng loại trái chỉ có một hột. Mà vì… Thôi! Thay vì kể lý do thì nói sang nhạc sĩ Giao Tiên vậy. Tôi nhắc tên người nhạc sĩ vì ông có bài hát “Tình đẹp mùa chôm chôm”, quen thuộc chẳng thua những Cô Thắm Về Làng hay Phận Gái Thuyền Quyên cùng hàng trăm bài hát khác của ông mà (chém chết) dân nghe bolero thế nào cũng đã hơn một lần nghe qua. Hay nhiều lần. Dù không biết là của ông. “Nhớ mùa chôm chôm trước, mùa chôm chôm kỷ niệm, biết bao nhiêu nồng thắm, có một chàng thiếu niên, nơi đô thành tìm xuống…”. Không phải là bài bolero tôi thích, nhưng còn nhớ chỉ vì nó kể chuyện chôm chôm. Cùng một mối tình chôm chôm. Của “một chàng thiếu niên nơi đô thành tìm xuống”, sao giống chuyện của… ai đó. Cũng có mối tình một thời mới lớn. Từ Sài Gòn lên những vườn chôm chôm Xuân Lộc, Long Khánh. Không phải vì những cây trái chôm chôm hay sầu riêng. Mà vì một nụ cười. Nối những nụ cười. Rất dễ thương. Và ngọt như chôm chôm. Chuyện nghe rất … “bolero” phải không bạn. Mà bolero thì có người thích, có người không. Nên thôi, hãy quay về cùng cherry vậy. Những cây cherry đỏ cành, nhìn thích mắt, chẳng khác những nhánh chôm chôm trĩu nặng (lại chôm chôm).  Nghe người anh họ bảo thay vì đi lại xa lộ 90 từ Spokane quay về Seattle, cứ bắt theo đường đèo số 2 khá đẹp sẽ đến một thị trấn tuyệt đẹp  của Ðức ngay trên đất Mỹ, lại được đi ngang qua cả những vườn cây ăn trái của tiểu bang Washington. Nghe qua đã thích, tôi bấm vào điện thoại để theo ngay lộ trình này. Có những khu vực trồng cây ăn trái khác của tiểu bang Washington mà tôi không biết, nhưng cái làng Wenatchee tôi ngang qua thì trồng đủ loại táo, mận, đào, mơ cùng những vườn cherry đương rộ mùa, nằm dọc hai bên đường xa lộ chứ chẳng cần vào sâu bên trong. Dù chắc chắn phải còn nhiều vườn nữa trong đó.
mua-cherry-tay-bac4
Cherry bày bán bên đường
Những nhà vườn dựng sạp bán trước nhà cho khách qua đường, cứ như những sạp trái cây ven đường xuống miền Tây. Dừng xe vào các quầy bán trái quả tươi vừa hái và vào thăm nhà vườn, mới biết được đôi chút về trái cherry mà bao nhiêu năm nay mình được ăn nhưng chẳng hề để tâm hay tìm hiểu chúng hái trồng thế nào và đến từ đâu.
Những loại cherry tươi bán ra ngoài chợ là loại cherry ngọt được trồng tại những tiểu bang Tây Bắc như Washington, Oregon, Idaho, Montana và Utah, trong đó Washington là tiểu bang trồng và cung cấp cherry ngọt nhiều nhất nước Mỹ. Nghe bảo California thì có cherry đầu mùa, chỉ chín rộ sáu, bảy tuần từ cuối tháng Tư  đến giữa đầu tháng Sáu, còn cherry Tây Bắc chín rộ suốt ba tháng mùa Hè.  Michigan và Wisconsin phía Bắc thì cũng có cherry, nhưng phần lớn là loại cherry chua, trồng để làm bánh, ép nước, đóng hộp hay chế biến trong kỹ nghệ thực phẩm và dược phẩm. Một vài tiểu bang khác cũng trồng được cherry, nhưng với số lượng rất thấp. Ra vậy! Thấy trái cherry thì chỉ biết cherry, nhưng hỏi ra mới biết thêm nhiều chuyện. Không chỉ cherry ngọt để ăn tươi và cherry chua dùng trong chế biến như vừa kể mà cherry còn có loại đỏ và loại vàng, trong đó màu đỏ lại có gần chục giống khác nhau. Nào là Bing, Chelan, Regina, Lapins … có màu sắc đậm nhạt, tùy theo giống nhập từ Châu Âu hay Canada hoặc được lai tạo, nhân giống ngay từ Mỹ. Loại màu vàng ít giống hơn, bán nhiều ngoài chợ là Rainier, ngon ngọt và đắt tiền hơn cherry đỏ vì chúng khó trồng, nhạy với sự thay đổi của thời tiết, khí hậu cùng nắng, gió. Phần khác thì Rainier vàng ngon ngọt nên bị chim chóc ăn nhiều hơn, nghe bảo nhà vườn trồng ra nhưng chỉ thu hoạch được có hai phần, còn phần ba bị chim chóc ăn hết. Vận chuyển, chuyên chở hư thêm phần khác, trồng một chỉ còn chưa đến một nửa đến tay người ăn, giá tiền có mắc hơn cũng có lý do.
mua-cherry-tay-bac2
Cherry trong vườn
Trồng cherry không mất nhiều thời gian, tùy theo loại, chỉ bốn đến sáu năm đã bắt đầu có thể ra trái và thu hoạch cả suốt 15, 20 năm. Cherry là một trong những loại cây ăn trái có thời gian từ ra hoa đến khi thu hoạch ngắn ngày nhất, chỉ khoảng 60 ngày. Cây cao chừng bảy đến mười thước, đương mùa nên trái trĩu cành, lần đầu tiên gặp có lẽ ai cũng thích. Quên hỏi một cây có thể thu hoạch được bao nhiêu tấn mỗi mùa mà có thể cung cấp cho khắp nước Mỹ và xuất cảng như vậy. Như những cây ăn trái khác, các cơ quan canh nông của chính phủ và những hiệp hội nhà vườn cùng các viện đại học cũng làm việc với nhau để làm sao có thêm những giống cherry ngon ngọt khác mà sản lượng lại cao, cũng như các phương pháp phòng chống sâu bịnh, tăng sức chịu đựng cho cây trái. Như cherry vàng ngon ngọt, mỏng vỏ Rainier kể trên là do một giáo sư của đại học Washington tạo giống. Xứ người làm một, nghĩ mười và thấy xa cả trăm (năm) nên có phát triển cũng là điều tất nhiên.  Chẳng phải thứ gì cũng tự nhiên có, tự nhiên quy củ, bài bản như vậy.
Tôi chỉ dừng lại các quầy và ngắm cây trái cherry ven đường chứ không vào tận bên trong xem người ta thu hoạch ra sao. Nhưng nghe bảo thu hoạch bằng những xe rung, tự động giăng cuốn bạt như giăng lưới rồi rung cây cho trái chín rụng lên. Cherry theo băng chuyền chạy khoan chứa, sàng rung thêm để loại bỏ các lá rụng theo. Cherry chín cây được hái và vận chuyển cấp tốc đến tay người tiêu dùng trong vòng đôi ba ngày để giữ độ tươi ngọt của chúng, cũng như tránh bị hư hao, thất thoát. Tin tức từ các hiệp hội nhà vườn cherry ước đoán năm nay tiểu bang Washington có thể thu hoạch cherry ở mức kỷ lục, từ 24 đến 26 triệu thùng loại 15 lbs, không chỉ đủ cung cấp nội địa mà còn xuất cảng sang Canada và các nước Á Châu. Mỹ chỉ trồng và thu hoạch cherry thua sau Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia cung cấp cherry chính yếu cho Châu Âu. Thấy các trang mạng bên Việt Nam cũng quảng cáo cherry “chính hiệu” được nhập về từ Mỹ, bán đâu khoảng 25 đến 30 đô một ký lô. Nhưng cũng chính các nhà phân phối này cảnh báo rằng, nếu người mua không biết thì chín phần sẽ mua nhầm cherry Tàu được dán nhãn Mỹ hay Úc.
mua-cherry-tay-bac1
Một tiệm bán trái cây với mặt tiền độc đáo
Các tài liệu y học viết rằng cherry cũng là một trong loại trái trong nhóm “thần dược”, không chỉ để ăn chơi mà còn có tác dụng chống tiểu đường, các bịnh tim mạch, huyết áp và lão hóa, nhất là chống bịnh gout. Cả một danh sách dài. Nhưng mỗi năm chỉ ăn dăm lần mùa Hè nên chẳng biết chúng “bổ béo” được bao nhiêu. Ðọc cho biết vậy.
Mùa Hè, lái xe đâu đó, đi ngang qua những vườn cherry miền Tây Bắc, bạn ghé vào thăm chúng một lần cho biết. Biết để làm gì thì tôi cũng… chẳng biết. Nhưng biết đâu nó lại gợi cho bạn về những vườn ăn trái nào đó mình đã từng ghé qua trong đời. Rồi mường tượng một nụ cười duyên xưa cũ. Và cười thầm một mình. Như tôi bỗng nhớ về những vườn chôm chôm của một thời mới lớn khi thấy những vườn cherry. Ðôi khi trí não của mình bị “malfunction” – lộn xộn như vậy đó.
mua-cherry-tay-bac
Trái cây bày bán ven đường
 Đinh Yên Thảo

No comments:

Post a Comment